Χρήμα / Κόσμος

Έξι βήματα για μείωση των τιμών του μαύρου χρυσού

Καθώς η χρηματοπιστωτική κρίση αρχίζει να αντιμετωπίζεται, μια νέα απειλή πλανάται πάνω από την παγκόσμια οικονομία. Πρόκειται για έναν κίνδυνο πολύ μεγαλύτερο από αυτούς που είχαμε συνηθίσει μέχρι σήμερα: τις υψηλές τιμές του πετρελαίου. Η κατάσταση τείνει να ξεφύγει από κάθε έλεγχο και από ό,τι φαίνεται η αντιμετώπισή της πρέπει να είναι οργανωμένη- και όχι να βασιζόμαστε μόνο στις δυνάμεις της αγοράς.

Η σημερινή πετρελαϊκή κρίση θυμίζει τη φούσκα των ακινήτων, τη φούσκα των τεχνολογικών μετοχών, τη φούσκα των μετοχών στην Ιαπωνία και όλες τις πρόσφατες φούσκες που έφεραν σε δύσκολη θέση την παγκόσμια οικονομία. Ξεκίνησε με μια σημαντική αλλαγή στον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη – την αναπτυξιακή έκρηξη στην Κίνα και τη μείωση της παραγωγής από τις χώρες που δεν είναι μέλη του ΟΠΕΚ. Οι χρηματαγορές όμως μεγέθυναν το πρόβλημα ακόμη περισσότερο (συντηρώντας το ράλι στις τιμές).

Οι απειλές
Με τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι η απειλή για την παγκόσμια οικονομία είναι τεράστια. Ο πληθωρισμός απειλεί να εκτιναχθεί στα ύψη, τα αναπτυξιακά σχέδια σε πολλές οικονομίες καταρρέουν και οι γεωπολιτικές εντάσεις μεγαλώνουν. Σήμερα γίνεται αναδιανομή περίπου του 7% του παγκόσμιου ΑΕΠ- περίπου 4 τρισ. δολάρια τον χρόνο- από τις σταθερές οικονομίες και κοινωνίες της Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας σε καθεστώτα που είναι περισσότερο εχθρικά σε αυτές. Καθώς οι πολιτικοί και οι ψηφοφόροι αρχίζουν να το καταλαβαίνουν αυτό, αυξάνονται οι πιέσεις για να αναλάβουν οι προηγμένες χώρες δράση.

Υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να γίνει για να μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου; Υπάρχουν έξι βασικά βήματα τα οποία θα μπορούσαν να ακολουθήσουν σε συμφωνία τα κράτη για να αποκλιμακώσουν τις τιμές:

1Να σταματήσουν οι αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως η Κίνα, να προστατεύουν τους πολίτες τους από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, κόβοντας τις επιδοτήσεις που σήμερα χορηγούν για την αγορά καυσίμων (σε ιδιώτες και βιομηχανίες). Για να μην υπάρξει αντίδραση από τους καταναλωτές στις χώρες αυτές, οι αυξήσεις στα καύσιμα μπορεί να γίνουν σε διάστημα 3 έως 5 χρόνων. Επίσης οι κυβερνήσεις αυτές μπορούν να υποχρεώσουν τις βιομηχανίες να υιοθετήσουν πιο ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές. 2Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να συμφωνήσουν στην επιβολή ενός ελάχιστου φόρου στα καύσιμα σε όλη την Ευρώπη. Μειώνοντας τις διαφορές στη φορολόγηση η Ε.Ε. θα μπορέσει να αποφύγει διαμαρτυρίες ομάδων επαγγελματιών σε κάποιες χώρες, όπως είναι οι οδηγοί φορτηγών, που δημιουργούν κοινωνική αναταραχή.

3 Πετρελαιοπαραγωγές χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Νορβηγία και άλλες χώρες μη μέλη του ΟΠΕΚ θα μπορούσαν να υιοθετήσουν φορολογικά κίνητρα για τις εταιρείες που επενδύουν στην εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων πετρελαίου στο έδαφός τους. Με τον τρόπο αυτό θα αυξηθεί η παραγωγή.

