Κεμάλ, εγωιστής και μέθυσος
Μανιώδης καπνιστής. Ο «Μουσταφά» είναι το πρώτο ντοκιμαντέρ που ασχολείται με την ανθρώπινη πλευρά του ιδρυτή του τουρκικού κράτους
Καταθλιπτικός, σκληρός και μέθυσος. Αυτός ήταν ο Κεμάλ Ατατούρκ, όπως περιγράφεται στο βιογραφικό ντοκιμαντέρ «Μουσταφά», που προβάλλεται αυτή την περίοδο στην Τουρκία δημιουργώντας ουρές στους κινηματογράφους.
Ένα τέτοιο πορτρέτο, όμως, για το εθνικό είδωλο της χώρας εξοργίζει τους σκληροπυρηνικούς κεμαλιστές.
O Τζαν Ντουντάρ είναι εχθρός του Κεμάλ Ατατούρκ; Οι κεμαλιστές είναι πυρ και μανία εναντίον του γνωστού Τούρκου δημοσιογράφου και δημιουργού του ντοκιμαντέρ. Τον κατηγορούν ότι με τον «Μουσταφά» ξεφτιλίζει τον ιδρυτή του τουρκικού κράτους! «Μέθυσος, ψυχρός, άκαρδος, άθεος, μεγαλομανής, εγωιστής, μοναχικός, καταθλιπτικός, κακόμοιρος… αυτός είναι ο Μουσταφά στην ταινία “Μουσταφά”», σχολιάζει ο αρθρογράφος Γιλμάζ Οζντίλ στην εφημερίδα «Μιλιέτ». Είναι το πρώτο ντοκιμαντέρ για τη ζωή του Κεμάλ Ατατούρκ το οποίο ασχολείται με την ανθρώπινη πλευρά του ιδρυτή του τουρκικού κράτους, 70 ακριβώς χρόνια μετά τον θάνατό του. Γι΄ αυτό και ο Τζαν Ντουντάρ του έδωσε τον τίτλο «Μουσταφά», έτσι όπως τον αποκαλούσε η μητέρα του. Παρουσίασε ανέκδοτα έγγραφα και φωτογραφίες, ερωτικές επιστολές και προσωπικές σημειώσεις του Μουσταφά Κεμάλ. Παρουσίασε τις ανθρώπινες αδυναμίες του μέσα από ένα καλοστημένο ντοκιμαντέρ με μουσική που έγραψε ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς. Ωστόσο, οι σκληροπυρηνικοί κεμαλιστές δεν δέχτηκαν τον «Μουσταφά». Το ντοκιμαντέρ προβάλλεται σε κάθε γωνιά της Τουρκίας και δύο εβδομάδες μετά την πρεμιέρα εξακολουθεί να είναι το πρώτο θέμα συζήτησης. «Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί το είπε αυτό ο Τζαν Ντουντάρ», άκουσα έναν μεσήλικο Τούρκο να λέει στο διπλανό τραπέζι καθώς έτρωγε τα κεφτεδάκια του στο Μπέγιογλου. Τον ρώτησα τι ήταν αυτό που τον ενόχλησε. «Αυτή η ταινία δίνει τροφή στους ισλαμιστές για να χτυπήσουν τον κεμαλισμό», μου απάντησε.
Χιλιάδες εισιτήρια
Το ντοκιμαντέρ το είδα το πρώτο βράδυ της προβολής. Η αίθουσα ήταν κατάμεστη. Με δυσκολία βρήκαμε εισιτήριο. Μόνο την πρώτη μέρα το παρακολούθησαν 150.000 άνθρωποι, ενώ μέσα σε μία εβδομάδα ξεπέρασε το μισό εκατομμύριο εισιτήρια. “Πρόσεξες ότι δεν υπάρχει καμία γυναίκα με μαντίλα;”, μου είπε η Ναζμιέ. Προσέξαμε ακόμη ότι όλοι έφυγαν από την αίθουσα με βουρκωμένα μάτια… Τίποτα που να ξεφτιλίζει τον Ατατούρκ δεν είδαμε! Όλα άρχισαν την επομένη. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης δήλωσε ότι δεν του άρεσε ο Κεμάλ, επειδή δεν παρουσιάζεται σαν δημοκράτης αλλά σαν δικτάτορας. Ο Γιγκίτ Μπουλούτ, ένας δημοφιλής αρθρογράφος της κεμαλικής εφημερίδας «Βατάν» έφθασε να απευθύνει έκκληση στους αναγνώστες του: «Μη δείτε αυτό το ντοκιμαντέρ, αποτρέψτε άλλους να το δουν, αλλά πάνω απ΄ όλα μην αφήσετε να φυτρώσουν σπόροι που θα ταπεινώσουν τον Ατατούρκ στα μάτια των παιδιών σας».
LΙΝΚ:
«Οι νέοι κάνουν πλάκα μ΄ αυτόν»
ΟΙ ΟΡΓΙΣΜΕΝΕΣ αντιδράσεις δεν αποτελούν έκπληξη στην Τουρκία. Ο κεμαλισμός, σύμφωνα με το Σύνταγμα, συνιστά την επίσημη ιδεολογία της Τουρκίας, ενώ η προσβολή στο πρόσωπο του Κεμάλ διώκεται ως ποινικό αδίκημα. Ο γνωστός Τούρκος συγγραφέας Αχμέτ Αλτάν, πάντως, διακωμωδεί την κατάσταση λέγοντας ότι «άρχισε ο διαγωνισμός του παραλογισμού». Τονίζει μάλιστα ότι παρ΄ όλο που ο Ατατούρκ δεν είναι προφήτης, κάποιοι θέλουν να τον εμφανίσουν σαν «θεότητα». «Όλοι έχουν έναν Ατατούρκ. Αυτός είναι ο δικός μου Ατατούρκ», δηλώνει από την πλευρά του ο σκηνοθέτης Τζαν Ντουντάρ. Και υπενθυμίζει τη σημερινή πραγματικότητα: «Το παιδί μου απαγγέλλει σήμερα τα ίδια ποιήματα για τον Ατατούρκ που μάθαινα εγώ και ο πατέρας μου. Στη νεώτερη γενιά έχει κορεστεί. Οι νέοι κάνουν πλάκα με τον Ατατούρκ».
Κεμάλ Ατατούρκ
ΤΟΤΕ
● Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1881.
● Πήρε το όνομα Ατατούρκ (πατέρας των Τούρκων) το 1934 από τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση.
● Απαγόρευσε την πολυγαμία, το φέσι και τον φερετζέ, ενώ εισήγαγε το λατινικό αλφάβητο.
● Πέθανε στις 10 Νοεμβρίου του 1938 από κίρρωση του ήπατος.
ΣΗΜΕΡΑ
● Ο εκδότης Φατίχ Τας διώχθηκε το 2005, επειδή εξέδωσε ένα βιβλίο που αναφερόταν στις ωμότητες των Τούρκων εναντίον Κούρδων αμάχων.
● Το 2006 ο εκδότης Ιπέκ Καλισλάρ διώχθηκε για ένα βιβλίο που εμφάνιζε τον Ατατούρκ να ξεγελά τον θάνατο ντυμένος γυναίκα.
● Το 2007 προκάλεσε εντονότατες αντιδράσεις στην Τουρκία ένα βιβλίο που εξέδωσε το βελγικό κράτος και περιελάμβανε τον Ατατούρκ στους πιο σημαντικούς ομοφυλόφιλους της Ιστορίας.













