ΠΡΟΣΩΠΑ «Πρέπει να επιστρέψει η πολιτική»

Δεν είναι μόνο το χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεν είναι μόνο οι τράπεζες και το χρηματιστήριο που έχουν παρασυρθεί σε αυτόν τον παγκόσμιο εμπρησμό, ο οποίος μοιάζει να θέλει να απαλλάξει τον αιώνα από τις τελευταίες αυταπάτες και την τελευταία ιδεολογία που είχε μείνει- μια οικουμενική αγορά, χωρίς κράτος και χωρίς κυβέρνηση- προτού τον αφήσει να ξαναπάρει την πορεία του.

Όποιος λέει ότι ο καπιταλισμός καταρρέει και πως ο σοσιαλισμός αναγεννάται δεν κατάλαβε και πάλι τίποτα, αφού αυτό που δέχεται πίεση δεν είναι ο ίδιος ο καπιταλισμός, αλλά το σύστημα συναλλαγών που χάρις στο Διαδίκτυο υπόσχεται να καταργήσει τον χώρο και τον χρόνο, την ιστορία και τη γεωγραφία. Δεν υπάρχει όμως αμφιβολία, γράφει ο διευθυντής της «Ρεπούμπλικα» Έτσο Μάουρο, ότι μαζί με τις επενδυτικές τράπεζες καταρρέει κι ένα κομμάτι της νεωτερικότητας, και ότι αυτό μας αφορά όλους, όπου κι αν ζούμε, αφού η κρίση της Γουολ Στριτ δεν αφορά μονάχα την Αμερική, αλλά ολόκληρη τη Δύση.

Διαψεύδεται, πρώτα απ΄ όλα, η πεποίθηση ότι μπορεί να υπάρξουν ανάπτυξη και πλούτος χωρίς την εργασία, χωρίς μια κοινότητα αναφοράς, με άλλα λόγια χωρίς μια δημόσια ευθύνη και τους κανόνες που τη συνοδεύουν. Διαψεύδεται στη συνέχεια ο εκφυλισμός της παγκοσμιοποίησης σε μια οικονομική, αν όχι χρηματοπιστωτική, διάσταση. Γίνονται φανερές οι διαφορές ανάμεσα στην πραγματικότητα της οικονομίας και την πραγματικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών, ανάμεσα στις νομισματικές και τις εμπορικές συναλλαγές, ανάμεσα στα εμπορεύματα, το νόμισμα και το κλικ που δίνει την εντολή πώλησης ή αγοράς μέσα από τους υπολογιστές. Έρχεται με εκρηκτικό τρόπο μπροστά μας το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών που οξύνθηκε από την ανάπτυξη της τεχνολογίας ακόμη και στο εσωτερικό των αναπτυσσόμενων χωρών. Διαφαίνονται οι νέες, αυτοσχέδιες κοινωνικές ιεραρχίες, που οδηγούν σε μια αναθεώρηση των επαγγελμάτων, των κοινωνικών ομάδων, των κοινοτήτων, ακόμη και ολόκληρων χωρών.

Και όλα αυτά δημιουργούν μια νέα παγκόσμια αταξία.

Στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας δεν υπήρξε μόνο μια ρήξη ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία. Στην πραγματικότητα διαλύθηκε η παραδοσιακή συμμαχία ανάμεσα στην οικονομία της αγοράς και το κοινωνικό κράτος, μια συμμαχία που στήριξε για πολλές δεκαετίες το δίκαιο, τους θεσμούς, την πολιτική, την εναλλαγή των κυρίαρχων τάξεων στην εξουσία, με άλλα λόγια την πρακτική και καθημερινή μορφή των δυτικών δημοκρατιών. Αν είναι έτσι τα πράγματα, καταλήγει ο Μάουρο, πρέπει επειγόντως να ξαναγραφτεί ένα κοινωνικό συμβόλαιο και να αποκατασταθεί η κυριαρχία της δημοκρατίας. Πρέπει να ξαναχτιστεί ένα κοινωνικό, πολιτιστικό, πολιτικό και θεσμικό δίκτυο. Πρέπει να επιστρέψει η πολιτική.