[ Δρόμοι ]

Στο Ρέτζιο Εμίλια…
…την πόλη της ιταλικής Αντίστασης, συναντιέται μια ομάδα παλιών φίλων. Αγκαλιάζονται και χτυπιούνται φιλικά στην πλάτη, σαν άνθρωποι που τους ενώνουν πολλά. Ύστερα από λίγο κάθονται όλοι γύρω σε ένα τραπέζι. Κι ώσπου να φτάσει το φαγητό, ξετυλίγεται το κουβάρι των αναμνήσεων.

«Τις θυμάστε
εκείνες τις συσκέψεις;». «Και το κοινό μας κρεβάτι από αφρολέξ;». «Και τη διαδήλωση κατά των βάσεων του ΝΑΤΟ; Την είχε οργανώσει η Κομμουνιστική Νεολαία και ήταν τότε κι ο Βελτρόνι». Ασπρόμαυρες φωτογραφίες δίνουν στις αναμνήσεις σάρκα και οστά, αφίσες κατά του πολέμου του Βιετνάμ. «Ξέραμε να φτιάχνουμε κόλλα τότε. Σπούσαμε μέσα κομματάκια γυαλί κι όποιος τολμούσε ας τις ξεκόλλαγε…». «Ήθελα να ΄ξερα πότε κοιμόμασταν!». Σύντροφοι σε αγώνες που έχουν σήμερα πια παλιώσει. Πρώην, όπως τόσοι και τόσοι άλλοι. Αλλά κάπως διαφορετικοί: τούτοι εδώ είναι πρώην μέλη των Ερυθρών Ταξιαρχιών. Μερικοί από αυτούς έκαναν με τα χρόνια ένα βήμα πίσω, άλλοι ξέκοψαν τελείως, άλλοι όχι. Γι΄ αυτό ακριβώς, η ταινία «Ο ήλιος του μέλλοντος», που δημιούργησαν ο δημοσιογράφος Τζοβάνι Φαζανέλα και ο σκηνοθέτης Τζανφράνκο Πανόνε και που θα προβληθεί το Σάββατο στο φεστιβάλ του Λοκάρνο, είναι βέβαιο πως θα προκαλέσει σκάνδαλο. Επειδή, όπως δείχνει και η υπόθεση Πετρέλα, αγγίζει ένα τραύμα που μένει ακόμη ανοιχτό. «Το νήμα το ανακαλύψαμε στο Ρέτζιο», λέει ο Πανόνε στην εφημερίδα «Στάμπα». «Κι είναι το νήμα που συνδέει τα πρώτα μέλη των Ερυθρών Ταξιαρχιών με την αντιστασιακή παράδοση». (Περίπου η ίδια σκέψη, πως δηλαδή υπάρχει πάντα ένα νήμα που συνδέει τις παλιότερες με τις νεώτερες γενιές των εξεγερμένων, οδήγησε και στην εξάρθρωση της 17Ν στην Ελλάδα).

Ποιος θα μπορούσε…
…να το φανταστεί πως η ιταλική ένοπλη πάλη γεννήθηκε μπροστά σε ένα πιάτο τορτελίνι; Αυτή ήταν η πρώτη «αποκάλυψη» που οι δημιουργοί της ταινίας κατόρθωσαν να αποσπάσουν από τους παλιούς συντρόφους. «Δεν ήταν εύκολο να τους κάνουμε να μιλήσουν μπροστά στον φακό, μέσα στο ίδιο εστιατόριο όπου πριν από χρόνια αποφάσισαν να περάσουν στην ένοπλη πάλη», λέει ο Πανόνε. «Σίγουρα η ταινία θα ενοχλήσει πολλούς», προβλέπει ο Φαζανέλα. «Εκείνους που νιώθουν να τους δεσμεύει μια “ομερτά” απέναντι στις Ερυθρές Ταξιαρχίες. Εκείνους που θεωρούν την Αντίσταση “ταμπού”. Κι εκείνους που πιστεύουν πως οι τρομοκράτες, ακόμη κι αυτοί που πλήρωσαν το χρέος τους στην κοινωνία, δεν έχουν το δικαίωμα να μιλούν».

Η ιταλική
Δημοκρατία φάνηκε αρκετά ισχυρή ώστε να αντιμετωπίσει με σχετική επιείκεια ένα μαζικό ένοπλο κίνημα που κόστισε δεκάδες νεκρούς. Παρ΄ όλα αυτά, ζητεί σήμερα επίμονα την έκδοση της πρώην ταξιαρχίτισσας Μαρίνας Πετρέλα, 54 ετών, από τη Γαλλία. «Δεν θα πάρουν παρά το πτώμα μου», λέει και ξαναλέει στον σύζυγό της από ένα κρεβάτι του ψυχιατρείου, που πάνω του έχει απομείνει 39 κιλά. Μια πραγματικά ισχυρή δημοκρατία δεν χρειάζεται πολιτικούς κρατούμενους. Ούτε «ερυθρούς» ούτε «μαύρους».