Στον μαραθώνιο νίκησα τον εαυτό μου

Όταν ήμουν μικρός έμενα με την οικογένειά μου σε μια κλασική μεταπολεμική πολυκατοικία της Βασιλίσσης Σοφίας, πολύ κοντά στο Ηilton. Η θέα από τη βεράντα του πέμπτου ορόφου ήταν πανοραμική και μπορούσες να παρατηρείς οτιδήποτε συνέβαινε στην πολυσύχναστη αυτή κεντρική λεωφόρο.

Ένα πρωί, το 1969, ο πατέρας μου μας κατέβασε στο πεζοδρόμιο να δούμε από κοντά τους μαραθωνοδρόμους που θα περνούσαν. Σε λίγο έκανε την εμφάνισή του ο πρώτος που ήταν ο Βρετανός Βill Αdcocks, εξαιρετικά καταπονημένος, με την αγωνία έντονα ζωγραφισμένη στο πρόσωπό του κοιτούσε διαρκώς πίσω του καθ΄ ότι ο δεύτερος- ένας Ιταλός αν δεν απατώμαι- δεν απείχε πολύ, γεγονός που του προκαλούσε πίεση και άγχος. Η εικόνα που χαράχτηκε τότε στη μνήμη μου ήταν ενός ανθρώπου τρομαγμένου και κυνηγημένου! Από το μπαλκόνι. Τα επόμενα χρόνια και για όσο διάστημα μέναμε στο ίδιο διαμέρισμα συνέχισα να παρακολουθώ τους μαραθωνοδρόμους να περνούν αλλά από το μπαλκόνι πλέον και όχι από κοντά. Φαίνεται ότι αυτή η πρώτη κοντινή επαφή δεν μου είχε πολυαρέσει. Για την ιστορία ο Βill Αdcocks είχε τερματίσει σε 2 ώρες, 11 λεπτά και 7 δεύτερα, εξαιρετική επίδοση που κατερρίφθη 30 και πλέον χρόνια αργότερα!

Ύστερα από τριάντα επτά χρόνια- το 2006- ο αδελφός μου μού πρότεινε να πάμε να τρέξουμε τα 5.000 και 10.000 μέτρα που γίνονται παράλληλα με την κλασική διαδρομή των 42.195 μ. Νομίζοντας ότι αυτά γίνονται εκτός της κλασικής διαδρομής, κάπου γύρω από το Παναθηναϊκό Στάδιο, αποφασίσαμε να δηλώσουμε συμμετοχή στον κανονικό μαραθώνιο και ξεκινώντας από την αφετηρία να εγκαταλείψουμε κάπου μεταξύ Νέας Μάκρης και Αγίου Ανδρέα. Εγώ ήμουν 48 ετών και ο αδελφός μου 57. Αυτός συνήθιζε να τρέχει καμιά ωρίτσα τα απογεύματα, ενώ για μένα το τρέξιμο ήταν αφόρητα βαρετό. Η μόνη προετοιμασία μας ήταν οι δύο μακαρονάδες που συμβουλεύουν οι ειδικοί για το βράδυ πριν από τον αγώνα… Θα πρέπει βέβαια να σημειώσω ότι αφενός μεν δεν ήμασταν καπνιστές και σχετικά αδύνατοι σε ό,τι αφορά το σωματικό βάρος και αφετέρου ότι προσωπικά ασχολούμαι με διάφορα σπορ και ως εκ τούτου υπήρχε κάποια στοιχειώδης σωματική υποδομή.

Κατέληξα στο ότι οι σωματικές μας εφεδρείες εξαρτώνται κατά πολύ από τις ψυχικές μας δυνάμεις

