Ο Οζ «εισβάλλει» στην Παλαιστίνη

Μια γέφυρα ειρήνης με υλικό τη λογοτεχνία χτίζεται στη Μέση Ανατολή. Το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Ισραηλινού συγγραφέα Άμος Οζ «Ιστορία Αγάπης και Σκότους» εκδίδεται στα αραβικά από έναν Άραβα που έχασε το παιδί του σε τρομοκρατική επίθεση.

Ένα απόγευμα του Μαρτίου του 2004 ο Τζορτζ Χούρι βγήκε από το σπίτι του για να κάνει τζόκινγκ στον Γαλλικό Λόφο, μια περιοχή της Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Λίγα λεπτά αργότερα θα άφηνε την τελευταία του πνοή από μια σφαίρα στο κεφάλι. Την ευθύνη για τη δολοφονία ανέλαβαν οι Ταξιαρχίες των Μαρτύρων του Αλ Άκσα. «Σκοτώσαμε έναν έποικο», είχε ανακοινώσει τότε η οργάνωση, η οποία συνδέεται με τη Φατάχ και θεωρεί την ανατολική πλευρά της Ιερουσαλήμ εμπόλεμη ζώνη. Ο «έποικος» Τζορτζ, όμως, ήταν γιος ενός Ισραηλινού αραβικής καταγωγής. Από τους πιο γνωστούς δικηγόρους στην Ιερουσαλήμ, ο χριστιανός στο θρήσκευμα Ελίας Χούρι αγωνίζεται εδώ και χρόνια για να σταματήσουν οι απαλλοτριώσεις και η εποικιστική πολιτική του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη. Η οικογένειά του έχασε τις ιδιοκτησίες της το 1948 και τότε ο πατέρας του αποφάσισε να πάρει την ισραηλινή ιθαγένεια κι ένα πτυχίο στη Νομική για να διεκδικήσει τη χαμένη περιουσία του.

Ο γεφυροποιός
Στην Ιερουσαλήμ ο Ελίας Χούρι θεωρείτο πάντα ένας γεφυροποιός ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Άραβες. Τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο του γιου του, αποφάσισε να χτίσει ακόμη μια γέφυρα ανάμεσα στις δύο κοινότητες. Και χρηματοδότησε την έκδοση στα αραβικά ενός βιβλίου που αναφέρεται σε τέσσερις γενιές Εβραίων, την «Ιστορία Αγάπης και Σκότους» του Άμος Οζ (στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). «Διηγείται τη ζωή του στην Ιερουσαλήμ, περιγράφει τις σχέσεις ανάμεσα στους Άραβες και τους Ισραηλινούς, τη νοοτροπία των σιωνιστών», δήλωσε ο Χούνι εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους είναι σημαντική η έκδοση ενός τέτοιου βιβλίου στα αραβικά: «Είναι απαραίτητο να το διαβάσουμε, πρέπει να καταλάβουμε τους Ισραηλινούς είτε αποφασίσουμε να κάνουμε ειρήνη μαζί τους είτε θελήσουμε να τους πολεμήσουμε».

Πρόθεση του Χούρι είναι να φτάσει το βιβλίο στην Αίγυπτο και άλλες αραβικές χώρες. «Γιατί δεν μεταφράζονται στα αραβικά τα βιβλία που έχουν εκδοθεί εδώ; Είμαι βέβαιος πως θα βλέπαμε τους Ισραηλινούς με διαφορετικό μάτι», δηλώνει ο Χούρι. «Πρέπει να καταλάβουμε πώς μας παρουσιάζουν, να γκρεμίσουμε τα στερεότυπα γνωρίζοντας τα βιβλία που παράγει ένας άλλος πολιτισμός». Ο άνθρωπος που ανέλαβε τη μετάφραση του βιβλίου είναι Άραβας και λέγεται Τζαμάλ Γκνάιμ. Όπως εξηγεί στην ισραηλινή εφημερίδα «Ηaaretz», το εγχείρημα δεν ήταν καθόλου εύκολο: «Η γλώσσα του Οζ είναι σύνθετη και ο κόσμος που περιγράφει δεν είναι οικείος. Προσπάθησα να μπω στο μυαλό του. Το μυθιστόρημα παρουσιάζει τις σιωνιστικές ιδέες και είναι από τα σπουδαιότερα έργα της εβραϊκής λογοτεχνίας. Μου άρεσε πολύ και είναι σημαντικό να το διαβάσουν κι άλλοι».

«Συγγνώμη, λάθος»
Όταν οι Ταξιαρχίες των Μαρτύρων του Αλ Άκσα κατάλαβαν ότι σκότωσαν έναν Άραβα ζήτησαν συγγνώμη από την οικογένεια. «Μας είπαν ότι έγινε λάθος», θυμάται ο Ελίας Χούρι. «Αλλά αυτό με πλήγωσε ακόμη περισσότερο. Δηλαδή, θα ήταν σωστό να είχαν πυροβολήσει έναν Εβραίο φοιτητή; Με αυτόν τον τρόπο πιστεύουμε ότι θα χτίσουμε το κράτος μας;». Στην κηδεία του Τζορτζ Χούρι είχε παραβρεθεί και ο Γιάσερ Αραφάτ. Στον επικήδειο, είχε χαρακτηρίσει τον νεκρό φοιτητή «μάρτυρα». «Ο γιος μου δεν ήταν μάρτυρας, ήταν άγγελος», είχε διορθώσει η μητέρα του. «Ο θάνατός του, σχολιάζει σήμερα ο πατέρας του, δείχνει πόσο λίγο σεβόμαστε την ανθρώπινη ζωή. Το μυθιστόρημα του Άμος Οζ δίνει αξία στη ζωή, στην αγάπη. Και αυτός είναι ένας από τους λόγους που το επιλέξαμε». Ο Ελίας Χούρι αφιέρωσε την έκδοση του βιβλίου στα αραβικά στη μνήμη του αδικοχαμένου γιου του.


Σε κατάσταση πολιορκίας η Γάζα

ΤΗ ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ανθρωπιστική κρίση της ιστορίας της γνωρίζει η Γάζα εξαιτίας του ισραηλινού αποκλεισμού, σύμφωνα με έκθεση των Ηνωμένων Εθνών. Το κατά κεφαλήν εισόδημα βρίσκεται σήμερα στο 60% σε σχέση με το 1999, ενώ το ποσοστό ανεργίας έχει εκτοξευθεί την ίδια περίοδο από το 21% στο 29%. Το 56% των κατοίκων της Γάζας ζούσε το 2006 κάτω από το όριο της φτώχειας, έναντι 52% το 2005. «Ο πληθυσμός δεν μπορεί πλέον να αναπνεύσει, η Γάζα τελεί υπό καθεστώς πολιορκίας», κατήγγειλε αντιπρόσωπος των Παλαιστινίων στη Διάσκεψη του Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη. Ένα παράδειγμα μάλιστα αποτυπώνει τις καταστροφικές επιπτώσεις του αποκλεισμού: η αποστολή ενός φορτίου από τη Σαγκάη σε ένα οποιοδήποτε λιμάνι του Ισραήλ κοστίζει λιγότερο απ΄ ό,τι η αποστολή του ίδιου φορτίου από το ισραηλινό λιμάνι στη Ραμάλα, μολονότι η απόσταση που χωρίζει την πόλη της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ είναι μόλις 120 χιλιόμετρα.