Τεστ ασφάλειας για τις καταθέσεις

Σε… αναμμένα κάρβουνα κάθονται τις τελευταίες ημέρες οι Έλληνες καταθέτες, βομβαρδίζοντας με ερωτήματα τράπεζες, καταναλωτικές οργανώσεις, τον Τραπεζικό Μεσολαβητή και όποιον άλλο θεωρούν αρμόδιο για το κατά πόσον είναι ασφαλείς οι καταθέσεις τους.

Κεντρικό ερώτημα είναι το εξής: υπάρχει περίπτωση να χάσω τα λεφτά μου στην τράπεζα; Στο ερώτημα αυτό, η Τράπεζα της Ελλάδος εμφανίζεται καθησυχαστική, με τον διοικητή της Γ. Προβόπουλο να διαβεβαιώνει για την ασφάλεια του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, κάτι το οποίο έκαναν χθες με δηλώσεις τους ο Πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιώργος Αλογοσκούφης. Στο ίδιο μήκος κύματος και η Ελληνική Ένωση Τραπεζών τονίζει ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας για τις καταθέσεις. «ΤΑ ΝΕΑ» επιχειρούν σήμερα να δώσουν απαντήσεις σε 10 κρίσιμα ερωτήματα των καταθετών σχετικά με την ασφάλεια των καταθέσεών τους, καθώς οι καταρρεύσεις τραπεζών και στην Ευρώπη έχουν ανεβάσει στα ύψη την αγωνία και των ελληνικών νοικοκυριών για την ασφάλεια των αποταμιεύσεών τους. Συμβουλή πρώτη: μην πανικοβάλλεστε. Συμβουλή δεύτερη: ενημερωθείτε.

Πόσες είναι οι καταθέσεις μας στις τράπεζες;

Σύμφωνα με στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, στο τέλος Ιουλίου το σύνολο των καταθέσεων επιχειρήσεων και νοικοκυριών στις τράπεζες ήταν 209,8 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 170,8 δισ. ευρώ ανήκουν στα νοικοκυριά, με τις προθεσμιακές καταθέσεις να κερδίζουν ολοένα και περισσότερο έδαφος εξαιτίας των υψηλότερων αποδόσεων (επιτόκιο έως και 6,5%).

Είναι εγγυημένες οι καταθέσεις μας στην Ελλάδα;

Ναι, αλλά μέχρι τα 20.000 ευρώ. Το ποσό αυτό καταβάλλεται ως αποζημίωση σε κάθε καταθέτη, ανεξάρτητα από τον αριθμό των λογαριασμών που έχει στη συγκεκριμένη τράπεζα, το νόμισμα ή τη χώρα λειτουργίας του υποκαταστήματος του πιστωτικού ιδρύματος στο οποίο τηρείται η κατάθεση. Όσον αφορά κοινούς λογαριασμούς που έχουν ανοιχθεί στο όνομα δύο ή περισσότερων προσώπων, το τμήμα που αναλογεί σε κάθε καταθέτη θεωρείται χωριστή κατάθεση και καλύπτεται μέχρι το όριο των 20.000 ευρώ. Οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται στους δικαιούχους δεν υπόκεινται σε κανενός είδους φόρο, τέλος ή εισφορά. Αυτό σημαίνει πάντως ότι σε περίπτωση κατάρρευσης της τράπεζας, όσοι έχουν καταθέσεις σ΄ αυτήν μεγαλύτερες των 20.000 ευρώ χάνουν το επιπλέον ποσό από το όριο αυτό.

Ποιος καταβάλλει τις αποζημιώσεις;
Το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων (ΤΕΚ). Άρχισε τη λειτουργία του το 1994. Ιδρυτικοί φορείς είναι η Τράπεζα της Ελλάδος και η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, που συμμετέχουν στο κεφάλαιό του με ποσοστό 6/10 και 4/10 αντίστοιχα. Είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και εποπτεύεται από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών.

Υπάρχουν «ακάλυπτες» καταθέσεις;

Ναι, αλλά δεν αφορούν αυτές των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Μεταξύ άλλων πρόκειται για καταθέσεις άλλων πιστωτικών ιδρυμάτων στο όνομά τους και για ίδιο λογαριασμό, καταθέσεις που προέρχονται από συναλλαγές για τις οποίες εκδόθηκε καταδικαστική ποινική απόφαση για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή άλλη παράνομη πράξη, καταθέσεις των χρηματοδοτικών ιδρυμάτων, των ασφαλιστικών εταιρειών, καθώς και των οργανισμών συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες, καταθέσεις της Κεντρικής Διοίκησης, όπως των υπουργείων και των αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων, καταθέσεις των διοικητικών στελεχών των πιστωτικών ιδρυμάτων, των μελών του Δ.Σ., των μετόχων που κατέχουν άμεσα ή έμμεσα τουλάχιστον το 5% του κεφαλαίου των πιστωτικών ιδρυμάτων, καταθέσεις συζύγων και τέκνων των καταθετών που αναφέρονται στην προηγούμενη περίπτωση, καθώς και τρίτων που ενεργούν για λογαριασμό των ως άνω καταθετών, ομολογίες και τραπεζικά ομόλογα που έχουν εκδοθεί από πιστωτικά ιδρύματα, υποχρεώσεις που προκύπτουν από πώληση τίτλων με ταυτόχρονη συμφωνία επαναγοράς (repos).

