Επιδημία ύφεσης στην παγκόσμια οικονομία

Η ύφεση αγγίζει τη μέχρι σήμερα ισχυρότερη οικονομία της Ευρωζώνης, με το γερμανικό ΑΕΠ να εμφανίζει μείωση κατά 0,5% στο τρίτο τρίμηνο της χρονιάς. Την ίδια στιγμή, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) προβλέπει ευρύτερη συρρίκνωση της οικονομίας για τα κράτη-μέλη του.

Στη Γερμανία, το ΑΕΠ συρρικνώθηκε κατά 0,5% στο τρίτο τρίμηνο της χρονιάς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η στατιστική υπηρεσία της Γερμανίας, «ο αρνητικός αντίκτυπος στο ΑΕΠ προήλθε από το εμπορικό ισοζύγιο, με τη μεγάλη αύξηση των εισαγωγών και την εξασθένηση των εξαγωγών».

Όπως διευκρινίζει στη σχετική ανακοίνωσή της, η γερμανική στατιστική υπηρεσία, η τελευταία φορά που εισήλθε σε ύφεση η γερμανική οικονομία ήταν στο πρώτο εξάμηνο του 2003.

Η ζώνη του ευρώ “δεν βρίσκεται πολύ μακριά από την ύφεση” επισήμανε ο προεδρεύων των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, όταν ρωτήθηκε αν η ζώνη του ευρώ έχει ήδη εισέλθει σε ύφεση.

Τα στοιχεία για τον ρυθμό ανάπτυξης το τρίτο τρίμηνο του έτους στο σύνολο της ζώνης του ευρώ θα πρέπει να δοθούν στη δημοσιότητα αύριο Παρασκευή από το ευρωπαϊκό γραφείο στατιστικών. Αναμένεται να δείξουν μείωση του ΑΕΠ, όπως και στο δεύτερο τρίμηνο, σύμφωνα με τους περισσότερους οικονομικούς αναλυτές. Το κριτήριο για την είσοδο σε “τεχνική ύφεση”-δηλαδή τουλάχιστον δύο συνεχή τρίμηνα υποχώρησης του ρυθμού ανάπτυξης-θα έχει έτσι εκπληρωθεί.

Για την Ευρωζώνη ο ΟΑΣΑ προβλέπει συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,5% μέσα στο 2009, ενώ η οικονομία στα 30 κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 0,3% το 2009. Τον περασμένο Ιούνιο, ο ΟΟΣΑ είχε προβλέψει επιβράδυνση της ανάπτυξης την επόμενη χρονιά στο 1,7% από 1,8% το 2008.

Ο ΟΑΣΑ απηύθυνε έκκληση προς τις κυβερνήσεις του κόσμου να λάβουν άμεσα και δραστικότερα μέτρα για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, ενώ, για δεύτερη φορά φέτος, αναγκάστηκε να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις του για το 2009.

«Τα εξαιρετικά υψηλά επίπεδα στρες που κυριαρχούν από τα μέσα Σεπτεμβρίου θα έχουν σύντομη διάρκεια, ωστόσο θα τα ακολουθήσει μια παρατεταμένη περίοδος οικονομικών αναταραχών μέχρι τα τέλη του 2009», εκτιμά ο ΟΟΣΑ στην έκθεσή του και με βάση αυτή την εκτίμηση δίνει τις συγκεκριμένες προβλέψεις.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο ΟΟΣΑ προβλέπει συρρίκνωση της ανάπτυξης το 2009 κατά 0,9% (από αύξησή κατά 1,4% φέτος), ενώ για την Ιαπωνία προβλέπει συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,1% από αύξηση 0,5% το 2008.

Όσον αφορά στην Ευρωζώνη, ο οργανισμός προβλέπει για την επόμενη χρονιά συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,5%, έναντι αύξησής του κατά 1,1% φέτος, με την ανάκαμψη να αναμένεται το 2010.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ σημειώνει ότι «για το 2010 παραμένουν οι σημαντικοί κίνδυνοι, αλλά κατανέμονται περισσότερο ισότιμα με την δυνατότητα οικονομικής ανάκαμψης να εμφανίζεται σχετικά νωρίς».

Ο ΟΟΣΑ ζητά την εφαρμογή νέων μέτρων μακροοικονομικής ενίσχυσης και τονίζει ότι τα κλασικά μέσα νομισματικής πολιτικής έχουν χάσει την αποτελεσματικότητά τους υπό τις σημερινές συνθήκες της ισχυρής οικονομικής έντασης. Επίσης τα επιτόκια στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία είναι πολύ χαμηλά.

«Η δημοσιονομική πολιτική έχει να διαδραματίσει κάποιον ρόλο» και οι χώρες που διαθέτουν περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών πρέπει να τα χρησιμοποιήσουν, κυρίως με μειώσεις φόρων των νοικοκυριών που υφίστανται τις συνέπειες της εφαρμογής αυστηρότερων προϋποθέσεων στη χορήγηση δανείων, συμβουλεύει ο ΟΟΣΑ. 

«Ταυτόχρονα, δεδομένου του υψηλού επιπέδου του δημόσιου χρέους σε πολλές από τις χώρες του ΟΟΣΑ, είναι επίσης πολύ σημαντικό να θεσπισθεί ένα αξιόπιστο πλαίσιο για την μακροπρόθεσμη διασφάλιση της δημοσιονομικής σταθερότητας», αναφέρεται στην έκθεση.

Ο ΟΟΣΑ ζητεί επίσης την αναμόρφωση «της παγκόσμιας οικονομικής αρχιτεκτονικής» εφιστώντας την προσοχή στην ανάγκη «αντίστασης στις πιέσεις που έχουν ως στόχο την οπισθοδρόμηση της οικονομίας της αγοράς».

Ο ΟΟΣΑ τονίζει επίσης την ανάγκη να καταβληθούν προσπάθειες για τη βελτίωση της ρύθμισης και της εποπτείας της οικονομίας, καθώς τα μέχρι στιγμής μέσα «έχουν δημιουργήσει τις συνθήκες για μια υπερβάλλουσα ανάληψη κινδύνου και οδηγεί τους οικονομικούς θεσμούς στην αύξηση του χρέους τους μέσα από άκρως αδιαφανείς συνθήκες σε επίπεδα ανεξέλεγκτα».