Ματιές Τρεις φίλοι

Δεν θα ήθελα να κλείσω τα χρονογραφήματα αυτής της εβδομάδας, της πρώτης από την επιστροφή μου από την άδεια, χωρίς να αποχαιρετήσω από τις «Ματιές» τρεις καλλιτέχνες που χάθηκαν αυτό το καλοκαίρι και λίγο πιο πριν. Τρεις καλλιτέχνες που ήταν φίλοι μου και είχαν έργο με αξία και απήχηση. Και πρωτίστως, ήταν άνθρωποι: τον Γιώργο Τσαγκάρη, τον Ηλία Κατσούλη και τον Μάριο Τόκα.

Στενός ο σύνδεσμός μου με τον Τσαγκάρη.

Έναν άντρα με μπέσα, με ευαισθησία, με μυαλό, που έπαιξε σπουδαίο ρόλο στο Γ΄ Πρόγραμμα της ελληνικής ραδιοφωνίας, με τις πρωτοβουλίες του, τις εμπνεύσεις του, τη σκληρή δουλειά του. Ο Τσαγκάρης δεν μπήκε στο Ραδιόφωνο πέφτοντας με αλεξίπτωτο. Είχε γράψει τη μουσική σε εκατοντάδες θεατρικά έργα που παίχτηκαν με μεγάλη επιτυχία, είχε αξιόλογο συμφωνικό έργο, που κι αυτό παρουσιάσθηκε σε «μεγάλες» αίθουσες της Αθήνας, αλλά και του εξωτερικού, είχε δημοσιεύσει έξοχα δοκίμια, που τα χαρακτήριζε καθαρή και τίμια σκέψη, ονειρευόταν την οργάνωση παιδικών συναυλιών στο Ζάππειο- όνειρο που κατάφερε, κάποτε, να πραγματοποιήσει.

Όμορφος άντρας, δυνατός, με έντονα μάτια, με μακριά μαλλιά να τρέχουν στους ώμους του, υπήρξε ο αγαπημένος πολλών ξεχωριστών γυναικών, κυρίως από τον χώρο του θεάτρου. Αλλά ήταν και φίλος εγκάρδιος και ζεστός με σπουδαίους άντρες, ένας από τους οποίους ο Κωστής Στεφανόπουλος, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, δεν έφευγε για επίσημο ταξίδι στο εξωτερικό χωρίς να τον παίρνει μαζί του με την ορχήστρα της ΕΡΤ.

Ο Γιώργος κάπνιζε πολύ, έπινε, ξενυχτούσε, ερωτευόταν- ένας Λοΐζος κι αυτός. Έπαθε εμφράγματα, τον χειρούργησε στην καρδιά ο φίλος του ο Μιχάλης, τον «κυνηγούσε» για να πάψει να κάνει «άτακτη ζωή», αλλά ο Τσαγκάρης τον χαβά του. Τελευταία, πέρασε και μεγάλες φτώχειες. Πήγε διευθυντής στο ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας. Κι εκεί, ένα πρωί, τον βρήκε ο θάνατος. Ήταν μόλις 59 ετών, και γεμάτος σχέδια για καινούργιες δημιουργίες… Ο Ηλίας Κατσούλης ήταν φιλόλογος. Έγραφε εξαιρετικούς στίχους για τραγούδια. Άργησε πολύ να παρουσιάσει δουλειά του. Μα ό,τι έφτιαξε, ήταν να το πιεις στο ποτήρι. Και ο ίδιος ήταν ένα πρόσωπο που δεν είχε ταίρι.

Γλυκός, προσηνής, με μια γνήσια λαϊκότητα, συχνά μελαγχολικός αλλά πάντοτε εγκάρδιος και γενναιόδωρος, χωρίς κακιά κουβέντα για κανέναν! Τον γνώρισα τα τελευταία χρόνια.

Μα, ύστερα από κάθε μας συνάντηση, ένιωθα πιο πλούσιος. Τον πήρε η αρρώστια και στο άψε-σβήσε, τον άρπαξε από τη ζωή.

Αναπάντεχο. Και φοβερό!

Ο Μάριος Τόκας ταλαιπωρήθηκε πολύ απ΄ τον καρκίνο. Μάθαινα νέα του από τον στενό του φίλο Χρήστο Ρούσσο, που βρισκόταν κάθε μέρα στο προσκεφάλι του. Τον αγαπούσα τον Μάριο. Αγαπούσα πολύ και τα τραγούδια του, που ήταν ανοιχτόχρωμα, παρεΐστικα, τρυφερά. Κάποτε, είχα γράψει ένα τραγούδι για τη δολοφονία ενός ομοφυλόφιλου. Ουδείς συνθέτης τολμούσε να το μελοποιήσει. Όλοι λέγανε «τι θα πει ο κόσμος…» κ.λπ. Ο Τόκας τόλμησε. Και το μελοποίησε εξαίσια. Και το παρουσίασε, για πρώτη φορά, στη Λευκωσία, πέρυσι, μπροστά σ΄ ένα τεράστιο κοινό. Στην πρώτη σειρά, καθόταν ο Χριστόφιας.