Φτάνουν τα χρήματα που έχει το Ταμείο στη διάθεσή του;

Θεωρούνται από τους αρμόδιους τραπεζικούς παράγοντες «υπεραρκετά», βεβαίως μόνο για την αποζημίωση ποσού έως 20.000 ευρώ για όλους τους καταθέτες. Σύμφωνα με τον απολογισμό του Ταμείου το 2007, οι άμεσα ρευστοποιήσιμοι πόροι του στο τέλος του περασμένου έτους ήταν 940,3 εκατ. ευρώ. Τα περισσότερα λεφτά του Ταμείου- 658 εκατ. ευρώ- είναι τοποθετημένα σε προθεσμιακές καταθέσεις.

Ποιες τράπεζες καλύπτει το ΤΕΚ;
Όλα τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας στην Ελλάδα, εκτός από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, συμμετέχουν υποχρεωτικά. Υποχρεωτικά συμμετέχουν επίσης τα υποκαταστήματα πιστωτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα, η καταστατική έδρα των οποίων βρίσκεται σε τρίτη, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης χώρα, εφόσον στη χώρα αυτή δεν υπάρχει ισοδύναμο σύστημα εγγύησης καταθέσεων.

Έχει χρειαστεί ποτέ να καταβληθούν αποζημιώσεις σε Έλληνες καταθέτες
Μόνο σε μία περίπτωση μέχρι σήμερα χρειάστηκε το ΤΕΚ να ενεργοποιήσει τη διαδικασία καταβολής αποζημίωσης στους καταθέτες ενός πιστωτικού ιδρύματος, το οποίο είχε περιέλθει σε αδυναμία να αποδώσει τις καταθέσεις τους. Τον Οκτώβριο του 1994, όταν ετέθη υπό εκκαθάριση η Αραβοελληνική Τράπεζα, κατεβλήθησαν αποζημιώσεις ύψους 1,5 εκατ. ευρώ στους καταθέτες.

Τι γίνεται με τα ομόλογα; Μπορεί να χάσω τα λεφτά μου;

Εξαρτάται από τον τίτλο και ειδικότερα από τη φερεγγυότητα του εκδότη. Ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, για παράδειγμα, θεωρούνται ασφαλής επένδυση. Για να χαθούν τα χρήματα θα πρέπει να πτωχεύσει το κράτος. Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, συνήθως την έκδοση καλύπτει κάποια άλλη πιστωτική οντότητα που αναλαμβάνει να καλύψει μέρος της αξίας της επένδυσης. Στην περίπτωση ομολόγων που έχουν εκδοθεί από τράπεζες ή άλλες επιχειρήσεις, η πρόσφατη ιστορία έδειξε ότι ο βαθμός ασφάλειάς τους εξαρτάται από την αξιοπιστία του εκδότη. Στην περίπτωση βέβαια που η τράπεζα χρεοκοπήσει και δεν υπάρχει εγγυητής, τότε δεν υπάρχει καμία εξασφάλιση και η δικαστική οδός είναι ο προσφορότερος τρόπος διεκδίκησης των αποζημιώσεων. Απόδειξη είναι το παράδειγμα των επενδυτών της Lehman Βrothers οι οποίοι τώρα αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χάσουν σημαντικό μέρος των χρημάτων τους.

Αν χτυπήσει «κανόνι» ασφαλιστική εταιρεία;

Σε αντιδιαστολή με τις δικλίδες ασφαλείας που υπάρχουν για τις ασφάλειες αυτοκινήτων (κάλυψη από το επικουρικό κεφάλαιο), τα ασφαλιστήρια ζωής και συντάξεων σε περίπτωση πτώχευσης της εταιρείας δεν έχουν καμία κάλυψη.

Υπάρχει κάποια εγγύηση για τις μετοχές και τα αμοιβαία κεφάλαια;
Απολύτως καμία. Στα χρηματιστήρια όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά και ο χαμένος στην καλύτερη περίπτωση κερδίζει μόνο τη… συμπόνια των γνωστών του. Στα αμοιβαία κεφάλαια η ασφάλεια κυμαίνεται ανάλογα με το καλάθι των προϊόντων στα οποία επενδύουν. Για παράδειγμα, στα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια- όπου επενδύουν κυρίως σε μετοχές- το ρίσκο είναι μεγαλύτερο. Όσο κατρακυλούν οι μετοχές, τόσο μειώνεται και η αξία των μεριδίων των αμοιβαίων κεφαλαίων. Το αρχικό κεφάλαιο του επενδυτή δεν είναι εγγυημένο. Στα αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων, όπου το μεγαλύτερο μέρος τους επενδύεται σε ομολογίες και καταθέσεις, το ρίσκο είναι μικρότερο αλλά και οι αποδόσεις.

