ΔΡΟΜΟΙ

Χωρίς την κρίση…
… θα ήταν απλώς μια δήλωση, μια διαμαρτυρία. Όμως, καταμεσής αυτού του χάους, το νέο βιβλίο του Ζαν Ζιγκλέρ πέφτει σαν ένα κατηγορώ, σαν μια ομοβροντία. Για την κατάσταση…
… την οποία ζούμε, ο Ελβετός κοινωνιολόγος και πολιτικός ρίχνει το φταίξιμο στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στην Παγκόσμια Τράπεζα, στον Οργανισμό Παγκόσμιου Εμπορίου και στη διγλωσσία της διεθνούς κοινότητας. Οι 300 σελίδες του βιβλίου «Το μίσος κατά της Δύσης» ξεχειλίζουν από τα αισθήματα οργής που νιώθουν οι φτωχοί λαοί του κόσμου. Η κρίση είναι για τον Ζιγκλέρ η αποκάλυψη ενός «λογικού μίσους», πέρα από φανατισμούς. Πρόκειται για «μια οργανωμένη και συλλογική άρνηση αυτής της δολοφονικής τάξης του κόσμου». Και είναι ίσως αυτό το μίσος «μια δύναμη ιστορική που θα μπορούσε να αλλάξει τον κόσμο». Η χρηματοπιστωτική κρίση, λέει ο συγγραφέας, διαιωνίζει την κυριαρχία του φιλελευθερισμού στον κόσμο, αφού αυτό το σύστημα είναι ταυτόχρονα το φάρμακο και η αρρώστια. Το τραγικό είναι πως αυτό το μοντέλο δεν το αμφισβητούν ούτε η Κίνα ούτε η Ινδία: «Οι ολιγαρχίες τους αρκούνται να αναπαράγουν το παγκόσμιο σύστημα κυριαρχίας και εκμετάλλευσης που επινοήθηκε από τους δυτικούς».

Ο Ζιγκλέρ…
… γράφει για την καταστροφή της αφρικανικής αγοράς βαμβακιού από τις αμερικανικές εταιρείες με τη συνενοχή του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, για τις άνισες οικονομικές συμφωνίες που επιβάλλει η Ευρώπη στις πρώην αποικίες της, για τη σκανδαλώδη συμπεριφορά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας που επιβάλλουν δρακόντειους όρους για την αποπληρωμή του χρέους των φτωχών χωρών. Ξέρει πως η κρίση δεν πρόκειται να φέρει από μόνη της το τέλος του καπιταλισμού. Ξέρει όμως επίσης πως αυτή η κρίση που ζούμε θα φέρει το τέλος της θεωρίας του «αόρατου χεριού», αυτής της θεωρίας του φιλελευθερισμού που παρουσιάστηκε σχεδόν σαν ένας απαραβίαστος φυσικός νόμος, αυτής της ιδέας πως όσο πιο ελεύθερη θα ήταν η αγορά τόσο θα γινόταν πιο ανθρώπινη. Είναι μια ιδέα που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να κυριαρχεί στη Δύση, μολονότι τα οικοδομήματά της σωριάζονται το ένα μετά το άλλο σε συντρίμμια: «Τα φάρμακα με τα οποία οι κυβερνήσεις προσπαθούν να θεραπεύσουν την αρρώστια δεν παύουν να είναι φάρμακα φιλελεύθερα και όχι πολιτικές λύσεις».

Στο πλευρό του…
… όταν μιλάει για τα πάθη των καταπιεσμένων, ο Ζαν Ζιγκλέρ συχνά βάζει τα λόγια στοχαστών και ποιητών που προσπαθούσαν πάντα να απαλύνουν αυτά τα πάθη με τα λόγια και τις ιδέες τους. Όπως αυτή τη φράση του ποιητή Αϊμέ Σεζάρ που έφυγε πρόσφατα: «Ζω σε μια μακρόσυρτη σιωπή, σε μια βαθιά πληγή». Σε αυτή τη φράση ο συγγραφέας απαντά έτσι: «Η σιωπή τέλειωσε πια, άνοιξε η πληγή». Και με λόγια πολύ λιγότερο ποιητικά ζητάει τη σύσταση ενός νέου δικαστηρίου της Νυρεμβέργης για να δικάσει τους τραπεζίτες και τα άλλα αρπακτικά που έφεραν τον κόσμο σε αυτό το χάλι.