Βενζίνη από μύκητες!

Ένα σπάνιο είδος μύκητα, που έχει τη δυνατότητα να παράγει από μόνος του πετρέλαιο, ανακαλύφθηκε πρόσφατα σε τροπικό δάσος της Παταγονίας. Οι επιστήμονες που τον ξετρύπωσαν στο κλαδί ενός δέντρου, εξετάζουν τώρα το γονιδίωμά του για να καταλάβουν πώς μπορεί και παράγει τους υδρογονάνθρακες που κρύβει μέσα του ο μαύρος χρυσός, χωρίς βέβαια να αποκλείουν στο μέλλον τη δημιουργία μιας απέραντης μυκητοκαλλιέργειας που θα παράγει φθηνή ενέργεια, χωρίς να εξαντλεί τους φυσικούς πόρους του πλανήτη μας.

O Γκάρι Στρόμπελ, καθηγητής Παθολογίας των Φυτών στο πανεπιστήμιο της Μοντάνας των ΗΠΑ, ταξιδεύει σε κάθε γωνιά του κόσμου αναζητώντας εξωτικά φυτά που μπορεί να περιέχουν επωφελείς μικροβιακούς οργανισμούς. Πριν από μερικά χρόνια, είχε επισκεφθεί ένα τροπικό δάσος στην Παταγονία και συνέλεξε μια ποικιλία ειδών, ανάμεσα στα οποία ήταν και μικρά κλωνάρια από μια αρχαία οικογένεια δέντρων, γνωστή ως Άλμο. Όταν ο ίδιος και οι συνεργάτες του εξέτασαν τα κλωνάρια, είδαν ότι στο εσωτερικό τους είχε αναπτυχθεί ένας μικρός πληθυσμός από μύκητες.

Πρώτη φορά. Οι μύκητες είναι φυτικοί οργανισμοί με εύκαμπτα κυτταρικά τοιχώματα και έχουν ανάγκη υδατανθράκων εξωτερικής προέλευσης για τη διατροφή τους. Μπορεί να είναι μονοκύτταροι ή πολυκύτταροι και πολλά είδη τους χρησιμοποιούνται στην παρασκευή φαρμάκων (πενικιλίνες), χημικών ουσιών (κιτρικό οξύ) ή στην επεξεργασία αποθηκευμένων τροφίμων (μπίρα, τυρί, κρασί κ.ά.). Οι Αμερικανοί επιστήμονες που βρήκαν τους συγκεκριμένους μύκητες στο δάσος της Παταγονίας συνέχισαν να τους μελετούν και σύντομα διαπίστωσαν ότι παρήγαν αέρια. Στην πορεία είδαν ότι σε ένα τεχνητό περιβάλλον όπου διοχετευόταν ελεγχόμενη ποσότητα οξυγόνου, οι μύκητες Gliocladium roseum παρήγαν σύνθετες ουσίες, οι οποίες βρίσκονται στη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης.

«Είναι η πρώτη φορά που ανακαλύπτονται ζωντανοί οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να παράγουν πολλά από τα βασικά συστατικά της βενζίνης», δήλωσε ο Γκάρι Στρόμπελ και πρόσθεσε ότι «πρόκειται για μια πολύ σημαντική ανακάλυψη». Οι Αμερικανοί επιστήμονες λένε ότι η σημασία της ανακάλυψής τους δεν έγκειται σε αυτόν καθεαυτόν τον έμβιο οργανισμό, δηλαδή τον μύκητα, αλλά κατά πάσα πιθανότητα στα γονίδια που είναι υπεύθυνα για την παραγωγή των συστατικών στοιχείων του πετρελαίου. Οι ειδικοί του πανεπιστημίου της Μοντάνας έχουν ήδη αρχίσει τη λεπτομερή εξέταση του γονιδιώματος του μύκητα και μόλις την ολοκληρώσουν θα τον υποβάλουν σε μια σειρά από γενετικές και βιοχημικές εξετάσεις ώστε να προσδιορίσουν την ταυτότητα των γονιδίων που έχουν… πετρελαιοπαραγωγές τάσεις.

