[ Δρόμοι ]

Η φτήνια…
… είναι συχνά ο χειρότερος σύμβουλος. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την ασφάλεια των αεροπορικών ταξιδιών, όπου ο επιβάτης βρίσκεται μετέωρος μεταξύ ουρανού και γης. Το ίδιο μετέωρη είναι και η ασφάλειά του, έγραφε πριν από δύο χρόνια στην εφημερίδα «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο πρώην αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Τζόζεφ Στίγκλιτς, αναφερόμενος στα προβλήματα που προκάλεσε η ιδιωτικοποίηση των βρετανικών αεροδρομίων από τη Θάτσερ.
Τα αεροδρόμια…
… στην ουσία είναι μονοπώλια. Δεν υπάρχει ο ανταγωνισμός που- όπως ισχυρίζονται οι υπέρμαχοι των ιδιωτικοποιήσεων- θα μπορούσε να υποχρεώσει τις επιχειρήσεις που τα διαχειρίζονται να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η ιδιωτική εταιρεία ΒΑΑ που ελέγχει το Χίθροου και άλλα έξι μεγάλα βρετανικά αεροδρόμια. Όταν είχε να επιλέξει ανάμεσα στην κατασκευή διαδρόμων ασφαλείας ή την ανέγερση και άλλων εμπορικών καταστημάτων στα αεροδρόμιά της, επέλεξε το δεύτερο. Τώρα που η βρετανική κυβέρνηση ανακάλυψε «ξαφνικά» πως η ΒΑΑ είναι ένα μονοπώλιο, προσπαθεί να της αποσπάσει τα αεροδρόμια του Γκάτγουικ και του Στάνστεντ και να τα πουλήσει αλλού. «Η αμείλικτη επιδίωξη της μεγιστοποίησης του κέρδους οδηγεί σε υπερβολικές οικονομίες», έγραφε ο Στίγκλιτς. «Τα κέρδη της ΒΑΑ αυξήθηκαν εις βάρος των κερδών των αεροπορικών εταιρειών και των συμφερόντων των επιβατών. Και η κοινωνία βρέθηκε σε χειρότερη κατάσταση. Η εμφανής περιφρόνηση που δείχνει η ΒΑΑ προς τους πελάτες της είναι ό,τι μπορεί να περιμένει κανείς από ένα μονοπώλιο. Η τυφλή και απλοϊκή πίστη στις αγορές ήταν ίσως κατανοητή στα χρόνια της Θάτσερ, αλλά πολύ λιγότερο σήμερα».

Η πελατεία…
… των αεροδρομίων όμως λιγοστεύει, καθώς οι ιδιωτικές αεροπορικές εταιρείες χρεοκοπούν η μία μετά την άλλη λόγω πετρελαίου- χθες η αγγλοκαναδική Ζoom, προχθές η αμερικανική Οasis, ενώ, όπως γράφουν οι «Τάιμς του Λονδίνου», τουλάχιστον άλλες 25 περιμένουν φέτος τη σειρά τους. Όσες απομένουν ακόμη ζωντανές, ελπίζουν να σωθούν με αιματηρές- και πολλές φορές γελοίες- οικονομίες, ακόμη και εις βάρος της ασφάλειας των επιβατών. Για οικονομία στο βάρος και την κατανάλωση καυσίμων, οι επιβάτες της αμερικανικής JetΒlue θα πληρώνουν στο εξής εφτά δολάρια τα ακουστικά και την κουβέρτα τους, η USΑirways θα χρεώνει δύο δολάρια το νερό και ένα τον καφέ, οι Αmerican, United και Continental 20 δολάρια τη δεύτερη βαλίτσα. Υπάρχουν όμως και χειρότερα: η Αir Canada Jazz δεν θα έχει στο εξής φουσκωτά σωσίβια στις πτήσεις της (ελπίζοντας πως, αν χρειαστεί, οι επιβάτες της θα ξέρουν κολύμπι). Την ίδια ώρα, οι πιλότοι της Αmerican και της USΑirways ζουν με τον φόβο πως θα μείνουν από καύσιμα στον αέρα, αφού οι εταιρείες τους τούς υποχρεώνουν να πετούν με όσο γίνεται μικρότερα αποθέματα. Αυτή είναι η κατάσταση των ιδιωτικών εταιρειών. Είναι αξιοζήλευτη;

Όταν μια κυβέρνηση…
… πουλάει ένα αεροδρόμιο ή μια κρατική αεροπορική εταιρεία, πουλάει μαζί και την ασφάλεια των επιβατών. Μπορούμε να την εμπιστευόμαστε σε ιδιώτες; Ας ρωτήσουμε καλύτερα τους επιβάτες.