«Η εξέλιξη σταματά τώρα»

Η εξέλιξη του ανθρώπου σταματάει και αυτό που είμαστε σήμερα είναι το καλύτερο που θα μπορούσαμε ποτέ να γίνουμε ως γένος: αυτό είναι το απαισιόδοξο μήνυμα ενός κορυφαίου Βρετανού γενετιστή, του καθηγητή Στιβ Τζόουνς. Οι άνθρωποι που θα ζουν ένα εκατομμύριο χρόνια από τώρα, αν το ανθρώπινο γένος επιβιώσει, θα μοιάζουν με τους σημερινούς ανθρώπους.
O καθηγητής Τζόουνς του Τμήματος Γενετικής, Εξέλιξης και Περιβάλλοντος του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου (UCL) πιστεύει πως οι μηχανισμοί εξέλιξης του ανθρώπινου γένους πνέουν τα λοίσθια. Τουλάχιστον στον ανεπτυγμένο κόσμο, οι άνθρωποι βρίσκονται σήμερα όσο πιο κοντά στην Ουτοπία είναι πιθανό να βρεθούν ποτέ, υποστηρίζει ο καθηγητής, περιγράφοντας ως Ουτοπία την εξέλιξη του ανθρώπου σε υπεράνθρωπο.

Τα τρία συστατικά
Σε μια διάλεξη που έδωσε στο UCL, ο καθηγητής Τζόουνς επεσήμανε ότι η εξέλιξη έχει τρία συστατικά: τη φυσική επιλογή, τη μετάλλαξη και την τυχαία αλλαγή. «Στους αρχαίους χρόνους», εξήγησε, «τα μισά από τα παιδιά μας θα είχαν πεθάνει μέχρι την ηλικία των 20 ετών. Τώρα, στον δυτικό κόσμο, 98% των παιδιών ζουν ώς τα 21. Το προσδόκιμο ζωής μας είναι τώρα τόσο καλό ώστε, αν εξαλείφαμε όλα τα δυστυχήματα και τις λοιμώδεις νόσους, θα αυξανόταν μόνον κατά άλλα δύο χρόνια. Ο θάνατος δεν είναι πλέον το πρόχειρο εργαλείο της φυσικής επιλογής».

Οι ρυθμοί των μεταλλάξεων επιβραδύνονται επίσης, λέει ο καθηγητής. Μολονότι η χημική και η ραδιενεργός μόλυνση μπορεί να προκαλέσουν γενετικές αλλαγές, ένας από τους πιο σημαντικούς «διακόπτες» της μετάλλαξης ήταν η προχωρημένη ηλικία των ανδρών όταν έκαναν παιδιά. «Προξενεί εντύπωση όμως το ότι η αναπαραγωγική ηλικία έχει μειωθεί- η μέση αναπαραγωγική ηλικία των ανδρών δείχνει πως οι περισσότεροι δεν κάνουν παιδιά μετά τα 35», λέει ο καθηγητής Τζόουνς. «Η ύπαρξη λιγότερων ηλικιωμένων πατέρων σημαίνει ότι οι μεταλλάξεις μειώνονται».

Το γονιδίωμα
Οι τυχαίες αλλαγές στο γονιδίωμα, τον γονιδιακό σχεδιασμό του ανθρώπου, είναι επίσης λιγότερο πιθανές σ΄ έναν κόσμο που έχει μετατραπεί σε χωνευτήρι εθνοτήτων, σύμφωνα πάντα με τον καθηγητή Τζόουνς. «Οι άνθρωποι είναι 10.000 φορές πιο… διαδεδομένοι απ΄ ό,τι θα έπρεπε να είναι, σύμφωνα με τους κανόνες του ζωικού βασιλείου, και πρέπει να ευχαριστήσουμε γι΄ αυτό τη γεωργία. Χωρίς τις καλλιέργειες, ο παγκόσμιος πληθυσμός πιθανόν να είχε φτάσει σήμερα το μισό εκατομμύριο. Μικροί πληθυσμοί που είναι απομονωμένοι μπορούν να αλλάζουν- να εξελίσσονται – χωρίς καθορισμένο στόχο, καθώς γονίδια χάνονται τυχαία. Σ΄ όλο τον κόσμο, οι πληθυσμοί συνδέονται και η ευκαιρία για τυχαία αλλαγή μειώνεται. Η Ιστορία φτιάχνεται στο κρεβάτι, αλλά σήμερα τα κρεβάτια είναι όλο και πιο κοντά το ένα στο άλλο. Σχεδόν παντού, η ομομειξία, δηλαδή η διασταύρωση μεταξύ ατόμων με στενή συγγενική σχέση ή παρόμοια γενετική σύσταση, γίνεται όλο και πιο σπάνια».

«Έτσι, δεν χρειάζεται να αναρωτιέστε πώς θα είναι η Ουτοπία», κατέληξε ο καθηγητής. «Τουλάχιστον στον ανεπτυγμένο κόσμο και τουλάχιστον προς το παρόν, τη ζούμε τώρα».


Με μια ματιά

● ΚΑΘΕ ΖΩΝΤΑΝΟΣ οργανισμός στη Γη προέρχεται από έναν μονοκύτταρο που έκανε την εμφάνισή του πριν από 4 δισεκατομμύρια χρόνια ● ΑΝ Η ΙΣΤΟΡΙΑ της Γης συμπυκνωθεί σε μία ημέρα, οι σύγχρονοι άνθρωποι εμφανίσθηκαν δύο δευτερόλεπτα πριν από τα μεσάνυκτα ● ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ πιστεύουν πως όλοι οι σημερινοί άνθρωποι προέρχονται από μια ομάδα με σκούρο δέρμα που έζησε στην Αφρική πριν από 60.000 χρόνια ● ΣΤΟΝ ΚΡΥΟ ΒΟΡΡΑ, οι άνθρωποι έγιναν πιο κοντοί και παχουλοί για να διατηρούν τη θερμότητα. Στις τροπικές χώρες έγιναν πιο ψηλοί και αδύνατοι για να χάνουν θερμότητα.