Το πνεύμα του τόνου

Μνήμες

Το παλιό εργοστάσιο που έφτιαχνε κάλτσες και κορδόνια παπουτσιών τώρα έγινε πολυκατοικίες.

Ευτυχώς η αυλή με τον πανύψηλο φοίνικα έμεινε ελεύθερος χώρος. Τα υπόλοιπα εργοστάσια στέκονται βουβά όπως δεν τα γνώρισα. Θυμάμαι τις μυρμηγκιές των εργατριών όταν σχολούσαν στις πέντε το απόγευμα. Τα μαλλιά τους γεμάτα με μπαμπάκια.

Και ξαφνικά το 4ο Δημοτικό Σχολείο με τον διευθυντή Παναγιώτη Λίτσα στην είσοδο (για να με υποδεχτεί!) και τους 17 δασκάλους θυμίζουν ζωγραφιά σπουδαίου λαϊκού τεχνίτη.

Τέλος της σχολικής περιόδου και γίνεται γιορτή. Εγώ θυμάμαι μόνο τις δύο εθνικές γιορτές. Ποιο ποίημα έλεγα; Θυμάμαι μόνο των άλλων. Η γιορτή των παιδιών σιγά σιγά μεταμορφώνεται σε επίδειξη θαυμάτων.

Αυτός ο «νέος κόσμος» μιας επαρχίας σου δίνει τη δυνατότητα να ονειρεύεσαι. Μήπως ανάμεσά τους βρίσκεται ένας μεγάλος καλλιτέχνης, ένας μελλοντικός, σπουδαίος κυβερνήτης, ένας σπουδαίος επιστήμονας που θα βρει το «χάπι» για έναν καλύτερο κόσμο;

Οι συμμαθητές μου, από την πρώτη Δημοτικού, κοιτάζουν εκστατικοί. Θυμούνται πρόσωπα και περιστατικά. Η Μερόπη, η Λιλή, ο Κώστας, ο Ιάσων. Κι εκείνες οι σκιές ολόγυρα που μας παραστέκουν, των ξυπόλητων παιδιών του 1945, ντυμένες με χρυσά και πορφύρες, μας ευλογούν και μας υπόσχονται «ακόμη καλύτερες ημέρες» σε μια πατρίδα που διαρκώς ξερνάει δόντια και αίματα. Οι παλαιοί δάσκαλοι πού είναι; Αδύνατο να μιλήσω. Η γλώσσα έχει κολλήσει.

Βλέπω μόνο το θαύμα.

Κυρίως τον κ. Λίτσα και τους νέους δασκάλους, παιδιά σχεδόν, που έδωσαν το αίμα της καρδιάς τους γι΄ αυτήν τη γιορτή στις 11 Ιουνίου, στην Ερμούπολη της Σύρας! Τους ευχαριστώ.