Μπιμπερό, Ίντερνετ και iΡod

Σύγχρονοι γονείς, σύγχρονα ερωτήματα: «Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για ν΄ αγοράσω κινητό στο παιδί μου;». Και «πότε θα πρέπει να του πάρω λάπτοπ;». Σε θέματα σαν κι αυτά, το παρελθόν δεν μπορεί να δώσει απαντήσεις. Οι ειδικοί όμως, μπορούν και εμμένουν σε έναν κανόνα – κάθε νέο απόκτημα του παιδιού, με μπαταρίες ή χωρίς, θα πρέπει οπωσδήποτε να ανταποκρίνεται στο αναπτυξιακό του επίπεδο.

Όλοι γνωρίζουν ότι τα παιδιά μπουσουλάνε πριν περπατήσουν και ότι η υγρή τροφή προηγείται της στέρεης. Φροντίζει η φύση γι΄ αυτά. Τι γίνεται όμως με τα θέματα στα οποία καλούνται να αποφασίσουν οι γονείς; Οι προσεγγίσεις τους, είναι αλήθεια, διαφέρουν. «Η 4χρονη κόρη μου μπαίνει στο Ίντερνετ από τότε που έμαθε να κάθεται», λέει η Σαμάνθα Μόρα, μητέρα δύο παιδιών από το Νιου Τζέρσι. «Ο 6χρονος γιος μου έχει

Ο ΚΑΝΟΝΑΣ

Κάθε νέο απόκτημα του παιδιού, με μπαταρίες ή χωρίς, θα πρέπει οπωσδήποτε να ανταποκρίνεται στο αναπτυξιακό του επίπεδο

iΡod και τώρα μας ζητά κινητό, αν και δεν είμαστε σίγουροι γι΄ αυτό, δεν ξέρουμε ποιον θα καλεί».

Υπάρχουν όμως κι άλλοι γονείς που είναι περισσότερο επιφυλακτικοί. «Δεν μπορώ να πω ότι ενθουσιάζομαι με την ιδέα να γεμίσω τη ζωή των παιδιών μου με τα τελευταία σύνεργα της τεχνολογίας», επισημαίνει η Κριστίν Γιόργκενσεν, μητέρα τριών παιδιών επίσης από το Νιου Τζέρσι. «Τα παιδιά μου μπαίνουν στο Ίντερνετ για τις εργασίες τους αλλά δεν χάνω ποτέ από τα μάτια μου τον υπολογιστή».

Ποια από τις δύο προσεγγίσεις είναι η σωστή; Οι έρευνες των ειδικών που συνδέονται με την ανάπτυξη των παιδιών προσφέρουν μια χρυσή, μέση οδό. Πολύ πριν από την εφεύρεση του πρώτου μικροεπεξεργαστή στοιχείων, ο Ελβετός ψυχολόγος Ζαν Πιαζέ αναγνώρισε τέσσερα στάδια γνωστικής ανάπτυξης, παρακολουθώντας τα ίδια του τα παιδιά. Έτσι χαρακτηρίστηκε και ως ο πρώτος ενήλικος που πήρε στα σοβαρά τα παιδιά.


Τα 4 στάδια γνωστικής ανάπτυξης

1 ΠΑΙΔΙΑ ΕΩΣ ΚΑΙ 2 ΕΤΩΝ
Σύμφωνα με τον Πιαζέ, το παιδί σε αυτή την ηλικία βρίσκεται στο στάδιο της αισθησιοκινητικής ανάπτυξης, και με βάση τις σύγχρονες ερμηνείες δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το ποντίκι του υπολογιστή. Αυτό μπορεί να γίνει αφού συμπληρώσει τα διόμισι. Μέχρι τότε μπορεί να ασχοληθεί υπέροχα με τα παιχνίδια που ερεθίζουν τις αισθήσεις του, οπτικά και ηχητικά, όπως εκείνα που θυμίζουν πολύβουα, πολύχρωμα κουτιά, και έχουν παραθυράκια που χρησιμοποιούνται ως είσοδοι για αντικείμενα συγκεκριμένων σχημάτων, π.χ. αστέρια, μπάλες κ.λπ.