Με νάιλον σακούλες για το κρύο.
Αφήνοντας λοιπόν το ένα αυτοκίνητο στη διασταύρωση για Ραφήνα υποθέτοντας ότι ήταν περίπου 10 χλμ. από την εκκίνηση- στην πραγματικότητα ήταν 17,5 χλμ.- προωθηθήκαμε στην εκκίνηση. Παρά το τσουχτερό κρύο (4 βαθμοί) η ατμόσφαιρα στην εκκίνηση ήταν μαγική. Μια στρατιά περίπου 3.000 ανθρώπων, με αριθμητική υπεροχή των ξένων αθλητών της τάξεως του 60-40 έναντι των Ελλήνων, είχε συγκεντρωθεί εκεί απ΄ όλα τα μέρη του κόσμου γι΄ αυτό τον σκοπό και μόνον: να τρέξει την κλασική διαδρομή που γέννησε το αγώνισμα του μαραθωνίου. Το γεγονός αυτό από μόνο του λειτούργησε σαν ψυχολογικό ντοπάρισμα! Βέβαια πλην ημών των ασχέτων οι υπόλοιποι ήταν μαραθωνοδρόμοι και κάποιοι απ΄ αυτούς είχαν πολλές δεκάδες συμμετοχών στο ενεργητικό τους, γεγονός που πολύ σύντομα από τις κουβέντες που ανταλλάξαμε έγινε αντιληπτό και που θα πρέπει να ομολογήσω μας τρόμαξε λιγάκι. Φασκιωμένοι λοιπόν όλοι με κάτι νάιλον σακούλες σαν αυτές που βάζουν τα κοστούμια στο καθαριστήριο για να αντιμετωπιστεί το ψύχος και η πρωινή υγρασία περιμέναμε την εκκίνηση.

Μέσα σε κραυγές και ενθουσιασμό δόθηκε η εκκίνηση και όλοι- πλην ημών- ξεκινήσανε για το Παναθηναϊκό Στάδιο. Μέσα στα πρώτα 300-500 μέτρα συνέβη κάτι που προφανώς είναι έθιμο: οι συμμετέχοντες άρχισαν να πετούν από πάνω τους κάποιο ρούχο (σκουφιά, γάντια, φούτερ κ.λπ. κ.λπ.) με αποτέλεσμα να γεμίσει το οδόστρωμα με ρούχα. Εμείς απλώς εναποθέσαμε τη συσκευασία του καθαριστηρίου…

Το πρώτο χιλιόμετρο κύλησε καλά λόγω του ενθουσιασμού που επικρατούσε, πολύ γρήγορα όμως άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα «προβληματάκια», με αποτέλεσμα οι πρώτες αρνητικές σκέψεις να κάνουν την εμφάνισή τους. Όμως αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς διότι αφενός μεν υπάρχει αυτός ο υπέροχος κόσμος που χειροκροτεί και ενθαρρύνει και βέβαια οι υπόλοιποι συμμετέχοντες που αν και άγνωστοι τους νιώθεις «πολύ δικούς σου» και αφετέρου υπάρχει και ο προσωπικός εγωισμός που δύσκολα θα συμβιβαζόταν με μια τόσο πρόωρη εγκατάλειψη και την ξεφτίλα που τη συνοδεύει!!

Τα πρώτα 10-15 χλμ. είναι σχετικά φιλικά, που με απλά λόγια σημαίνει ότι δεν υπάρχει ανηφόρα.

Ο πρώτος στόχος. Παρ΄ όλο λοιπόν που η κούραση είχε πλέον μόνιμα εγκατασταθεί σε όλο μας το σώμα και κυρίως βέβαια στα πόδια, αποφασίσαμε και βάλαμε στόχο το αυτοκίνητο που είχαμε αφήσει στη διασταύρωση της Ραφήνας. Μετά κόπων και βασάνων φθάσαμε στον στόχο μας την ώρα που ο πρώτος (Ηenry Τaros) τερμάτιζε στο στάδιο σε χρόνο 2:17:45! Επιτυγχάνοντας λοιπόν τον στόχο αυτό- να φτάσουμε στο αυτοκίνητο-, όπως συχνά συμβαίνει και στη ζωή, θέσαμε τον επόμενο, που ήταν να πάμε μέχρι τη μέση της κλασικής διαδρομής οπότε και συνεχίσαμε άλλοτε τρέχοντας και άλλοτε περπατώντας. Οι συνθήκες όμως είχαν αλλάξει. Τώρα πλέον άρχιζε η ανηφόρα. Οι κινήσεις ήταν απόλυτα μηχανικές. Αυτό ήταν το πιο κρίσιμο σημείο της διαδρομής. Η εξάντληση είναι πολύ μεγάλη- και επί της ουσίας συμβαίνει αυτό που έλεγε η διαφήμιση του χορηγού στην τηλεόραση. «Σε αυτόν τον αγώνα αντίπαλος είναι μόνο ο εαυτός σου», οπότε ή κάνεις την υπέρβαση ή όχι.

