Χρήμα / Φορολογία

Μετά το ΤAXΙS στο στόχαστρο του ΕLΕΝΧΙS

Μαύρη λίστα επιχειρήσεων και μικρομεσαίων που θα αποκτήσουν Μεγάλο Αδελφό την Εφορία συντάσσει το υπουργείο Οικονομικών. Αντιμέτωποι με εντατικούς ελέγχους και κατά προτεραιότητα σε σχέση με τους υπόλοιπους φορολογούμενους θα βρεθούν χιλιάδες επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες που στο παρελθόν υπέπεσαν σε φορολογικές παραβάσεις ή δραστηριοποιούνται σε κλάδους όπου, με βάση τα στοιχεία της Εφορίας, παρατηρείται εκτεταμένη φοροδιαφυγή.

Η μαύρη λίστα και οι εντατικοί φοροέλεγχοι αποτελούν ένα απ΄ τα μέτρα που θέτει σε εφαρμογή από το 2009 το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών προκειμένου να αυξήσει τα φορολογικά έσοδα και να καλύψει τη μεγάλη μαύρη τρύπα που πρόκειται να κληροδοτήσει ο φετινός στον επόμενο προϋπολογισμό. Εκτός από την αύξηση έμμεσων φόρων σε τέλη κυκλοφορίας, ποτά, τσιγάρα και καύσιμα, οι ελπίδες για αύξηση των εσόδων από τους φόρους βασίζονται και στο νέο ηλεκτρονικό σύστημα φορολογικών ελέγχων που φέρει την ονομασία ΕLΕΝΧΙS. Οι στόχοι
Με την έναρξη της λειτουργίας του συστήματος θα ελέγχονται συχνότερα και εντατικότερα οι επιχειρήσεις και οι μικρομεσαίοι που:

* Έχουν εντοπισθεί στο παρελθόν να έχουν πέσει σε σοβαρές φορολογικές παραβάσεις, όπως είναι για παράδειγμα η μη απόδοση του παρακρατηθέντος ΦΠΑ ή η έκδοση και λήψη πλαστών και εικονικών φορολογικών στοιχείων.

* Δραστηριοποιούνται σε κλάδους με υψηλή φοροδιαφυγή, όπως για παράδειγμα στους κλάδους εμπορίας, παροχής υπηρεσιών κ.λπ.

* Ήταν στο παρελθόν συστηματικά ασυνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις, όπως η υποβολή δηλώσεων και η τήρηση βιβλίων.

* Δηλώνουν τζίρο και κέρδη σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο του τζίρου και της κερδοφορίας του κλάδου που δραστηριοποιούνται.

Καρδιά του συστήματος θα είναι το ηλεκτρονικό αρχείο φορολογικής συμπεριφοράς των επιχειρήσεων και των μικρομεσαίων και χέρια του θα είναι 3.000 επιτραπέζιοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές (ΡC) που θα τοποθετηθούν στα ελεγκτικά κέντρα του υπουργείου Οικονομικών (Εφοριών, Περιφερειακά, Διαπεριφερειακά, Εθνικό Ελεγκτικό Κέντρο) ενώ άλλοι 2.000 φορητοί θα δοθούν σε ισάριθμους ελεγκτές-ράμπο οι οποίοι θα εισέρχονται στην έδρα των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών προκειμένου να πραγματοποιούν επιτόπιους φορολογικούς ελέγχους.

Το έργο που στήνεται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών βρίσκεται αυτή την περίοδο σε πλήρη εξέλιξη προκειμένου από τον ερχόμενο Ιανουάριο να τεθεί σε επιχειρησιακή λειτουργία.

Τ α στάδια
Τρία είναι τα βασικά στάδια της πραγματοποίησης των φορολογικών ελέγχων στην εποχή του ΕLΕΝΧΙS. Η στόχευση των φορολογικών ελέγχων, η πραγματοποίησή τους και η καταγραφή των αποτελεσμάτων της.

