Ματιές Διαζύγια κ.ά.

Τα χρόνια του Εμφυλίου, που πήγαινα στο Β΄ Γυμνάσιο, μαζί με τη γνωστή παρέα (Θ. Αγγελόπουλος, Χρ. Γιανναράς, Αλ.

Φασιανός), είχαμε ένα συμμαθητή, που δούλευε τα απογεύματα σ΄ ένα γραφείο κηδειών.

(Τώρα, τα λέμε γραφεία τελετών, για προφανείς λόγους). Υπήρχαν εποχές που ο συμμαθητής μας αυτός ερχόταν στο σχολείο μες στην καλή χαρά. «Τι έγινε, ρε Μίστο;», τον ρωτούσα. «Φίνα. Έχει μπόλικη δουλειά το μαγαζί και κονομάω αρκετά και από τα τυχερά!». Υπήρχαν όμως και εποχές που ο Μίστος είχε κατεβασμένη μούρη. «Τι τρέχει;», ρωτούσα και πάλι. «Χάλια… Έχουμε πάνω από δέκα μέρες να… “σταυρώσουμε” πεθαμένο!». Σήμερα, αν ο Μίστος εξακολουθούσε να δουλεύει στο «μαγαζί», θα ήταν μάλλον ευχαριστημένος, γιατί «ανοδική πορεία εμφανίζει ο δείκτης θνησιμότητος, ο οποίος, από 8,9 τοις χιλίοις το 1981, έφτασε στο 9,5 το 2006. Αυτή η αύξηση αποδίδεται κυρίως στη γήρανση του πληθυσμού. Η μέση ηλικία θανάτου που καταγράφηκε το 2006 ήταν 73,5 χρόνια για τους άντρες και 79,6 για τις γυναίκες» (Ελ. Καρανάτση, «Η Καθημερινή», 13/5).

Πριν από μερικές μέρες ήμουνα σ΄ ένα γάμο.

Ένας φίλος μου πάντρευε την κόρη του. Στη δεξίωση καθόμουν δίπλα από ένα διάσημο γιατρό και όλο του γκρίνιαζα: «Έχω πάθει έμφραγμα, με πονάει το στομάχι μου, δεν μπορώ να κοιμηθώ, κουράζομαι πολύ όταν γράφω…». Επιχείρησε να μου ανεβάσει το ηθικό: «Θα σου πω κάτι που πρέπει να το θυμάσαι: οι άνθρωποι ζουν πολλά χρόνια σήμερα. Η πρόοδος της επιστήμης, σε όλους τους τομείς, είναι ραγδαία. Στην εποχή μας, ένας θάνατος πριν από τα 76 χρόνια δεν θεωρείται φυσιολογικός. Και συ είσαι νέος ακόμη…».

Ε, όχι και νέος… Αλλά, πάντως, μια και η κουβέντα έγινε στο περιθώριο ενός γάμου, θα ήθελα να σημειώσω, σύμφωνα με τα στοιχεία του παραπάνω δημοσιεύματος, ότι «συνεχή κρίση διέρχεται τα τελευταία χρόνια ο θεσμός του γάμου: από 7,3 γάμους ανά 1.000 κατοίκους, που τελούνταν κατά τη δεκαετία του ΄80, φτάσαμε στους 5,2 το 2006. Αρνητικό ρεκόρ είχαμε το 2004, οπότε ο δείκτης γάμου κατρακύλησε σε 4,6 ανά 1.000 κατοίκους».

Και εδώ που τα λέμε, είναι εύκολο με τις τωρινές οικονομικές συνθήκες (ανεργία, ακρίβεια κ.λπ.) να παντρευτεί ένα νέο ζευγάρι; Πώς θα τα βγάζει πέρα; Πώς θα μεγαλώσει παιδιά, αφού και οι δύο σύζυγοι τρέχουν από το πρωί ώς το βράδυ για τον επιούσιο και συναντιούνται στο σπίτι τους μόνο τη νύχτα, αποκαμωμένοι, εκνευρισμένοι, γεμάτοι προβλήματα;

Φυσικά, τα διαζύγια αυξάνονται. Η αρχή έγινε τη δεκαετία του ΄80, με τις αλλαγές στο Οικογενειακό Δίκαιο. Ώς τότε (1984) το ποσοστό των διαζυγίων έφτανε το 8%, ενώ μία δεκαετία αργότερα πήγε στο 10%! Και τώρα (2005) εκτοξεύτηκε στο 24% τον χρόνο! Δηλαδή στις τέσσερις νύφες που έκαναν «Πρόβα Νυφικού» και το φόρεσαν- Ντόρα Γιαννακοπούλου, Καστανιώτης- η μία χωρίζει. Και τα πράγματα, σ΄ αυτό τον τομέα, όσο πάνε και θα χειροτερεύουν. Οπότε τα… «καψίματα των νυφικών» (Παυλίνα Νάσιουτζικ, Λιβάνης) θα πολλαπλασιάζονται… Πάντως, αξιοσημείωτο είναι ότι οι εκτός γάμου γεννήσεις αυξήθηκαν σημαντικά: 5.914 το 2006! Οι γυναίκες (γιατί εκείνες αποφασίζουν τελικά) άρχισαν να γίνονται πιο τολμηρές και να παίρνουν επάνω τους τα μεγάλα ρίσκα που συνεπάγεται η γέννηση ενός παιδιού ύστερα από μια ελεύθερη, πιθανότατα, ερωτική σχέση. Φεύγω με άδεια. Καλό καλοκαίρι σε όλους.