4Οι πολιτικοί στις ΗΠΑ (τη μεγαλύτερη χώρα με την κατανάλωση πετρελαίου στον κόσμο) θα μπορούσαν να μειώσουν την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας τους από τον μαύρο χρυσό, ώστε οι αμερικανικές εισαγωγές πετρελαίου να

Η σημερινή πετρελαϊκή κρίση θυμίζει τη φούσκα των ακινήτων, τη φούσκα των τεχνολογικών μετοχών, τη φούσκα των μετοχών στην Ιαπωνία και όλες τις πρόσφατες φούσκες που έφεραν σε δύσκολη θέση την παγκόσμια οικονομία

μειώνονται περίπου κατά 5% κάθε χρόνο.

5 Τα έσοδα από τη φορολόγηση των ειδών πετρελαίου (καύσιμα κ.λπ.) στην Ευρώπη θα μπορούσαν να διοχετευθούν εν μέρει τουλάχιστον στην παραγωγή εναλλακτικών μορφών ενέργειας.

6 Οι εποπτικές αρχές στην Αμερική και τη Βρετανία (όπου διαπραγματεύεται το πετρέλαιο) θα μπορούσαν να πάρουν μέτρα για να μειωθεί η κερδοσκοπία και να δοθούν αντικίνητρα σε μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια να τζογάρουν σε μαύρο χρυσό.

Να μην περιμένουμε
Θα είναι τα μέτρα αυτά αποτελεσματικά; Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να το μάθουμε. Οι χώρες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου θα πρέπει να συμφωνήσουν στην υιοθέτηση ενός κοινού σχεδίου ώστε να αντιμετωπιστεί η κρίση.

Και θα πρέπει να το κάνουν αυτό μέσα σε λίγους μήνες. Καθώς οι προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας πάνε από το κακό στο χειρότερο σε καθημερινή βάση, ήρθε η ώρα να λάβουμε μέτρα αντί να περιμένουμε να βρουν μόνες τους τον δρόμο οι δυνάμεις της αγοράς.


Γονατίζουν οι αεροπορικές εταιρείες από το πετρέλαιο

Το καμπανάκι του κινδύνου για τις αεροπορικές εταιρείες- λόγω της κούρσας ρεκόρ του πετρελαίου και της μεγάλης ανόδου στις τιμές των καυσίμων που συνεπάγεται- χτυπά η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορέων (ΙΑΤΑ), η οποία αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για τα οικονομικά αποτελέσματα των αεροπορικών εταιρειών. Η ΙΑΤΑ εκτιμά ότι φέτος οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν ζημιές που θα ανέλθουν σε 2,3 δισ δολάρια- ή θα είναι ακόμη μεγαλύτερες εάν συνεχιστεί το ράλι του μαύρου χρυσού.

Τον Μάρτιο η Ένωση είχε κάνει την εκτίμηση ότι φέτος οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν κέρδη 4,5 δισ δολάρια, έπειτα από κέρδη 5,6 δισ δολάρια το 2007, που ήταν η πρώτη κερδοφόρος χρονιά μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Πλέον η μέση τιμή του πετρελαίου διαμορφώνεται σε 107 δολάρια το βαρέλι και εάν φτάσει τα 135 δολάρια, τότε η ΙΑΤΑ εκτιμά ότι οι ζημιές των αεροπορικών εταιρειών μπορεί να ξεπεράσουν ακόμη και τα 6,1 δισ δολάρια!

Όπως λέει ο διευθύνων σύμβουλος της ένωσης Giovanni Βisignani, «η έκρηξη στις τιμές του πετρελαίου αλλάζει τα πάντα. Η κατάσταση είναι δραματική». Τους τελευταίους έξι μήνες 24 αεροπορικές εταιρείες έχουν κηρύξει πτώχευση, περίπου τρεις ή τέσσερις φορές περισσότερο από το συνηθισμένο. Τα αεροπορικά καύσιμα είναι σήμερα 90% πιο ακριβά από ό,τι ήταν πριν από δώδεκα μήνες.