2 ΑΠΟ 3 ΕΩΣ 5 ΕΤΩΝ
«Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μεγαλώνουν σε έναν ψηφιακό κόσμο και βλέπουν τους γονείς τους να χρησιμοποιούν κινητά και υπολογιστές», λέει η καθηγήτρια Σάντρα Κάλβερτ, διευθύντρια του Κέντρου Παιδιών Ψηφιακών Μέσων στο Πανεπιστήμιο Georgetown.

«Τους αρέσει λοιπόν να παίζουν με ψεύτικα κινητά σα να ήταν πραγματικά». Αυτή η περίοδος της μίμησης αποτελεί σημαντικό μέρος του σταδίου προλογικής σκέψης, κατά τον Πιαζέ, οπότε τα παιδιά ερεθίζονται από την ισχύ της αναπαράστασης, αν και δεν έχουν αναπτύξει λογικές δομές. Σε αυτήν την ηλικία μπορούν να τραβήξουν φωτογραφίες με κάμερες ειδικά κατασκευασμένες για παιδιά ή να παρακολουθήσουν (www. pbskids. org) τις ψηφιακές εκδοχές παιδικών εκπομπών που αγαπήθηκαν σε όλο τον κόσμο. Στην αγορά υπάρχουν διάφορα παιχνίδια εκμάθησης και ψυχαγωγίας για τα παιδιά αυτής της ηλικίας τα οποία μπορούν να συνδεθούν και με τους τηλεοπτικούς δέκτες.

3 ΑΠΟ 6 ΕΩΣ 11 ΕΤΩΝ
Στην ηλικία κατά την οποία το παιδί μπορεί να κάνει ποδήλατο, μπορεί ταυτόχρονα να παίξει με το Ίντερνετ και να δει τον ψηφιακό κόσμο να ανοίγεται μπροστά του. Ξαφνικά, οι γονείς συνειδητοποιούν ότι από τα 6 ώς τα 11 το παιδί τους μπορεί να έχει ήδη επιλέξει το αγαπημένο του βιντεοπαιχνίδι και να παρακολουθεί χιουμοριστικά βίντεο στο ΥouΤube. Η Κάλβερτ θυμίζει στους γονείς πως τα ηλεκτρονικά παιχνίδια θα πρέπει να χρησιμοποιούνται υποστηρικτικά υπό την επίβλεψη των γονέων, και να μην αντικαθιστούν σε καμία περίπτωση τις πραγματικές εμπειρίες. «Στη διάρκεια αυτού του σταδίου- στάδιο συγκεκριμένων λειτουργιών κατά Πιαζέθα πρέπει να υπάρχει ισορροπία σε αυτές τις δραστηριότητες», τονίζει.

4 ΑΠΟ 12 ΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΩ
Το παιδί φτάνει σταδιακά στις γνωστικές λειτουργίες ενός ενηλίκου- σύμφωνα με τον Πιαζέ φτάνει στο στάδιο τυπικών λειτουργιών. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να απορροφήσει ταυτόχρονα πληροφορίες από διάφορες πηγές, είτε πρόκειται για ΜΡ3 είτε για λάπτοπ και κινητά είτε απλώς για φίλους. Τα κινητά μπαίνουν ενεργά πλέον στη ζωή του, μειώνοντας ταυτόχρονα και το στρες των γονιών, αφού λειτουργούν και ως συσκευές εντοπισμού. Τελευταίο από τα ψηφιακά δώρα, στη διάρκεια του Λυκείου, ίσως λίγο πριν από το τέλος, έρχεται το λάπτοπ, το οποίο σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει στις σχολικές ενασχολήσεις αλλά και στις μετέπειτα δραστηριότη- τες του εφήβου.