Ο δεύτερος στόχος. Όταν φθάσαμε και ξεπεράσαμε το μέσον της διαδρομής θέσαμε ως «τελικό στόχο» τον Σταυρό Αγίας Παρασκευής ώστε από εκεί να πάρουμε ταξί και να αποχωρήσουμε. Συνεχίσαμε σχεδόν αμίλητοι την ατέλειωτη ανηφόρα. Στο 29ο χλμ. όμως ήρθαν τα κακά νέα. Είχαμε υπερβεί τον διαθέσιμο από τους διοργανωτές χρόνο κατά τον οποίο η διαδρομή παραμένει ανοιχτή αποκλειστικά για τους δρομείς. Ο δρόμος πλέον σταδιακά δινόταν στην κυκλοφορία και εμείς και εκτός αγώνα ήμασταν και θα έπρεπε να τρέχουμε με δική μας ευθύνη στα πεζοδρόμια…

Ο τρίτος στόχος: το τέρμα. Έτσι απλά βρεθήκαμε στο πεζοδρόμιο, οπότε μια λύση υπήρχε και αυτή ήταν να τρέξουμε και να προλάβουμε τους διοργανωτές και να «ξαναμπούμε» στον αγώνα. Αυτό βέβαια απαιτούσε δυνάμεις που δεν φαινόταν να υπάρχουν. Υπήρχαν όμως και έτσι το περπάτημα έγινε τρέξιμο και ξαναμπήκαμε στον δρόμο. Πηγαίναμε με έναν και μόνο στόχο πλέον: να τερματίσουμε. Στο Νομισματοκοπείο (34 χλμ.) οι διοργανωτές μάς οδήγησαν πάλι στο πεζοδρόμιο – αυτή τη φορά οριστικά. Ο στόχος παρέμεινε.

Στα τελευταία αυτά χιλιόμετρα και έχοντας μείνει μόνος και τελευταίος προσπάθησα να κατανοήσω τι ακριβώς είχε συμβεί και είχαμε καταφέρει τρέχοντας για πρώτη φορά και χωρίς προετοιμασία να καταφέρουμε να τερματίσουμε. Κατέληξα λοιπόν στα εξής που νομίζω ότι είναι και η ουσία της υπόθεσης:

1. Ένα μεγάλο και δύσκολο έργο που υπερβαίνει τις δυνάμεις μας μπορεί να αντιμετωπιστεί καλύτερα, αν προηγουμένως έχει τεμαχιστεί σε μικρότερα μέρη.

2. Το να υπάρχει κίνητρο (στόχος δηλαδή) ενεργοποιεί ένα πολύ μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεων που έχουμε μέσα μας. Όσο πιο μεγάλο το κίνητρο τόσο περισσότερες δυνάμεις ενεργοποιούνται.

3. Τα ψυχικά αποθέματα που υπάρχουν μέσα μας είναι πολύ μεγαλύτερα απ΄ αυτά που νομίζουμε. Εναπόκειται σ΄ εμάς να τα ανιχνεύσουμε.

4. Οι σωματικές μας εφεδρείες εξαρτώνται κατά πολύ από τις ψυχικές μας δυνάμεις.

Μπαίνοντας στο Παναθηναϊκό Στάδιο το μυαλό μου ταξίδεψε 37 χρόνια πίσω στην εικόνα του Βill Αdcocks. Είχα τερματίσει 5 ώρες αργότερα (7.09.44) από εκείνον, ήμουν όμως πολύ πιο ήρεμος και γαλήνιος και όσο κι αν φανεί περίεργο αισθανόμουν και πολύ δυνατός. Το πιο σημαντικό απ΄ όλα ήταν ότι δεν κοιτούσα πίσω μου γιατί δεν υπήρχε κανένας να με απειλήσει. Αυτός είχε τερματίσει πρώτος ενώ εγώ τελευταίος. Είχαμε τερματίσει όμως.