«Το συμφέρον σώζει τις σχέσεις»

Για το Παρίσι που γίνεται… μουσείο και για τη θυελλώδη σχέση Σκοτ και Ζέλντας Φιτζέραλντ που του χάρισε το Βραβείο Γκονκούρ μιλάει στα «ΝΕΑ» ο Γάλλος συγγραφέας Ζιλ Λερουά
Το Παρίσι, όπου γεννήθηκα, είχε αρχίσει να με κουράζει ψυχικά. Και έφυγα. Δεν έβλεπα το ενδιαφέρον να ζω σε μία τέτοια υπερδιέγερση, μάταιη και άχρηστη», λέει στα «ΝΕΑ» ο Ζιλ Λερουά, που κέρδισε το Νοέμβριο του 2007 το Βραβείο Γκονκούρ για το βιβλίο του «Αlabama song». Αν και τώρα επιστρέφει συχνότερα. «Λόγω του δημάρχου του Ντελανοέ. Τον εκτιμώ πολύ. Κάτι κάνει. Ξέρετε, το Παρίσι αλλάζει κάθε πέντε χρόνια. Αλλά ταυτόχρονα έχει και μια τάση να μουσειοποιηθεί. Καλή και η πολιτιστική κληρονομιά, δεν λέω. Αλλά όχι και μια πόλη σαν το Παρίσι να γίνει μουσείο…» Στο βιβλίο του, ο Ζιλ Λερουά περιέγραψε ένα άλλο Παρίσι- «το έκανα

ΙΝFΟ

Ζιλ Λερουά, «Ένα μπλουζ για τη Ζέλντα», μτφ Μαριλένα Καραντζάνη, Εκδ.
Μεταίχμιο, Σελ.
291, τιμή: 16 ευρώ.

με μεγάλη ευχαρίστηση», λέει. Αυτό των δεκαετιών του ΄20 και του ΄30, μια πόλη ιδιαίτερα ελκυστική που συγκέντρωνε καλλιτέχνες και συγγραφείς από όλον τον κόσμο. Βέβαια, το θέμα του δεν είναι αυτό. Είναι η ζωή της Ζέλντας Φιτζέραλντ, συντρόφου του Αμερικανού συγγραφέα Σκοτ Φιτζέραλντ. «Η Ζέλντα άρχισε με μια ζωή στα πούπουλα και κατέληξε να ζει μια κόλαση» λέει ο Λερουά για την ηρωίδα του, η οποία έπασχε από σχιζοφρένεια- τουλάχιστον αυτό διέγνωσαν τότε οι ψυχίατροι, κάτι που σήμερα αμφισβητείται- και πέθανε προτού κλείσει τα πενήντα.

Ο Λερουά ζήτησε την άδεια από την κόρη τού Μπέρτολτ Μπρεχτ να χρησιμοποιήσει τον τίτλο «Αlabama song» (στα ελληνικά το βιβλίο κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες με τον τίτλο «Ένα μπλουζ για τη Ζέλντα») που ταίριαζε πολύ με την ιστορία του – και, «παραδόξως», λέει ο συγγραφέας, «εκείνη αφού πρώτα διάβασε το βιβλίο δέχτηκε, ενώ το σύνηθες είναι να μη δίνουν οι κληρονόμοι τέτοιες άδειες χρήσης».

«Η Ζέλντα Φιτζέραλντ ήταν μια γυναίκα που τη συνέθλιψε η σκιά του άντρα της» αναφέρει ο Ζιλ Λερουά. Ήταν και η ίδια συγγραφέας- «της οποίας το ταλέντο δεν αναγνωρίστηκε ποτέ όσο του έπρεπε», αλλά έγινε πρώτα μούσα και μετά αυτόνομη ύπαρξη. Κι όμως: «Αυτό που πραγματικά επιθυμούσε ήταν να χειραφετηθεί. Να ξεφύγει από το συντηρητικό, αριστοκρατικό περιβάλλον της οικογένειάς της στην Αλαμπάμα. Η ένωσή της με τον Σκοτ Φιτζέραλντ έχει περισσότερο τα χαρακτηριστικά μιας εταιρικής συμφωνίας, παρά ενός ρομάντσου. Βέβαια υπήρχε κι αυτό, όμως υπήρχε και ένα αμοιβαίο συμφέρον που στήριξε τη σχέση τους. Το συμφέρον είναι μάλλον απαραίτητος όρος για να στηριχθεί μια σχέση σε βάθος χρόνου. Η δική τους σχέση, που είναι από πολλές απόψεις εντελώς σύγχρονη, μου έδωσε την ευκαιρία να εμβαθύνω στα του έρωτα, που είναι βέβαια ερωτήματα που θα τίθενται αιωνίως. Για να χτίσω μυθιστορηματικά τη φιγούρα της Ζέλντα»- να σημειώσουμε ότι το βιβλίο είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο- «βασίστηκα πολύ στην αλληλογραφία τους που δημοσιεύτηκε πρόσφατα. Υπήρχε συχνά ένας κυνισμός, ή πάλι ένας τόνος αδελφού προς αδελφή, ιδίως όταν κανόνιζαν υποθέσεις που αφορούσαν την κόρη τους» λέει.


«Νέος, ωραίος, πλούσιος, διάσημος»

Ο Ζιλ Λερουά, που βρέθηκε πριν από λίγες μέρες στη Θεσσαλονίκη, προσκεκλημένος της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου, είχε αγαπήσει από νέος τη γραφή του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ. «Βέβαια για έναν νεαρό επίδοξο συγγραφέα ο Φιτζέραλντ δεν μπορεί παρά να είναι το πρότυπο της επιτυχίας. Στα είκοσι πέντε του τα είχε όλα: νέος, ωραίος, πλούσιος και διάσημος συγγραφέας, με μία υπέροχη γυναίκα.

Χρειάστηκαν κάποια χρόνια όμως για να καταλάβω ότι πίσω από την επιφάνεια του αλκοολικού Φιτζέραλντ υπέβοσκε η τραγωδία».