Καθησυχάζουν αποταμιευτές, κόβουν τα δάνεια

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΣΤΡΟΦΕΣ στα δάνεια, αξιολογείτε καλύτερα τους κινδύνους, κάνετε προσεκτικά βήματα στα επιχειρηματικά πλάνα σας. Αυτές τις εντολές έδωσε η Διοίκηση της Τραπέζης της Ελλάδος στις διοικήσεις των εμπορικών τραπεζών, διαψεύδοντας παράλληλα όργιο φημών που έφεραν μικρή τράπεζα να βρίσκεται στο κόκκινο. Συντονισμένα χθες, κυβέρνηση και Τράπεζα της Ελλάδος επιχείρησαν να αποκαταστήσουν την κλονισμένη εμπιστοσύνη των πολιτών στις τράπεζες με καθησυχαστικές δηλώσεις, τόσο από τον Πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή όσο και από τον Διοικητή της κεντρικής τράπεζας Γ. Προβόπουλο. Παρ΄ όλα αυτά, στις τράπεζες σημειώθηκαν μεμονωμένα περιστατικά απόσυρσης καταθέσεων. «Υπήρχαν φήμες για δήθεν προβλήματα», είπε ο Διοικητής της ΤτΕ ο οποίος κατόπιν έκτακτης σύσκεψης με τους έξι κορυφαίους τραπεζίτες της χώρας, διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ούτε καν για μικρή τράπεζα με πρόβλημα.

Συνέστησε πάντως, «σε αυτές τις δύσκολες ημέρες όπου ο κίνδυνος ρευστότητας είναι αισθητός, να κατεβάσουν στροφές στην πιστωτική επέκταση, να αποφεύγουν τις βιαστικές κινήσεις και να κάνουν καλύτερη τιμολόγηση του κινδύνου στα δάνεια».

Υγιές, ασφαλές και ανθεκτικό στους κραδασμούς χαρακτήρισε το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ο Πρωθυπουργός, ο οποίος τόνισε ότι «η κυβέρνηση σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος διασφαλίζει και εγγυάται τη σταθερότητα του συστήματος και προστατεύει τα συμφέροντα όλων των πολιτών». Παράλληλα και ο κ. Προβόπουλος επανέλαβε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι υγιές, ασφαλές και σταθερό. Προσέθεσε όμως ότι η ΤτΕ, ως εποπτεύουσα αρχή, επαγρυπνεί. «Παρακολουθεί με αυξημένη εγρήγορση τις εξελίξεις, προκειμένου να διασφαλίζει τη διαρκή σταθερότητα του τραπεζικού μας συστήματος και να προστατεύει τους καταθέτες και τους λοιπούς συναλλασσομένους. Παρά την υγιή κατάσταση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, οι συνεχιζόμενες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές απαιτούν πολύ προσεκτικά βήματα και κινήσεις».

«Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας», διαβεβαίωσε από την πλευρά του ο υπουργός Οικονομίας.

Σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού για την κρίση, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Γ. Παπακωνσταντίνου τόνισε: «Ο κ. Καραμανλής έκανε δηλώσεις για τη διεθνή κρίση. Είτε τις έκανε είτε δεν τις έκανε, δεν υπάρχει καμία απολύτως διαφορά. Για τον πολίτη, ούτε κουβέντα. Για μέτρα στήριξης του εισοδήματος, απολύτως τίποτα».

Έλενα Λάσκαρη
Η ΑΤΕ δεν έχει «τοξικά» ομόλογα

Δεν είναι εκτεθειμένη σε «τοξικά» ομόλογα (subprimes), όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή της, η ΑΤΕbank. Η τράπεζα γνωστοποιεί ακόμη ότι όπως προκύπτει και από τα δημοσιευμένα αποτελέσματα Α΄ εξαμήνου, έχει αυξανόμενη οργανική ανάπτυξη και χαρακτηρίζεται από ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια, επαρκή ρευστότητα και από τους καλύτερους στην τραπεζική αγορά δείκτες δανείων προς καταθέσεις (84%), διαρκή βελτίωση της ποιότητας χαρτοφυλακίου δανείων και συνεχώς μειούμενο δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων. Τα μεγέθη αυτά, καταλήγει η ΑΤΕbank, παρακολουθούνται διαρκώς και πιστοποιούνται από τις εποπτικές αρχές.