Για τη στόχευση των φορολογικών ελέγχων που με βάση τους σχεδιασμούς θα γίνεται με αντικειμενικά κριτήρια, έχει ήδη δοθεί εντολή σε όλες τις Εφορίες και τα ελεγκτικά κέντρα να «φορτώσουν» στο ΤΑΧΙS τα στοιχεία που διαθέτουν από παλαιότερους φορολογικούς ελέγχους για τη φορολογική συμπεριφορά των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών. Έτσι, στο σύστημα θα «φορτωθούν» όλα τα στοιχεία για την υποβολή φορολογικών δηλώσεων, για την απόδοση παρακρατούμενων φόρων όπως είναι ο ΦΠΑ και ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών, ενώ σε «εξέχουσα» θέση στο αρχείο θα μπουν και τα στοιχεία των επιχειρήσεων που έχουν στο παρελθόν υποπέσει σε σημαντικές φορολογικές παραβάσεις, όπως είναι η έκδοση και η λήψη πλαστών και εικονικών φορολογικών στοιχείων. Επίσης, στο ΤΑΧΙS υπάρχουν όλα τα στοιχεία των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών που αφορούν τον τζίρο τους, τα καθαρά κέρδη τους και τους φόρους που κατέβαλαν τα τελευταία χρόνια. Άλλα σημαντικά στοιχεία που θα καταχωρηθούν στο νέο σύστημα είναι ο βαθμός φορολογικής παραβατικότητας ανά κλάδο, όπως προκύπτει από τα στατιστικά στοιχεία που διαθέτουν υπηρεσίες όπως η Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων (πρώην ΣΔΟΕ).

Όλα τα παραπάνω στοιχεία θα ενοποιηθούν σε ειδικό ηλεκτρονικό αρχείο στο ελεγκτικό σύστημα ΕLΕΝΧΙS. «Με βάση αυτά τα στοιχεία θα αντικειμενικοποιηθεί ο τρόπος με τον οποίο θα επιλέγονται οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θα μπαίνουν στο ελεγκτικό μικροσκόπιο της Εφορίας», λέει στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών που παρακολουθεί την υλοποίηση του έργου. «Με βάση αυτά τα στοιχεία το ίδιο το σύστημα θα επιλέγει αντικειμενικά αυτούς που θα ελέγχονται, και θα μειωθεί ο αριθμός αυτών που θα επιλέγονται με σχετικά αυθαίρετα κριτήρια, όπως γίνεται σε αρκετές περιπτώσεις σήμερα».

Πραγματοποίηση ελέγχου
Μετά την επιλογή της επιχείρησης που θα υποστεί φορολογικό έλεγχο, το ΕLΕΝΧΙS θα βοηθά τον ελεγκτή για την πραγματοποίησή του. Το σύστημα θα περιλαμβάνει αυτοματοποιημένες διαδικασίες και θα κατευθύνει τον ελεγκτή για τα πεδία της φορολογικής συμπεριφοράς του ελεγχόμενου που χρήζουν διερεύνησης. Για παράδειγμα, αν μια επιχείρηση έχει συλληφθεί στο παρελθόν να εκδίδει εικονικά φορολογικά στοιχεία, το σύστημα θα κατευθύνει τον ελεγκτή σε συγκεκριμένες συναλλαγές της επιχείρησης που θα εμφανίζουν υψηλό κίνδυνο να είναι εικονικές. Άλλο παράδειγμα: Στην περίπτωση που σε παλαιότερο φορολογικό έλεγχο η επιχείρηση έχει εντοπισθεί να αφαιρεί από τα έσοδά της δαπάνες που δεν περιλαμβάνονται στη λίστα των εκπιπτόμενων, το ΕLΕΝΧΙS θα δίνει οδηγίες στον ελεγκτή προκειμένου να αναζητήσει την ύπαρξη τέτοιου είδους δαπανών στην ελεγχόμενη χρήση.

Καταγραφή αποτελεσμάτων
Τα αποτελέσματα των φορολογικών ελέγχων θα καταχωρούνται λεπτομερώς στο ΕLΕΝΧΙS. Ο λόγος για την καταχώρησή τους είναι διπλός. Πρώτον για να μπορούν τα αποτελέσματα των ελέγχων να αξιοποιούνται σε μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους αλλά και για να βαθμολογείται η ποιότητα του έργου του ελεγκτή.

Στόχος της δημιουργίας του ΕLΕΝΧΙS δεν θα είναι μόνο να γίνονται πιο αντικειμενικοί και πιο αποτελεσματικοί φορολογικοί έλεγχοι. Στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι να γίνονται γρηγoρότεροι και περισσότεροι.

Επιτραπέζιοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές θα τοποθετηθούν στα ελεγκτικά κέντρα του υπουργείου Οικονομικών, ενώ άλλοι 2.000 φορητοί θα δοθούν σε ισάριθμους ελεγκτές-ράμπο οι οποίοι θα εισέρχονται στην έδρα των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών