«Όχι, δεν φοβάμαι τον θάνατο πλέον»

«Όχι, δεν φοβάμαι τον θάνατο πλέον», είχε πει ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν σε συνέντευξή του, πέρυσι τον Αύγουστο, στο γερμανικό περιοδικό Spiegel. Του παραδόθηκε αδύναμος, περίπου ένα χρόνο μετά, από οξεία καρδιακή ανεπάρκεια, σύμφωνα με τον γιο του Στεπάν. Όπως μετέδωσε τη νύχτα το πρακτορείο «Ιντερφάξ», ο βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας, αντιφρονών επί σοβιετικού καθεστώτος, Ρώσος συγγραφέας άφησε την τελευταία του πνοή στη Μόσχα σε ηλικία 89 χρόνων.

Ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν γεννήθηκε στις 11 Δεκέμβρη του 1918, στο Κισλοβόντσκι του Καυκάσου. Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Rostov με ειδικότητα στα Μαθηματικά και τη ρώσικη Λογοτεχνία την οποία συνέχισε και ολοκλήρωσε στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατατάχτηκε στον Κόκκινο Στρατό ως αξιωματικός Πυροβολικού, πολέμησε και διακρίθηκε για τη γενναιότητά του. Όμως, στη διάρκεια της θητείας του στο γερμανικό μέτωπο το 1945, συνελήφθη και κρίθηκε ένοχος επειδή, σε μιαν επιστολή προς φίλο του, άσκησε κριτική στον Στάλιν. Στάλθηκε σε στρατόπεδο εργασίας στο Καζακστάν όπου εμπνεύστηκε κι έγραψε την πρώτη του νουβέλα «Μια Μέρα Του Ιβάν Ντενίσοβιτς». Η δημοσίευση της νουβέλας απαγορεύτηκε έως ότου μεσολάβησε ο Νικήτα Χρουστσώφ- ο οποίος ανέλαβε την εξουσία το 1962- οπότε και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά. Ωστόσο, τα δύο επόμενα έργα του, μετά την αντικατάστασή του Χρουστσώφ το 1969, απαγορεύτηκαν. Την ίδια χρονιά αποβλήθηκε από την Ένωση Σοβιετικών Συγγραφέων αλλά την επόμενη, ύστερα από πρόταση του Γάλλου συγγραφέα Φρανσουά Μοριάκ, κερδίζει το Βραβείο Νόμπελ για τον «Ιβάν Ντενίσοβιτς». Ήταν ο πρώτος συγγραφέας του ανατολικού μπλοκ που κέρδιζε Νόμπελ αλλά οι αρχές της χώρας του δεν επέτρεψαν να παρευρεθεί στην τελετή απονομής. Ο Σολζενίτσιν δεν πτοήθηκε αλλά συνέχισε την κριτική του ενάντια στο καθεστώς. Κανείς δεν τόλμησε να τον ενοχλήσει λόγω της δημοσιότητας που απολάμβανε, πλέον, στη Δύση. Όμως, όταν έγραψε το «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» ο κόμπος έφτασε στο χτένι. Τον εξόρισαν και, αεροπορικώς, με συνοδεία τον ξαπόστειλαν στην τότε Δ. Γερμανία. Έως το 1994 έζησε και έγραψε στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Εκείνη τη χρονιά ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ αποκατέστησε τον Σολζενίτσιν, που επέστρεψε στη Ρωσία και συνέχισε το συγγραφικό του έργο έως και την τελευταία του στιγμή.