Νόμπελ Ειρήνης στον Φινλανδό Μάρτι Αχτισάρι

Ο Φινλανδός Marti Ahtisaari (Μάρτι Αχτισάρι) κέρδισε το φετινό Νόμπελ Ειρήνης. Ο πρώην πρόεδρος της Φινλανδίας (1994-2000) και νυν διπλωμάτης των Ηνωμένων Εθνών διακρίθηκε από τη νορβηγική επιτροπή του βραβείου Νόμπελ, για τις ακούραστες προσπάθειές του υπέρ της παγκόσμιας ειρήνης.

Η πιο πρόσφατη αποστολή του Ahtisaari ήταν από τη θέση του Ειδικού Απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών στο Κόσοβο, στις διαπραγματεύσεις για τη λύση της μακρόχρονης διαμάχης στην περιοχή. Το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης του απονεμήθηκε, σύμφωνα με τη νορβηγική επιτροπή, «για τις πολύ σημαντικές του προσπάθειες να επιλυθούν διεθνείς διαμάχες, σε διάφορες ηπείρους του πλανήτη, για περισσότερες από τρεις δεκαετίες». Νωρίτερα φέτος, το University College του Λονδίνο είχε τιμήσει τον Ahtisaari, ως επίτιμο διδάκτορα.

Ο Ahtisaari γεννήθηκε το 1937 στη Φινλανδία και πριν διατελέσει πρόεδρος της χώρας είχε υπηρετήσει ως πρέσβης της Φινλανδίας στην Τανζανία, τη Ζάμπια, τη Σομαλία και τη Μοζαμβίη (το χρονικό διάστημα από το 1973 έως το 1977). Στη διάρκεια της θητείας του εκεί δημιούργησε επαφές με την οργάνωση SWAPO για την απελευθέρωση της Ναμίμπια. Το 1977 διορίστηκε επίτροπος των Ηνωμένων Εθνών για τη Ναμίμπια, στη Νέα Υόρκη. Μετά την απελευθέρωση της Ναμίμπια, το 1989 και μετά τις πρώτες ανεξάρτητες εκλογές στη χώρα, ο Ahtisaari ανακηρύχθηκε επίτιμος υπήκοος της Ναμίμπια. Από το 1984 έως το 1986 διετέλεσε υφυπουργός στο υπουργείο Εξωτερικών της Φινλανδίας, με ευθύνη για τη Διεθνή Αναπτυξιακή Συνεργασία. Η Νότιος Αφρική τον τίμησε επίσης για τις «εξαιρετικές του επιδόσεις ως διπλωμάτη και για την αφοσίωσή του στο όραμα για την ελευθερία στην Αφρική και την ειρήνη σε ολόκληρο τον πλανήτη».

Εξελέγη πρόεδρος της Φινλανδίας, με το κόμμα των σοσιαλδημοκρατών, στις πρώτες άμεσες προεδρικές εκλογές στη χώρα και η θητεία του ξεκίνησε με ένα σχίσμα στην τότε κυβέρνηση του κόμματος του Κέντρου, καθώς ο αρχηγός του και τότε πρωθυπουργός EskoAho δεν ενέκρινε την ενεργό δράση του Ahtisaari σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ως πρόεδρος της Φινλανδίας άλλαξε τα δεδομένα καθώς τολμούσε να μιλήσει για ευαίσθητα εσωτερικά θέματα, όπως η ανεργία, και ταξίδευε πολύ τόσο στο εξωτερικό αλλά και στο εσωτερικό της χώρας, συνομιλώντας με πολίτες.

Από τη θέση του προέδρου της Φινλανδίας ο Ahtisaari υποστήριξε την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο δημοψήφισμα του 1994 συμφώνησε μαζί του το 56% των Φινλανδών. Επί των ημερών του ο Μπόρις Γιέλτσιν συναντήθηκε με τον Μπιλ Κλίντον στο Ελσίνκι, ενώ ο Ahtisaariσυμμετείχε στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του ρώσου προέδρου Ρωσίας Βίκτορ Τσερνομίρντιν και του προέδρου της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, ώστε να σταματήσουν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον των αλβανών αυτονομιστών ανταρτών στο Κόσοβο, με αντάλλαγμα τον τερματισμό των νατοϊκών βομβαρδισμών. Εκτός από τη μητρική του γλώσσα, ο Ahtisaari μιλά επίσης σουηδικά, γαλλικά, αγγλικά και γερμανικά.

Τον Ιανουάριο του 2005 ανέλαβε μεσολαβητής του ΟΗΕ στις συνομιλίες ανάμεσα στην κυβέρνηση της Ινδονησίας και τους αυτονομιστές του Κινήματος του Ελεύθερου Ατσεχ, οι οποίοι βρίσκονταν σε ένοπλη σύρραξη από το 1976. Έξι μήνες αργότερα υπογράφεται ειρήνη. Το 2006, επιβλέπει για λογαριασμό του ΟΗΕ την εξέλιξη των συνομιλιών ανάμεσα στους Σέρβους και τους Κοσοβάρους για το καθορισμό των οριστικού καθεστώτος του Κοσόβου. Διαπιστώνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβαστική λύση, καταθέτει την τελική του έκθεση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Μάρτιο 2007 και προτείνει την υπό διεθνή επιτήρηση νεξαρτησία της σερβικής επαρχίας. Το Κόσοβο θα κηρύξει την ανεξαρτησία του έναν χρόνο αργότερα.