Χάλασε την πρεμιέρα ο Ταλάτ

Χάλασε την πανηγυρική -όπως την είχαν σχεδιάσει τα Ηνωμένα Έθνη – πρεμιέρα των απευθείας συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Παρουσιάστηκε με σκληρές θέσεις, αυτές που είχαν συμφωνηθεί στη σύσκεψη κορυφής στην Άγκυρα μεταξύ του Τούρκου προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ και του Τούρκου πρωθυπουργού Ταγίπ Ερντογάν, με αποτέλεσμα την αντίδραση του προέδρου Χριστόφια.

Το επιτελείο του κ. Χριστόφια είχε προσπαθήσει από την αρχή ώστε να υπάρξουν συμφωνημένες δηλώσεις στην τελετουργική πρεμιέρα, αλλά ο κ. Ταλάτ δεν αποδέχτηκε. Έτσι, έπειτα από μια συμβιβαστική δήλωση του Κύπριου προέδρου, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης εξέθεσε τις κόκκινες γραμμές που έχουν χαραχθεί στην Άγκυρα.

Μίλησε για δύο κράτη και νέο συνεταιρισμό ενός ελληνοκυπριακού και ενός τουρκοκυπριακού κράτους με ισότιμο καθεστώς, θέτοντας έτσι θέμα παρθενογένεσης. Έθεσε από την αρχή εκτός διαπραγμάτευσης το θέμα των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων της Τουρκίας _ έθεσε στην ουσία χρονοδιάγραμμα. Ακόμα, άφησε να εννοηθεί πως δεν θα προχωρήσουν οι συνομιλίες αν δεν υπάρξει συμφωνία στο συνταγματικό που να κατοχυρώνει την ισότητα του τουρκοκυπριακού συνιστώντος κράτους.

Ο κ. Ταλάτ σημείωσε πως υπάρχουν στοιχεία στα οποία η τουρκοκυπριακή πλευρά αποδίδει μεγάλη σημασία όπως είναι η επέκταση ισχύος των Συνθηκών Εγγυήσεων και Συμμαχίας του 1960, η διατήρηση της εσωτερικής ισορροπίας μεταξύ των δύο πλευρών στην Κύπρο καθώς και της εξωτερικής ισορροπίας μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, σε ό,τι αφορά την Κύπρο.

Η αντίδραση του προέδρου Χριστόφια ήταν άμεση και προμελετημένη _ όπως αποκάλυψε μετά _ αφού ανέμενε όσα είπε ο κ. Ταλάτ. Παίρνοντας ξανά το λόγο ξεκαθάρισε πως η ελληνοκυπριακή πλευρά, με την αποδοχή της ομοσπονδίας έχει εξαντλήσει τα όρια της, δεν μπορεί να προχωρήσει πέραν αυτών, και συνεπώς «δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ούτε η συνομοσπονδία ούτε ένας νέος συνεταιρισμός δύο κρατών μέσω «παρθενογένεσης».

Η ομοσπονδιακή λύση σημείωσε, θα είναι συνεταιρισμός των δυο κοινοτήτων και οδηγός πρέπει να είναι σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών που υποστηρίζουν τη λύση μιας διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, με μια και μόνη κυριαρχία, ιθαγένεια και διεθνή προσωπικότητα.

Την τελετή άνοιξε ο νέος ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα Αλεξάντερ Ντάουνερ ο οποίος μετέφερε και μήνυμα του Μπαν Κι Μουν. Στο μήνυμά του ο γενικός γραμματέας συγχαίρει τους δύο ηγέτες για τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουν το στόχο τους, το αίσθημα συμβιβασμού και προσήλωσής τους ώστε η ειρηνευτική διαδικασία να έχει επιτυχή κατάληξη. Ο γενικός γραμματέας διαβεβαίωσε ότι τα Ηνωμένα Έθνη θα παρέχουν ακλόνητη υποστήριξη στη διαδικασία.

Το ψυχρό κλίμα που επικράτησε στην αίθουσα της συνάντησης μεταφέρθηκε εν μέρει και στις δηλώσεις μετά τη λήξη της συνάντησης στις δηλώσεις των δύο ηγετών. Ο πρόεδρος Χριστόφιας είπε ότι στόχος είναι η επίλυση του Κυπριακού όσο το δυνατόν γρηγορότερα ενώ ο κ. Ταλάτ δέχθηκε πιεστικές ερωτήσεις από ξένη δημοσιογράφο για τον ρόλο της Άγκυρας γεγονός που μάλλον τον εκνεύρισε. Η δημοσιογράφος πήρε πάντως, τα εύσημα από τον κ. Χριστόφια ο οποίος παρεμβαίνοντας της είπε «είσαι καλή δημοσιογράφος». Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η πρεμιέρα της νέας προσπάθειας για την επίλυση του Κυπριακού θα μπορούσε να είναι καλύτερη και πιο πολλά υποσχόμενη. Οι σκληρές θέσεις που έβαλε στο τραπέζι ενώπιον του εκπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών η τουρκική πλευρά περιορίζουν την αισιοδοξία και καλλιεργούν δυσπιστία ως προς τις προοπτικές της. Η επόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στις 11 Σεπτεμβρίου και εκεί θα αρχίσει η ουσιαστική διαπραγμάτευση με πρώτο θέμα τη διακυβέρνηση. Τρίτη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στις 18 Σεπτεμβρίου.

Το δώρο του Ταλάτ

Παρά πάντως τη σκληρή γραμμή στην οποία κινήθηκε ο Τουρκοκύπριος ηγέτες είχε και ένα δώρο για τον Κύπριο πρόεδρος που την περασμένη Παρασκευή είχε τα γενέθλιά του. Του δώρισε ένα δορυφορικό τηλέφωνο. Ώστε να έχουν απευθείας γραμμή επικοινωνίας μέσω δορυφόρου χωρίς παρεμβολές. Ο ίδιος ο κ. Χριστόφιας που ρωτήθηκε δεν αποκάλυψε τι του δώρισε ο κ. Ταλάτ. Απάντησε όμως πολιτικά «Το δώρο που μου έδωσε ο κ. Ταλάτ είναι η έναρξη των συνομιλιών» είπε…