«Σημασία έχει από πού έρχεσαι…»

«Αγαπητέ “Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;”, ήρθα στην Ελλάδα από την Αλβανία σε ηλικία 11 χρόνων. Λίγες ημέρες πριν ξεκινήσω το ελληνικό σχολείο, αγχωμένη για τη μεγάλη αλλαγή, έφτιαχνα με το μυαλό μου σενάρια πως οι Έλληνες συμμαθητές μου θα με απέρριπταν λόγω της καταγωγής μου. Αυτό δεν συνέβη. Γρήγορα έγινα ένας με αυτούς. Υπήρχαν βέβαια και οι “περίεργες” στιγμές. Όπως τότε που οι δάσκαλοί μου με παρότρυναν να μη σηκώσω την ελληνική σημαία, αν και ήμουν αριστούχος μαθήτρια. Το αποδέχθηκα ασμένως. Δεν τρελαίνομαι να σηκώνω σημαίες και να στήνομαι σε στρατιωτικές παρελάσεις, ειδικά σε τέτοια ηλικία.

Συνεχίζω να ζω στην Ελλάδα. Σπουδάζω Γερμανική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στα 22 μου πλέον, έπιασα τον εαυτό μου ένα βράδυ να δημιουργεί ξανά το ίδιο σενάριο. Στη Γερμανία αυτή τη φορά, ως φοιτήτρια Εrasmus. Κάποιος με απορρίπτει για τη γλώσσα και την καταγωγή μου. Με απορρίπτουν, αλλά ως τι αυτή τη φορά; Επειδή προέρχομαι από την Ελλάδα ή από την Αλβανία; Έχω αλβανικό διαβατήριο. Επομένως, πρέπει να απαντήσω ότι έρχομαι από την Αλβανία. Ο άλλος αμέσως θα νομίσει πως έρχομαι ως φοιτήτρια από κάποιο αλβανικό πανεπιστήμιο. Πόσα κοινά, όμως, και τι δέσιμο μπορώ να έχω με μια χώρα την οποία πλέον επισκέπτομαι μόνο για διακοπές;

Η αλήθεια είναι πως η ζωή μου είναι στην Ελλάδα. Η γλώσσα που μιλώ και σκέφτομαι είναι η ελληνική. Μένω στην Αθήνα, έχω κυρίως Έλληνες φίλους και αν μπορώ με κάτι να ταυτιστώ, αυτό είναι σίγουρα η Ελλάδα και όχι η Αλβανία. Συχνά όμως οι σκέψεις μου αυτές σκανδαλίζουν τους συνομιλητές μου, Έλληνες και Αλβανούς. Οι μεν μου θυμίζουν με τα χαρτιά πως δεν ανήκω εδώ. Οι δε φωνάζουν πως θα έπρεπε να ντρέπομαι που δεν δηλώνω “περήφανη που είμαι Αλβανή”. Περήφανη; Γιατί; Ούτε αν είχα γεννηθεί στην Ελλάδα θα ήμουν περήφανη. Περήφανη ή μη περήφανη μπορώ να είμαι μόνο για τις πράξεις μου, για όσα πετυχαίνω με την αξία μου, για τις επιλογές μου. Πώς μπορείς να είσαι περήφανη για κάτι που δεν επιλέγεις;

Η πραγματικότητα και ο πολιτισμός μέσα στον οποίο νιώθω οικεία είναι ελληνικός. Η γλώσσα με την οποία επικοινωνώ καλύτερα είναι η ελληνική. Μόνο δυο πράγματα κάνω πάντα στα αλβανικά, να μετράω και να βάζω την υπογραφή μου. Σύμφωνα με την Παιδαγωγική, αυτά συνδέονται στενά με τη μητρική γλώσσα και δεν μπορείς ποτέ να τα αλλάξεις. Από αυτά τα δύο δεν μπορώ να “απαλλαγώ” ποτέ. Και ούτε θέλω. Όπως δεν θέλω να ξεχάσω τα αλβανικά.

Και σκέφτομαι ξανά. Τι είμαι; Δύσκολο να απαντήσω αφού συχνά νιώθω πως δεν ανήκω πουθενά. Εκνευρίζομαι που οι άλλοι δεν το καταλαβαίνουν αυτό. Εκνευρίζομαι που δεν με αφήνουν να αυτοπροσδιορίζομαι με ό,τι εμένα εκφράζει. Μου έχει τύχει κάποιοι στην Ελλάδα να με κοιτούν με μισό μάτι όταν λέω πως είμαι Ελληνίδα. Περισσότερες φορές, μου έχει τύχει οι Αλβανοί συγγενείς να απαιτούν από μένα να φωνάζω με πάθος πως είμαι Αλβανή. Λυπάμαι που θεωρούν αλαζονεία ή κόμπλεξ το ότι αρνούμαι να το κάνω. Και οι δυο πλευρές πάντως σκανδαλίζονται όταν δηλώνω διπλή ταυτότητα…

Σε κάθε περίπτωση, πιστεύω ότι σημασία έχει από πού έρχεται κανείς, όχι από πού προέρχεται. Γι΄ αυτό εδώ, στη Γερμανία, στους συμφοιτητές μου από όλη την Ευρώπη συστήνομαι ως Ελληνίδα. Από τις πρώτες μέρες επίσης μου έτυχε να γνωρίσω παιδιά τουρκικής καταγωγής που συστήνονται ως Γερμανοί και πακιστανικής καταγωγής που συστήνονται ως Βρετανοί. Σε τελευταία ανάλυση, από εκεί έρχονται…

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία Ιλίρα Α. ilira1986@gmail. com»

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com