«Τοξική βόμβα στα πιάτα των καταναλωτών»

Σε θρίλερ εξελίσσεται η υπόθεση του επικίνδυνου ηλιελαίου: Υπάρχει κίνδυνος να κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά δεκάδες ύποπτα τρόφιμα όπως πατατάκια, σάλτσες, γλυκά, προμαγειρεμένα φαγητά, έτοιμα γεύματα, κονσέρβες, στην παρασκευή των οποίων χρησιμοποιείται ηλιέλαιο.

«Πρόκειται για το μεγαλύτερο διατροφικό σκάνδαλο που συνέβη ποτέ στην Ελλάδα. Είναι τοξική βόμβα στα πιάτα των καταναλωτών με τρομερά μεγάλες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και θα το καταλάβουμε στο άμεσο μέλλον», λέει ο Μιχάλης Χάλαρης, πρόεδρος

ΑΠΟΣΥΡΣΗ ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η αλυσίδα σούπερ μάρκετ απέσυρε όλα τα ηλιέλαια γιατί «οι εταιρείες δεν μπορούν να μας διαβεβαιώσουν για την ασφάλειά τους»

της Ένωσης Ελλήνων Χημικών και μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Πολιτικής Έλεγχου Τροφίμων του ΕΦΕΤ.

Την ώρα που σε χώρες όπως το Βέλγιο οι αρμόδιοι φορείς έχουν προχωρήσει σε ολική απόσυρση όλων των ποσοτήτων ηλιελαίου, ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων δεν έχει ενημερώσει τους καταναλωτές εάν υπάρχει περίπτωση να έχει χρησιμοποιηθεί επικίνδυνο ηλιέλαιο στην παραγωγή και άλλων τροφίμων, εκτός από τις παρτίδες μαγιονέζας της εταιρείας Κraft αλλά και τις περίπου 20 μάρκες τυποποιημένου ηλιελαίου που αποσύρθηκαν.

Αγνοεί ο ΕΦΕΤ!
Επιπλέον, δεν είναι σε θέση ο ΕΦΕΤ να απαντήσει στο ερώτημα για το ποια είναι η συγκέντρωση ορυκτελαίου που βρέθηκε στο μολυσμένο ηλιέλαιο. Το αλαλούμ κορυφώνεται από την άγνοια που υπάρχει σχετικά με το πού έχουν τελικά διοχετευτεί οι περίπου 2.000 τόνοι επικίνδυνου ηλιελαίου που αναζητούνται, αφού ούτε οι εταιρείες τροφίμων φαίνεται να τηρούν τη διαδικασία της ιχνηλασιμότητας (της διαδικασίας εντοπισμού της προέλευσης των συστατικών και της κατάληξης των προϊόντων) με την οποία θα ήταν ζήτημα μόνο μερικών ωρών να εντοπιστούν οι μολυσμένες ποσότητες που δεν είχαν καταναλωθεί από το κοινό.

Την ίδια ώρα και νέες παρτίδες ηλιελαίου αποσύρθηκαν χθες από την αγορά. Η αλυσίδα σούπερ μάρκετ Βερόπουλου προχώρησε σε οικειοθελή ανάκληση από τα ράφια της όλων των προϊόντων ηλιελαίου ενώ και η εταιρεία Κraft, εκτός από τις επίμαχες παρτίδες που απέσυρε τη Δευτέρα, ανακοίνωσε ότι αποσύρει όλες τις συσκευασίες προϊόντων μαγιονέζας που περιέχουν ηλιέλαιο από τα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Ευθύνες στις εταιρείες
«Δεν γνωρίζουμε ακόμα επισήμως πού βρίσκονται οι περίπου 2 χιλιάδες τόνοι ηλιελαίου που διακινήθηκαν στην ελληνική αγορά και δεν έχουν ακόμα δεσμευτεί», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρώην πρόεδρος του ΕΦΕΤ κ. Νίκος Κατσαρός. Όπως συμπληρώνει, «την ίδια στιγμή που σε άλλες χώρες όπως η Ισπανία και η Γαλλία τα υπουργεία Υγείας έχουν χαρακτηρίσει το προϊόν τοξικό, στην Ελλάδα δεν έχει γίνει τίποτα ανάλογο. Μάλιστα χαρακτηρίζει υποκριτική τη στάση των εταιρειών καθώς όπως λέει είναι υποχρεωμένες και από την ελληνική αλλά και από την ευρωπαϊκή νομοθεσία να ελέγχουν την καταλληλότητα των πρώτων υλών που χρησιμοποιούν για τα προϊόντα τους. Κάτι που όπως φαίνεται δεν έκαναν».

