[ Δρόμοι ] Η μεσαία τάξη είναι νεκρή, ζήτω η μικρομεσαία

Η μεσαία…
… τάξη είναι νεκρή. Ζήτω η μικρομεσαία! Σε αυτές τις δυο φράσεις θα μπορούσε να συνοψιστεί η κεντρική ιδέα του Ρομπέρτο Ούνγκερ, που καλείται να αλλάξει με αυτήν το κοινωνικό πρόσωπο της Βραζιλίας. Μέχρι τώρα ήταν βυθισμένος στις μελέτες του και στις σπουδές του, στη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ, όπου έγινε ο νεώτερος καθηγητής στην ιστορία της σχολής, σε ηλικία 29 ετών. Μελετούσε φιλοσοφία, πολιτική, οικονομία και κοινωνική θεωρία. Και συχνά ασκούσε κριτική στην κυβέρνηση της χώρας του. Τώρα όμως, στα εξήντα του χρόνια, δεν θα είναι πια έξω από τον χορό.

Ο πρόεδρος…
… Λούλα τον κάλεσε στο πλευρό του και τον διόρισε υπουργό Στρατηγικών Υποθέσεων. Με απλά λόγια, οι Βραζιλιάνοι ονομάζουν αυτό το πόστο «υπουργείο Ιδεών». Η επιτυχία του ή η αποτυχία του Ούνγκερ, λέει ο δημοσιογράφος Ντι Χον, αναμένεται να κρίνει πολλά για το μέλλον των αριστερών κινημάτων της περιοχής. Ο Ούνγκερ δεν είναι ικανοποιημένος από το μοντέλο της Βενεζουέλας, η οποία στηρίζεται στα πετροδολάρια, ούτε από τα πλαδαρά σοσιαλδημοκρα- τικά μοντέλα της Δυτικής Ευρώπης. Δεν φτάνει, λέει, να πάρεις χρήματα από τους νικητές του νεοφιλελευθερι- σμού και να τα μοιράσεις στους ηττημένους του. Χρειάζονται πιο βαθιές αλλαγές. Αντί για μια μικρή επιχειρηματική ελίτ που θα πετάει ψίχουλα στους φτωχούς της χώρας, μια ευρύτερη τάξη μικρομεσαίων επιχειρηματιών θα μπορούσε να συγκροτήσει την αναπτυξιακή μηχανή της Βραζιλίας. Ο Ούνγκερ δεν κρύβει την περιφρόνησή του για τις νεοφιλελεύθερες συνταγές της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Στο βιβλίο του «Η αφύπνιση» επισημαίνει πως οι χώρες που τις αγνόησαν, όπως η Νότια Κορέα και η Κίνα, πέτυχαν σημαντική ανάπτυξη, ενώ η Αργεντινή που τις τήρησε πιστά έφτασε στα πρόθυρα της καταστροφής. Η Κορέα στηρίχτηκε στις μεγάλες επιχειρήσεις προσελκύοντας ξένους επενδυτές με το φτηνό νόμισμά της και η Κίνα έγινε ένα παγκόσμιο εργοστάσιο με τα φτηνά εργατικά της χέρια.

Ο Ούνγκερ…
… δεν ζηλεύει τους δρόμους που πήραν η Κορέα και η Κίνα. Δεν θέλει να δίνει στους εργαζομένους της χώρας του ολοένα και πιο χαμηλά ημερομίσθια και δεν του αρέσει το κορεάτικο μοντέλο, επειδή θέλει να αρχίσει την οικονομική επανάστασή του από τα κάτω προς τα πάνω- και όχι αντίστροφα. Προτείνει φόρους και επενδύσεις από το κράτος – αν και ξέρει πως αυτό δεν συμβιβάζεται με την τρέχουσα οικονομική ορθοδοξία που θέλει τα κράτη να «γλείφουν» τους ξένους επενδυτές. Γιατί πιστεύει πως η ανάπτυξη δεν μπορεί να προέλθει από τις μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά από τις μικρές. Σε αυτές τις μικρές επιχειρήσεις θα δοθεί πρόσβαση στις πιστώσεις και τις φοροαπαλλαγές που τώρα απολαμβάνουν μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις. Έτσι, τα κέρδη θα μοιράζονται σε μια ευρύτερη κοινωνική βάση και δεν θα μονοπωλούνται πια από τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Το πείραμα…
… του Ούνγκερ έχει γενικότερο ενδιαφέρον. Και θα μπορούσε να σημάνει μια νέα επανάσταση των μικροαστών.