Τέλος στο ράλι του ευρώ

Οχυρωμένος καλά πίσω από τη «Γραμμή Μαζινό» (τη γραμμή της ΕΚΤ που θέτει ως πρώτη προτεραιότητα την καταπολέμηση του πληθωρισμού), ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ στις αρχές του μήνα επαναδιατύπωσε την πεποίθησή του ότι «τα θεμελιώδη στην ευρωζώνη είναι ισχυρά και ότι η ζώνη του ευρώ δεν πάσχει από σημαντικές ανισότητες». Παραδέχτηκε πάντως ότι υπάρχουν κίνδυνοι για την ανάπτυξη και ότι η αστάθεια στις αγορές μπορεί να πλήξει και την πραγματική οικονομία «περισσότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί αρχικά».

Ωστόσο, επέμεινε ότι τα οικονομικά στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο (που είχε τότε στη διάθεσή του, πριν βγουν τα στοιχεία εξαμήνου που έδειξαν επιβράδυνση 0,2% στην ευρωζώνη) δεν θα πρέπει να μας ανησυχούν πολύ. Επίσης όταν τον προηγούμενο μήνα είχε αυξήσει τα επιτόκια από 4% σε 4,25% είχε πει ότι έχει εκτιμηθεί μια υποχώρηση στην ανάπτυξη για το δεύτερο και τρίτο φετινό τρίμηνο και ότι ο πληθωρισμός (που τρέχει με 4,1%) είναι ο βασικός εχθρός που πρέπει να καταπολεμηθεί.

Η… ησυχία στο «Δυτικό Μέτωπο» (στην ευρωζώνη) διήρκεσε ακριβώς λίγα εικοσιτετράωρα μετά τις δηλώσεις αυτές. Έπειτα, ακολούθησε πραγματικό ξεπούλημα του ευρώ, με αποτέλε- σμα το ενιαίο νόμισμα που είχε φτάσει τον Ιούλιο σε επίπεδα ρεκόρ (1,60 δολάρια) να υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα εξαμήνου (στα 1,467 δολάρια).

Νέα πραγματικότητα
Εκτιμώ ότι η πρόσφατη σημαντική ενίσχυση του δολαρίου έναντι των μεγάλων νομισμάτων (περιλαμβανομένου του ευρώ), η οποία ήταν η μεγαλύτερη από τον Ιούνιο του 2002, δεν είναι ένα προσωρινό φαινόμενο αλλά η απαρχή μιας νέας πραγματικότητας. Οι αναλυτές ασχολούνται τόσο πολύ με τα οικονομικά προβλήματα στην Αμερική που δεν βλέπουν την οικονομική κατάρρευση στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Τα σημάδια ότι η Ευρώπη οδεύει προς την ύφεση είναι εδώ και η Γηραιά Ήπειρος θα δυσκολευτεί να βγει από αυτή επειδή συντρέχουν αρκετοί λόγοι:

1. Φούσκα στα ακίνητα
Στην ευρωπαϊκή αγορά ακινήτων εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα προβλήματα και δεν έχουν πληγεί μόνο οι χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Φούσκες στην αγορά ακινήτων έχουν σκάσει τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ιρλανδία, την Πορτογαλία και- κυρίως- την Ισπανία, όπου υπάρχουν 700.000 απούλητα σπίτια. Όμως μπορεί τα οικονομικά προβλήματα στην Ισπανία, για παράδειγμα, να ήταν αναμενόμενα, αλλά εκείνο που προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία είναι η μεγάλη βουτιά στην οικονομική δραστηριότητα της Γερμανίας.

Η εικόνα της πραγματικής οικονομίας δεν είναι καθόλου καλή, επειδή το κόστος έχουν αυξηθεί, ο πληθωρισμός τρέχει, η ζήτηση μειώνεται και όλοι φοβούνται νέες δυσάρεστες εκπλήξεις από τις αγορές χρήματος.

2. Σοκ από τη Γερμανία
Η επιχειρηματική και καταναλωτική εμπιστοσύνη στην ευρωζώνη ασθμαίνει καθώς βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών. Οι πωλήσεις λιανικής τον Ιούνιο υποχώρησαν 0,6% και το ποσοστό αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο στη Γερμανία, με μερίδιο 28% στη συνολική ευρωπαϊκή αγορά λιανικών πωλήσεων- αυτό μας δείχνει ότι η επιβράδυνση οφείλεται τόσο σε μειωμένες καταναλωτικές δαπάνες μέσα στη χώρα όσο και σε μείωση στη ζήτηση από το εξωτερικό (εξαγωγές).

Νωρίτερα φέτος η οικονομία στη χώρα ήταν τόσο ισχυρή που οι Γερμανοί έλεγαν πόσο πολύ αγαπούν το ισχυρό ευρώ. Αυτό όμως δεν ισχύει πια. Οι παραγγελίες προϊόντων στα εργοστάσια υποχωρούν εδώ και επτά μήνες και είναι 8,4% χαμηλότερες από όσο ήταν πριν από ένα χρόνο. Ο πληθωρισμός στη χώρα διαμορφώνεται σε 3,3%- χαμηλότερος από την υπόλοιπη ευρωζώνη αλλά αρκετά υψηλός ώστε να κάνει τους Γερμανούς να ανησυχούν μήπως υπάρξει έκρηξη στις τιμές αντίστοιχη με αυτή που είχε σημειωθεί τη δεκαετία του 1920. Πλέον η ΕΚΤ βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση. Εάν αποφασίσει να υπερασπιστεί τη «Γραμμή Μαζινό» (τη σταθερότητα των τιμών, δηλαδή να δώσει περισσότερη έμφαση στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και λιγότερο στην τόνωση της ανάπτυξης), τότε υπάρχει ο κίνδυνος να βυθιστεί η ευρωζώνη σε ύφεση, από όπου θα καθυστερήσει να βγει. Ο κ. Τρισέ υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά και φοβάται ότι εάν χάσει το σθένος του και υπαναχωρήσει (από την πολιτική αυτή) τότε θα φανεί ότι έχει αποτύχει στην πρώτη μεγάλη πρόκληση που αντιμετώπισε η ΕΚΤ. Ό,τι και να γίνει όμως, η ξέφρενη κούρσα του ευρώ φαίνεται ότι έφτασε στο τέλος της. © Τhe Τimes, 2008