Απαράδεκτες καταστάσεις
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, για το επιμο λυσμένο ηλιέλαιο εστάλησαν δυο σήματα- ένα από τη Γαλλία και ένα από την Ελβετία. Το γαλλικό σήμα ανέφερε ότι βρέθηκε ηλιέλαιο με συγκεντρώσεις ορυκτελαίου 5,79 γραμμάρια ανά κιλό ενώ οι ελβετικές αρχές 0,9 γραμμάρια ανά κιλό. Στην Ελλάδα ακόμα δεν έχει διευκρινιστεί πόσο «πλούσιο» σε ορυκτέλαιο ήταν το ηλιέλαιο που εισήχθη. «Είναι απαράδεκτο να κυκλοφορεί εδώ και εβδομάδες στην ελληνική αγορά ηλιέλαιο το οποίο περιέχει ορυκτέλαιο σε οποιαδήποτε από τις δύο συγκεντρώσεις», είπαν στα «ΝΕΑ» χημικοί τροφίμων. «Για να βρούμε τι περιεκτικότητα έχει το επιμολυσμένο ηλιέλαιο στη χώρα μας, θα πρέπει να σταλούν δείγματα σε ένα από τα δυο διαπιστευμένα εργαστήρια της Ιταλίας ή της Ολλανδίας». Μάλιστα, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, ομάδες τροφίμων στις οποίες μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή τους επικίνδυνο ηλιέλαιο είναι εκτός από τις μαγιονέζες, σνακ όπως πατατάκια και γαριδάκια, σάλτσες, σαλάτες, προμαγειρεμένα γεύματα, μαργαρίνες και βούτυρα, μπισκότα, γλυκίσματα, κονσέρβες τόνου αλλά και άλλων τροφίμων αλλά και έτοιμα γεύματα σε εστιατόρια και φαστ φουντ που χρησιμοποιούν για το τηγάνισμα κυρίως ηλιέλαιο. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ΕΦΕΤ ζήτησε από την Ομοσπονδία Εστιατορίων Επαγγελμάτων και Ζαχαροπλαστών με κατεπείγουσα επιστολή να ενημερώσουν τα μέλη τους ώστε να αποσύρουν τις επίμαχες ποσότητες ηλιελαίου που ενδεχομένως έχουν.


Αλλεργίες και γαστρεντερικές διαταραχές έως καρκινογενέσεις

ΤΟΞΙΚΗ ΒΟΜΒΑ χαρακτηρίζουν οι ειδικοί το επικίνδυνο ηλιέλαιο για την υγεία των καταναλωτών, κάνοντας λόγο για το μεγαλύτερο διατροφικό σκάνδαλο που έχει ξεσπάσει ποτέ στην ιστορία της χώρας μας. Το ορυκτέλαιο μπορεί να προκαλέσει από αλλεργίες και γαστρεντερικές διαταραχές έως καρκινογενέσεις και προβλήματα στο νευρικό σύστημα.

