Κριτική Εικαστικών

Άνω (και κάτω;) τελεία
Του Χάρη Καμπουρίδη

«Δάσκαλοι και Μαθητές»- η κεντρική ιδέα είναι καλή και απ΄ ό,τι φαίνεται γίνεται και θα γίνεται ο άξονας για αρκετές εκθέσεις κάθε χρόνο, μετά την καθιέρωση της ετήσιας «δημόσιας έκθεσης εργαστηρίων» στις σχολές. Βλέπουμε έργα του δασκάλου και έργα των μαθητών, όχι όμως στην κλίμακα των φοιτητών και μαθητευομένων όσο στο επίπεδο των ωρίμων, έστω στην πρώτη φάση, στο «πρώτο σκαλί» της τέχνης για να θυμηθούμε τον Κ. Καβάφη.

Αυτό μάλλον είναι και το νόημα του τίτλου «Άνω Τελεία» υπό τον οποίο ο Κυριάκος Μορταράκος συνεκθέτει με εννέα συναδέλφους, μαθητές του σχεδόν όλοι στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών όπου διδάσκει εδώ και λίγα χρόνια. Ο καταξιωμένος από τη δεκαετία του 1980 καλλιτέχνης, γνωστός για το μεταίχμιο ανάμεσα στον εξπρεσιονισμό και την εννοιολογική τέχνη στο οποίο θητεύει, εκθέτει κι αυτός πίνακες που είδαμε και πρόπερσι στο Ίδρυμα Κυδωνιέως, το μοτίβο του (καρέκλα/τραπέζι) φτιαγμένο με φαρδιές σαν του Βαν Γκογκ πινελιές. Η Ξένια Αντωνέλλου έχει θέμα αναφοράς τα λουλούδια και την πολυχρωμία, συνθέτει με βάση μια ρυθμικότητα διακοσμητική αλλά και δυναμική. Η Κατερίνα Ζαφειροπούλου σχολιάζει το ανθρώπινο σώμα επικεντρώνοντας σε τμήματά του, σ΄ ένα ομοιοχρωματικό καταθλιπτικό σύνολο. Η Βίκυ Κορακάκη παραλληλίζει την επάλληλη διαδικασία μορφογέννησης με τη ζωή, με ιδεογράμματα σιβυλλικά. Η Ελισάβετ Κοτσώνη σκιτσάρει το ανθρώπινο σώμα, εστιάζοντας στο ενσταντανέ. Η Δέσποινα Κωνσταντίνου αναδεικνύει το κολλάζ και την υποβαστάζουσα επιφάνεια, καταλήγοντας σε ατμοσφαιρικές συνθέσεις. Η Δήμητρα Ντζάνη επικεντρώνει στο χρωματικό υλικό και τις συστατικές ποιότητές του, καθώς απεικονίζει παιδικά σώματα σε κίνηση. Η Κασσιανή Παππά φέρνει το ύφασμα από το υπόστρωμα στο πρώτο πλάνο. Το βίντεο της Δέσποινας Σχοινά βασίζεται στο σκίτσο και την ειρωνεία, έχει αφηγηματικές αρετές. Η Δήμητρα Τζιομάκα ασχολείται με τον διάλογο φωτός-σκοταδιού, με κατασκευές από φωτάκια ένθετα σε πίνακες.

Η έκθεση είναι όμορφη, παρά τις κάπως αναφομοίωτες φοιτητικές εμμονές στις αφετηρίες και στα ερεθίσματα, είναι και καλά στημένη ώστε να αποδίδει ένα ευρύτερο κλίμα, εννοιολογικό χωρίς αμφιβολία και λόγιο, αλλά επίσης νοσταλγικό για το χρώμα και την «αγαθή» ζωγραφική.

Το αντίθετο της «Άνω Τελείας» είδαμε στην άλλη ομαδική έκθεση. Εδώ οι εκφραστικές ανησυχίες και θεωρίες έχουν εγκαταλειφθεί ή έχουν αφομοιωθεί από καιρό και το θέμα ξεπροβάλλει απευθείας με το δεδομένο λεξιλόγιο του καλλιτέχνη.

Με θέμα-άξονα περιγραφικό και μάλιστα σαν το «Μεσολόγγι σήμερα μέσα από την τέχνη», άλλωστε, οι πειραματισμοί δεν έχουν θέση. Οι ζωγράφοι έγκυροι και καθιερωμένοι από χρόνια, προσκλήθηκαν από την Πινακοθήκη Μοσχανδρέου για να φιλοτεχνήσουν τα έργα.

Ασχολήθηκαν περισσότερο με τη μορφή, καθόλου με τον μύθο της πόλης που διεθνώς είναι σύμβολο του ρομαντισμού (εκεί πέθανε ο Μπάιρον και ως εσταυρωμένη τη ζωγράφισε ο Ντελακρουά). Κοινός παράγοντας η προσοχή στον χαμηλό ορίζοντα και στα μελαγχολικά οριζόντια πλάνα που χαρακτηρίζουν τη λιμνοθάλασσα. Ξεχωρίσαμε το πυκνό χρώμα του Γ. Αντωνόπουλου που ερμηνεύει το τοπίο στα συστατικά του, την τρυφερή ανίχνευση των φωτοσκιάσεων από τον μοναδικό στο είδος Δ. Κατσιγιάννη, την πανηγυρική ατμόσφαιρα του Σπ. Κουρσάρη, την ανάδειξη των γήινων χρωμάτων από τον Θ. Μακρή, τα λιτά γλυπτά του Μ. Γ εωργιλάκη.

ΙΝFΟ

● «Το Μεσολόγγι σήμερα μέσα από την τέχνη», οργάνωση Πινακοθήκης Μοσχανδρέου.
«Έκφραση- Γ. Γραμματοπούλου», Βαλαωρίτου 9, τηλ. 210-3607.598, έως 20 Σεπτεμβρίου.
● «Άνω Τελεία», Γκαλερί Fizz, Βαλαωρίτου 9Γ, τηλ. 210-3607.598, έως 27 Σεπτεμβρίου.