[ Δρόμοι ]

Δεν υπάρχει…
… παρά ένα μόνο σοβαρό φιλοσοφικό πρόβλημα, έγραφε ο Αλμπέρ Καμύ, κι αυτό είναι η αυτοκτονία. Πώς να εξηγήσει κανείς γιατί στο μοναδικό είδος που είναι ικανό να αναλογιστεί τον θάνατό του, την ώρα που στρατιές επιστημόνων αναζητούν το ελιξίριο της αιώνιας νεότητας, υπάρχουν πάντα κάποιοι που επιλέγουν να αφαιρέσουν με το ίδιο τους το χέρι τη ζωή τους; Εδώ και σαράντα χρόνια, νέες γενιές αντικαταθλιπτικών φαρμάκων ρίχνονται στη μάχη για να ανακουφίσουν τη ζωή των ανθρώπων, και ωστόσο, όπως γράφει ο Σκοτ Άντερσον στην εφημερίδα «Τάιμς της Νέας Υόρκης», οι αυτοκτονίες στην Αμερική δεν έχουν μειωθεί από το 1965 (11 στους 100.000 κατοίκους).

Σε πτώση…
… οφείλεται ο θάνατος μιας τριανταπεντάχρονης εργάτριας την περασμένη Παρασκευή στο Παρίσι. Έτσι έγραψε το δελτίο συμβάντων της αστυνομίας. Μα για εκείνη ίσως να μην ήταν παρά μια πτήση προς την ελευθερία, όταν άνοιγε το παράθυρο της εταιρείας όπου εργαζόταν και πηδούσε στο κενό. Η γαλλική κυβέρνηση έχει διατάξει έρευνα για το κύμα αυτοκτονιών που παρατηρείται στους χώρους εργασίας. Η γαλλική είναι μία από τις πλουσιότερες κοινωνίες του κόσμου. Τότε, γιατί τόσοι πολλοί που ζουν εκεί να θέλουν να τερματίσουν τη ζωή τους; Σέρνεται κάτι σαν επιδημία: η Γαλλία και οι ΗΠΑ είναι οι δύο χώρες με τα περισσότερα κρούσματα κατάθλιψης στους χώρους εργασίας.

Ένας γιατρός…
… χρειάστηκε να γίνει ψυχολόγος και κοινωνιολόγος για να δείξει πώς η κοινωνική θέση των ανθρώπων αφήνει τα σημάδια της πάνω στο σώμα τους και την ψυχή τους. Στο βιβλίο του «Οι επιπτώσεις της ανισότητας», ο καθηγητής της Κοινωνικής Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ Ρίτσαρντ Ουίλκισνον παρατηρεί πως οι δείκτες της υγείας δεν συμβαδίζουν με τους δείκτες της οικονομικής ανάπτυξης των χωρών. Και αναφέρει το παράδειγμα των Ελλήνων που, μολονότι το βιοτικό τους επίπεδο είναι χαμηλότερο από το αμερικανικό, είναι πιο υγιείς από τους Αμερικανούς. Επικαλούμενος στατιστικά στοιχεία αμερικανικών πολιτειών, αποκαλύπτει μια άμεση σχέση ανάμεσα στις οικονομικές ανισότητες και τους φόνους. Στις πλούσιες κοινωνίες, οι άνθρωποι σηκώνουν το ψυχικό βάρος της κοινωνικής τους θέσης. Εκείνοι που είναι κοινωνικά υποδεέστεροι βασανίζονται από την ιδέα πως οι άλλοι τους κοιτάζουν με περιφρόνηση, σαν να μην είναι άξιοι σεβασμού. Να γιατί η βία είναι πιο διαδεδομένη στις άνισες κοινωνίες και μάλιστα όχι τόσο ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς, όσο ανάμεσα στους ίδιους τους φτωχούς. Όσο είναι μεγαλύτερη η ανισότητα στην κοινωνία που ζει και όσο είναι χαμηλότερη η κοινωνική θέση του, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη που νιώθει ο άνθρωπος να διεκδικήσει την αξιοπρέπειά του. Έστω κι αν χρειαστεί να πετάξει από ένα παράθυρο.

Οι εισοδηματικές…
… ανισότητες, λέει ο καθηγητής Ουίλκινσον, μεταφράζονται σε ανισότητες κοινωνικής θέσης και αξίας, σε συμπλέγματα κατωτερότητας, σε αισθήματα ανασφάλειας, με βαριές επιπτώσεις στην υγεία. Με δυο λόγια, οι ανισότητες βλάπτουν σοβαρά την υγεία.