Η βίζα φεύγει, το FΒΙ έρχεται

Στο τελικό της στάδιο βρίσκεται η συμφωνία Ελλάδας- Ηνωμένων Πολιτειών για την κατάργηση της βίζας που απαιτείται μέχρι τώρα από τους Έλληνες πολίτες που επιθυμούν να ταξιδέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αμερικανικές πηγές, μάλιστα, θεωρούν βέβαιη την κατάργηση της άδειας εισόδου στις ΗΠΑ έως τον Δεκέμβριο του 2008. Το αντάλλαγμα για την κατάργηση της βίζας θα είναι η μεγαλύτερη πρόσβαση των αμερικανικών υπηρεσιών στα στοιχεία των ελληνικών αρχών για ύποπτους τρομοκρατίας.

Σε πολιτικό επίπεδο, η συμφωνία ολοκληρώθηκε ουσιαστικά κατά την πρόσφατη συνάντηση της υπουργού Εξωτερικών, Ντόρας Μπακογιάννη, με την Αμερικανίδα ομόλογό της, Κοντολίζα Ράις, στο Βερολίνο. Ωστόσο, τα σχετικά κείμενα – που είναι σχεδόν έτοιμα- διαπραγματεύθηκε με τους Αμερικανούς ο υπουργός Εσωτερικών, Προκόπης Παυλόπουλος, ο οποίος και θα φέρει τη σχετική συμφωνία για κύρωση στο ελληνικό Κοινοβούλιο.

Αγκάθι για τη μη κατάργηση της βίζας τα τελευταία χρόνια και την ατέρμονη ελληνοαμερικανική διαπραγμάτευση υπήρξαν οι παράλογες- σε κάποιες περιπτώσεις- απαιτήσεις των Αμερικανών στον τομέα της ανταλλαγής πληροφοριών, τον οποίο ενέτασσαν στον αγώνα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Σε μια κίνηση έντασης των πιέσεων, μάλιστα, προχώρησαν στη σύναψη διμερών συμφωνιών με χώρεςμέλη της Ανατολικής Ευρώπης, που έγιναν μέλη της Ένωσης πολύ πρόσφατα, που προβλέπουν απεριόριστη πρόσβαση των υπηρεσιών ασφαλείας των ΗΠΑ στα προσωπικά δεδομένα των πολιτών των χωρών αυτών. Η κίνηση αυτή της Ουάσιγκτον εξόργισε τις Βρυξέλλες, που διαπραγματεύονται συνολική συμφωνία εκ μέρους των 27 με τις ΗΠΑ για τους όρους εισόδου Ευρωπαίων στις ΗΠΑ και Αμερικανών στην Ευρώπη.

Έτσι, όπως έλεγαν κύκλοι του υπουργείου Εσωτερικών, άξονας της τελικής συμφωνίας Ελλάδας- ΗΠΑ που βρίσκεται στα σκαριά είναι η αντίστοιχη συμφωνία που διαπραγματεύεται η Ένωση και η οποία, όπως σημείωναν, «περιλαμβάνει όρους προστασίας των προσωπικών δεδομένων», τα οποία εξάλλου καλύπτονται και από το κοινοτικό κι από το εθνικό Δίκαιο.

Διατύπωση… ΧL. Βέβαια, εάν λάβει κανείς υπόψη του τα κείμενα ΗΠΕ- Ε.Ε.- επί των οποίων έχουν διαμορφωθεί και τα αντίστοιχα ΕλλάδαςΗΠΑ- οι απαιτήσεις των Αμερικανών στην περίφημη ανταλλαγή πληροφοριών δεν μένουν εντελώς ανικανοποίητες. Προβλέπεται έτσι στο έγγραφο της επιτροπής Αμερικανών και κοινοτικών ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες «για λόγους επιβολής της τάξης, με την έννοια της πρόληψης, του εντοπισμού, της καταστολής, της έρευνας και της δίωξης οποιασδήποτε εγκληματικής πράξης ή παραβίασης του νόμου σε σχέση με τη διαφύλαξη των συνόρων, τη δημόσια ασφάλεια και την εθνική ασφάλεια, καθώς και για μη ποινικές δικαστικές ή διοικητικές διαδικασίες που συνδέονται άμεσα με τέτοιες πράξεις ή παραβιάσεις».

Η διατύπωση, όπως είναι φανερό, χωρά… περίπου τα πάντα. Ή, όπως έλεγε χαρακτηριστικά διπλωματική πηγή που παρακολουθεί τις κινήσεις των Αμερικανών, πολύ απλά η Ουάσιγκτον επικαλούμενη έναν υπαρκτό ή μη λόγο θα μπορεί να ζητήσει τα προσωπικά δεδομένα κάποιου πολίτη- «τη μαγνητική του τομογραφία κι όχι απλώς την αξονική του», σημείωνε ειρωνικά.

Η ίδια πηγή εξηγούσε ότι πρόκειται για μια θεσμοθετημένη πλέον συνεργασία στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, σε κοινοτικό και εθνικό επίπεδο, με αντάλλαγμα- στην περίπτωση της Ελλάδας- την κατάργηση της βίζας. Οι Αμερικανοί θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες των ελληνικών υπηρεσιών ασφαλείας ή να ζητούν στοιχεία για οποιονδήποτε θεωρούν ύποπτο τρομοκρατίας- είτε πρόκειται για κάποιον «περίεργο» μουσουλμάνο είτε για κάποιον αριστερό γνωστό για τη συμμετοχή του σε διαδηλώσεις.


Αναθέρμανση των σχέσεων

Η Αθήνα όσο και η Ουάσιγκτον εμφανίζονται ικανοποιημένες από τη διαφαινόμενη κατάληξη της συμφωνίας και την κατάργηση της βίζας. Μάλιστα, συνδέουν το όλο θέμα με το εν γένει πλέγμα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Και κάνουν λόγο για μια σταδιακή βελτίωση που επέρχεται, μετά την ψυχρότητα που επικράτησε για αρκετούς μήνες και κορυφώθηκε στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στο Βουκουρέστι. Το… ενεργειακό φλερτ με τους Ρώσους, από τη μια πλευρά, η υπόθεση των Σκοπίων, από την άλλη, για να μην αναφερθεί το ζήτημα των μαχητικών αεροσκαφών, όπου οι Αμερικανοί θεωρούν πως ο κ. Σαρκοζί έχει πάρει προβάδισμα, είχαν δημιουργήσει- λένε διπλωματικές πήγες- ένα αρνητικό κλίμα που έφτανε στα όρια του… πάγου. Ένα σημείο στο οποίο οι δύο πλευρές μπορούσαν να τα βρουν- λένε οι ίδιες πήγεςήταν το ζήτημα της ασφάλειας, «ο κοινός αγώνας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας». Αυτό διαπιστώθηκε και στη συνάντηση Ράις- Μπακογιάννη, αλλά έγινε φανερό και ευρύτερα, όπως λένε οι διπλωμάτες, με τη συμμετοχή της Ελλάδας στην άσκηση του Ισραήλ κατά του Ιράν.