Ο δικαστής προστάτης των αδυνάτων

Στο μάτι του κυκλώνα βρέθηκε πρόσφατα ο πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων Σωτήρης Μπάγιας, όταν με συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» άσκησε κριτική στη Δικαιοσύνη. Η κριτική, παρά το γεγονός ότι δεν συνιστά πειθαρχικό αδίκημα όταν προέρχεται από συνδικαλιστές, αξιολογήθηκε από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ως προσβολή του κύρους του θεσμού. Απέναντι στην πειθαρχική δίωξη που ασκήθηκε εναντίον του εισαγγελέα, εκδηλώθηκε ένα κύμα συμπαράστασης από απλούς πολίτες, συνδικαλιστικούς και επιστημονικούς φορείς και όλο τον δικαστικό κόσμο της χώρας. Την περασμένη εβδομάδα, το 7μελές Πειθαρχικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου αθώωσε ομόφωνα τον εισαγγελικό λειτουργό, αποκαθιστώντας το κύρος της Δικαιοσύνης.
«Άντε, θα τον βγάλετε βουλευτή», έλεγαν πολλοί απευθυνόμενοι στα «ΝΕΑ», με αφορμή τον σάλο που προκλήθηκε λόγω της πειθαρχικής δίωξης κατά του Σωτήρη Μπάγια για την κριτική που άσκησε στη Δικαιοσύνη με τη συνέντευξή του στην εφημερίδα.

Ήταν εκείνοι που το έλεγαν καλοπροαίρετα. Γιατί υπήρξαν και άλλοι, προερχόμενοι κυρίως από τον χώρο των συναδέλφων του, που δεν είδαν με καθόλου καλό μάτι τη δημοσιότητα που πήρε το θέμα. «Δεν φταίει κανένας άλλος. Ο Σανιδάς φταίει που τον έκανε φίρμα», διαμαρτυρόταν με οργή εισαγγελέας, ο οποίος στο πρόσφατο παρελθόν διατηρούσε άριστες σχέσεις με τον πρόεδρο της Ένωσης Εισαγγελέων. Οι αντιρρήσεις του ίδιου εισαγγελέα ως προς τη δίωξη που ασκήθηκε εναντίον του κ. Μπάγια δεν αφορούσαν την ουσία. Στο σημείο αυτό συμφωνούσε με τον κ. Σανιδά. Θα προτιμούσε όμως να μην είχε αντιδράσει έτσι ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, γιατί διέβλεπε τη συνέχεια: το κύμα συμπαράστασης που εκδηλώθηκε στο πρόσωπο του συναδέλφου του, καθιστώντας τον γνωστό στο πανελλήνιο. Ωστόσο ο ίδιος, σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις στενών συνεργατών του, δεν έχει καμιά πολιτική φιλοδοξία. Ως φοιτητής της Νομικής Αθηνών ξεχώριζε για τη μαχητική στάση του στις συνελεύσεις και ίσως κάποιοι να έβλεπαν στο πρόσωπό του έναν μελλοντικό πολιτικό. Η χρονιά του άλλωστε έβγαλε τρεις πολιτικούς, τον Σπύρο Ταλιαδούρο και τη Ζέττα Μακρή της Ν.Δ. και τον Πάνο Μπεγλίτη του ΠΑΣΟΚ. Ο Σωτήρης Μπάγιας όμως, έχοντας εξιδανικεύσει την εικόνα του εισαγγελέα, έβαλε πλώρη προς τα εκεί. Έβλεπε, λένε παλαιοί του φίλοι, τον εισαγγελέα προστάτη των αδυνάτων, των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, αξίες στις οποίες και σήμερα πιστεύει.
Ακόμη και μέσα από την κριτική βγαίνει η αγωνία του για τη Δικαιοσύνη

Εχθροί και φίλοι δεν φείδονται λόγων για το ήθος του και την εντιμότητά του, ενώ κάποιοι που τον γνωρίζουν πολύ καλά, τον περιγράφουν ως άνθρωπο συνεσταλμένο και μάλλον συντηρητικό, που «βγαίνει από τον εαυτό του», όταν νιώθει ότι πρέπει να υπερασπιστεί τις αξίες του. «Πρώτα και πάνω από όλα είναι δικαστής», τονίζει με ιδιαίτερη έμφαση συνάδελφός του, που έχει μελετήσει τον χαρακτήρα του και προς επίρρωση της άποψής της, παραπέμπει στις κατά καιρούς δηλώσεις του, όπως και στην πρόσφατη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ», όπου- ακόμη και μέσα από την κριτική- βγαίνει η αγωνία του για τη Δικαιοσύνη. «Δεν χτυπάει τη Δικαιοσύνη», προσθέτει η ίδια δικαστική λειτουργός που γνωρίζει τον Σωτ. Μπάγια από την πρώτη μέρα που μπήκε στο δικαστικό σώμα. «Προσπαθεί με όσες δυνάμεις έχει να την κάνει καλύτερη. Γιατί την αγαπάει. Και το γνωρίζουν ακόμη και όσοι δεν συμφωνούν μαζί του. Γι΄ αυτό και κατά βάθος τον αποδέχονται».


