[ Δρόμοι ]

Ένας ιστορικός…
… θεσμός φαίνεται πως πλησιάζει στο τέλος του σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες: οι μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις και οι μέτοχοι που τις στηρίζουν και τις χρηματοδοτούν έχουν βάλει στο στόχαστρο τους συνεταιρισμούς. Ήδη, ιταλικές, γαλλικές και ισπανικές ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν καταθέσει καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υποστηρίζοντας ότι «το νομικό και φορολογικό καθεστώς που ισχύει για τους συνεταιρισμούς σε αυτές τις χώρες ισοδυναμεί με κρατική ενίσχυση και παραβιάζει τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς».

Το ράφι…
… του σούπερ μάρκετ θα γίνει ακόμη πιο άπιαστο για τους καταναλωτές, αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφασίσει να ρίξει στη ζούγκλα του άκρατου ανταγωνισμού τις συνεταιριστικές επιχειρήσεις που πουλάνε φθηνά προϊόντα στον κοσμάκη. Και όχι μόνο αυτό. Στη Γαλλία, ας πούμε, οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις αποδίδουν το 45% των κερδών τους στους εργαζομένους τους, όπως δεσμεύονται από το καταστατικό τους. Ίσως αυτό ακριβώς είναι που ενοχλεί τις ιδιωτικές επιχειρήσεις. Γιατί μπροστά σε αυτή την απλοχεριά των συνεταιρισμών ωχριά ο δικός τους «συμμετοχικός καπιταλισμός». Εδώ και περίπου δέκα χρόνια οι ιδιωτικές επιχειρήσεις διατυμπάνιζαν την περίφημη «μεταβίβαση πλούτου». Τελικά αποδείχτηκε πως δεν ήταν παρά η παρακράτηση 10% από τους μισθούς των εργαζομένων τους με την υπόσχεση ενός μελλοντικού μερίσματος από τα κέρδη. Η επίθεση των μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων κατά των συνεταιρισμών εκδηλώνεται ενώ κλείνει ένας χρόνος από τότε που ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν έλεγε με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας των Συνεταιρισμών: «Με τα 100 εκατομμύρια των εργαζομένων τους, οι συνεταιρισμοί είναι απαραίτητοι εταίροι στην υλοποίηση των στόχων της ανάπτυξης». Και η εφημερίδα «Μοντ ντιπλοματίκ», γράφοντας για το μέλλον της αυτοδιαχείρισης, εκθείαζε τις αναμφισβήτητες οικονομικές και κοινωνικές αρετές των συνεταιρισμών.

Ο πόλεμος…
… όμως έχει αρχίσει. Κι είναι ένας πόλεμος ανάμεσα σε πρόβατα και αρπακτικά. Οι ευρωπαϊκοί συνεταιρισμοί ελπίζουν να επηρεάσουν την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συγκεντρώνοντας ένα εκατομμύριο υπογραφές σε ένα κείμενο διαμαρτυρίας (περισσότερα στην ιστοσελίδα www. coopseurope. coop). «Σήμερα, 263.000 συνεταιριστικές επιχειρήσεις βρίσκονται στην υπηρεσία των 160 εκατομμυρίων μελών τους (ένας στους τρεις πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης)», γράφουν στο κείμενό τους. «Συμβάλλουν ενεργά στους στόχους της οικονομικής και κοινωνικής προόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι συνεταιρισμοί δεν επιθυμούν προνόμια, επιθυμούν έναν ισότιμο ανταγωνισμό σε μια ανοιχτή αγορά που θα αναγνωρίζει τη συνεταιριστική ιδιαιτερότητά τους».

Ο νόμος…
… της ζούγκλας όμως έχει αποδειχτεί πως είναι ο μόνος που έχει πέραση στις Βρυξέλλες. Κάθε χρόνο που περνάει οι κατακτήσεις των εργαζομένων σβήνουν η μία μετά την άλλη και η ζωή και η εργασία τους επιστρέφουν αιώνες πίσω. Μετά την κατάλυση του κράτους πρόνοιας του εικοστού αιώνα και της οκτάωρης εργασίας του δέκατου ένατου αιώνα, έρχεται η σειρά των συνεταιρισμών που γεννήθηκαν από τις αγροτικές και βιομηχανικές επαναστάσεις του δέκατου όγδοου αιώνα. Ώσπου να μην απομείνει τίποτα πια στον εργαζόμενο παρεκτός από τις αλυσίδες του.