Καμία αναφορά. Ο Σκοτ Στρόμπελ, πρόεδρος στον Τομέα Βιοφυσικής και Βιοχημείας στο πανεπιστήμιο Γέιλ των ΗΠΑ, τονίζει ότι στην επιστημονική βιβλιογραφία δεν υπάρχει καμία αναφορά για κάποιον μύκητα που να παράγει την ποικιλομορφία της αλληλουχίας των υδρογονανθράκων που παράγει ο Gliocladium roseum. Βέβαια, υδρογονάνθρακες άλλου τύπου υπάρχουν πολλοί στη φύση, όμως δεν συνιστούν το είδος εκείνο του καυσίμου που θα έβαζε κανείς στο ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του ή σε μια μηχανή αεροπλάνου. Το πετρέλαιο δηλαδή από το οποίο παράγεται η βενζίνη και το ντίζελ κίνησης είναι ένα μείγμα υδρογονανθράκων- ουσιών που αποτελούνται από άνθρακα και υδρογόνο.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν σήμερα ότι πολλά μικρόβια παράγουν υδρογονάνθρακες, ενώ οι μύκητες που ζουν στο ξύλο φαίνεται να παράγουν μια μεγάλη γκάμα εύφλεκτων ουσιών. Ο μύκητας που βρέθηκε στην Παταγονία φτιάχνει μυκο-ντίζελ απευθείας από την κυτταρίνη, το βασικό συστατικό των φυτών και του χαρτιού. Η κυτταρίνη και η λιγνίνη (η κόλλα που συγκρατεί τους ιστούς της κυτταρίνης και επιτρέπει στο φυτό να ορθωθεί) αποτελούν εκείνο το μέρος των φυτών που τα περισσότερα ζώα δεν μπορούν να αφομοιώσουν. Ο μύκητας, που μόλις ανακαλύφθηκε, μπορεί να αφομοιώσει την κυτταρίνη και να παράξει υδρογονάνθρακες.

Βιοκαύσιμα εναντίον πετρελαίου

Τα πιο γνωστά βιοκαύσιμα που χρησιμοποιούνται σήμερα είναι τέσσερα και προέρχονται από φυσικές πρώτες ύλες. Θεωρούνται ως ο αντικαταστάτης του πετρελαίου για τις ανάγκες θέρμανσης ή κίνησης, όμως αρκετοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η ευρεία παραγωγή τους θα μπορούσε να επιφέρει στο περιβάλλον μεγαλύτερη καταστροφή απ΄ ό,τι η εξόρυξη του πετρελαίου.

Βιοντίζελ. Παράγεται από φυτικά έλαια και ζωικά λίπη με τη μέθοδο της μετεστεροποίησης των τριγλυκεριδίων, που αποτελούν το κύριο συστατικό τους. Αποτελεί υποκατάστατο του συμβατικού ντίζελ και μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτούσιο ή σε μείγματα με αυτό στους ήδη υπάρχοντες πετρελαιοκινητήρες.

Βιοαιθανόλη. Το πρώτο καύσιμο που χρησιμοποιήθηκε ως υποκατάστατο της βενζίνης σε κινούμενα οχήματα είναι η βιοαιθανόλη. Η βιοαιθανόλη παράγεται κυρίως από την αλκοολική ζύμωση της ζάχαρης. Μπορεί επίσης να συντεθεί βιομηχανικά από τη χημική αντίδραση του αιθυλενίου με ατμό.

Βιομάζα. Ο αγροτικός πληθυσμός ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών χρησιμοποιεί ξύλα, ροκανίδια, άχυρα, υπολείμματα της επεξεργασίας του ξύλου, καθώς και πυρήνες σπόρων, όπως το κουκούτσι της ελιάς, σε ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες για ενεργειακούς σκοπούς.

Βιοαέριο. Καθώς τα φυτά και τα ζώα αποσυντίθενται παράγουν ένα άχρωμο και άοσμο αέριο, το μεθάνιο. Το μεθάνιο είναι πλούσιο σε ενέργεια και αποτελεί το κύριο συστατικό του βιοαερίου. Το βιοαέριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και ως καύσιμο για μηχανές εσωτερικής καύσης.