«Για να χαίρει σεβασμού η Δικαιοσύνη, πρέπει να έχει αποτελέσματα»

O Πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957, με καταγωγή από το Πωγώνι Ιωαννίνων. Στο δικαστικό σώμα εισήλθε το 1983 και, παρά τις απογοητεύσεις που κατά καιρούς έχει δοκιμάσει, ουδέποτε σκέφθηκε να παραιτηθεί. «Πρέπει να μένεις και να μάχεσαι», συμβουλεύει τους νεώτερους εισαγγελείς, όταν του εξομολογούνται πως σκέπτονται να παραιτηθούν και να ασχοληθούν με τη δικηγορία.

Ως εισαγγελέας θεωρείται μάλλον επιεικής, εμβαθύνει με ευαισθησία στην ουσία της πράξης του κατηγορουμένου, αλλά όταν πρόκειται για παιδεραστία, βιασμό ή εμπορία ναρκωτικών γίνεται άλλος άνθρωπος, επισημαίνουν συνάδελφοί του.

Με τον συνδικαλισμό ασχολήθηκε το 1996 και έκτοτε, με ένα διάλειμμα δύο ετών που ήταν αιρετός προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών, δεν έπαψε να μετέχει στο Δ.Σ. της Ένωσης. «Έπιασε την καρέκλα και δεν την αφήνει», σχολιάζουν οι… εχθροί του, μη έχοντας να του καταμαρτυρήσουν κάτι πιο σοβαρό. Κι ενώ οι καλοπροαίρετοι αναγνωρίζουν το πάθος με το οποίο υπερασπίζεται τους συναδέλφους του, ακόμη και όταν δεν έχουν απόλυτο δίκιο, πολλοί- εκτός δικαστικού σώματοςκαταλογίζουν αυτή την τάση στα μειονεκτήματα του κ. Μπάγια. Υπογραμμίζουν μάλιστα πως για χάρη ακόμη και μιας άστοχης ενέργειας ενός εισαγγελέα, ανοίγει μέτωπο με άλλους κλάδους, όπως είναι οι δικηγόροι. Δεν είναι λίγες οι φορές πάντως, που με αφορμή κάποιο σχετικό περιστατικό έχει έρθει αντιμέτωπος με τον ΔΣΑ, παρά τις καλές του σχέσεις με τον Δημ. Παξινό.

Ως προϊστάμενος της Εισαγγελίας, την περίοδο 2001- 2003, δεν επιδόθηκε όπως οι προκάτοχοι και οι διάδοχοί του στις άνευ λόγου εισαγγελικές έρευνες, με αφορμή το παραμικρό δημοσίευμα. Αρχή του ήταν και είναι, υποστηρίζουν συνεργάτες του, να μη χρησιμοποιείται η Δικαιοσύνη για εντυπωσιασμό της κοινής γνώμης. Να αξιολογούνται κατ΄ αρχάς τα καταγγελλόμενα και αν δείχνουν σοβαρά, τότε να διενεργείται προκαταρκτική εξέταση. «Για να χαίρει σεβασμού η Δικαιοσύνη, πρέπει να έχει αποτελέσματα», λέει ο ίδιος στους συνεργάτες του.


Αυστηρό πόθεν έσχες για όλους

«Oι δικαστικοί λειτουργοί,όπως όλοι οι πολίτες,δικαιούνται να έχουν πολιτικές πεποιθήσεις.Η ανάμειξη όμως των πολιτικών απόψεών τους στην άσκηση των καθηκόντων τους συνιστά διαφθορά».

Η αυστηρή αυτή θέση ανήκει στον Σωτήρη Μπάγια και την είχε διατυπώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ». Ως πολέμιος της διαφθοράς, ο πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος, όχι μόνο λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας, αλλά και χάρη στην ιδιοσυγκρασία του, δεν χάνει ευκαιρία- από το βήμα συνελεύσεων ή συνεδρίων- να προτείνει τρόπους καταπολέμησης του φαινομένου που στιγματίζει τον δημόσιο βίο του τόπου.

«Όλα στο φως», είχε εισηγηθεί με αφορμή τη λαίλαπα των αποκαλύψεων για τη δράση παραδικαστικών κυκλωμάτων στους κόλπους της Δικαιοσύνης. Η πρότασή του δεν αφορούσε μόνο τους δικαστικούς λειτουργούς. Ο κ. Μπάγιας αναφερόταν στον ευρύ κύκλο των προσώπων που απαρτίζουν τον δημόσιο βίο της χώρας, συμπεριλαμβανομένων ασφαλώς των πολιτικών και των δικαστικών, ζητώντας την καθιέρωση, με νομοθετική ρύθμιση, της απόλυτης διαφάνειας. Πώς; Με την εκχώρηση- σε κάθε πολίτη αυτού του τόπου – του δικαιώματος πρόσβασης στις δηλώσεις, φορολογικές και πόθεν έσχες, των προσώπων που ρυθμίζουν την τύχη του. Και για να γίνει πιο σαφής, είχε προσθέσει την εξής ρήτρα: «Όποιο περιουσιακό στοιχείο δεν δικαιολογείται από νόμιμους πόρους να κατάσχεται».

Η πρόταση ήταν όντως ρηξικέλευθη. Ωστόσο, αν και λογικά θα έπρεπε να προκαλέσει έναν διάλογο, έστω και χωρίς αποτέλεσμα, δεν έτυχε ούτε μιας στοιχειωδώς ευγενικής απάντησης. Σαν να μην έγινε ποτέ…