Μάλιστα, οι επιστήμονες εκφράζουν έντονη ανησυχία καθώς υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες το επιμολυσμένο ηλιέλαιο να «κολυμπάει» και στις διοξίνες. «Η διατροφική κρίση που ξέσπασε στο Βέλγιο, όπου ανιχνεύθηκαν τοξικές διοξίνες σε κοτόπουλα, δεν ήταν παρά αποτέλεσμα κατανάλωσης ορυκτελαίου, έδιναν δηλαδή στα ζώα τροφές που περιείχαν ορυκτέλαιο. Με αυτό τον τρόπο οι διοξίνες πέρασαν στη διατροφική αλυσίδα των Βέλγων», τονίζει στα «ΝΕΑ» η Πολυξένη Σταμάτη- Νικολοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστήμιου Αθηνών και επιστημονική υπεύθυνη του μεταπτυχιακού προγράμματος «Περιβάλλον και υγεία- Διαχείριση περιβαλλοντικών θεμάτων με επιπτώσεις στην υγεία».

Διοξίνες και μέταλλα
Εκτός από τις διοξίνες, το ορυκτέλαιο που χρησιμοποιήθηκε στις συγκεκριμένες παρτίδες τροφίμων ενδέχεται να περιέχει και προσμείξεις βαρέων μετάλλων, όπως και άλλων τοξικών χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται κατά τη διαδικασία παραγωγής του. «Τα βαρέα μέταλλα συνδέονται με υπογονιμότητα και καρκινογένεση, ενώ ευθύνονται για μία σειρά βλαβερών επιδράσεων στο έμβρυο κατά την εγκυμοσύνη. Σαφώς, η κατανάλωση μικρών ποσοτήτων δεν προκαλεί άμεσα προβλήματα στην υγεία, από την άλλη όμως, πιθανόν να κυκλοφορούν στην αγορά πολλά προϊόντα με περιεκτικότητα σε ορυκτέλαιο. Άρα αυτές οι βλαβερές ουσίες αθροίζονται αφού δεν αποβάλλονται από τον οργανισμό και επομένως δημιουργούν τοξικό φορτίο, επιβαρύνοντας την υγεία σε βάθος χρόνου», προσθέτει.

Κίνδυνος για παιδιά
Το επικίνδυνο ηλιέλαιο, όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, αποτελεί διατροφική απειλή κυρίως για τα παιδιά αφού- σύμφωνα με τις έως τώρα ενδείξεις- είναι κάτι περισσότερο από πιθανό να αποτελεί βασικό συστατικό στις αγαπημένες τους λιχουδιές, όπως είναι οι τηγανητές πατάτες, τα πατατάκια, τα μπισκότα αλλά και οι σάλτσες που χρησιμοποιούνται σε σάντουιτς και μπέργκερ.

«Όταν ένα μικρό παιδί καταναλώνει για μεγάλο διάστημα αυτά το τοξικά προϊόντα κινδυνεύει να έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις, αφενός επειδή καταναλώνει μεγαλύτερες ποσότητες των συγκεκριμένων τροφίμων σε σχέση με έναν ενήλικο και αφετέρου επειδή ο οργανισμός τους είναι πιο ευάλωτος. Δυστυχώς, οι αρμόδιες αρχές δεν ξέρουν ποια προϊόντα έχουν παρασκευαστεί με αυτό το λάδι», υπογραμμίζει η βιοπαθολόγοςπρώην πρόεδρος του ΕΦΕΤ Χριστίνα Παπανικολάου.

Ανησυχούν οι ειδικοί
Οι επιστήμονες ανησυχούν και για έναν επιπλέον λόγο. «Δεν είναι απόλυτα σαφές πόσο βλαβερές είναι οι επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό από την κατανάλωση ορυκτελαίου, ακριβώς επειδή δεν πρόκειται για τρόφιμο αλλά για λιπαντικό μηχανών», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο Μιχάλης Χάλαρης, δρ Χημείας- σύμβουλος Ένωσης Ελλήνων Χημικών και μέλος της ΕΣΠΕΤ (Εθνικό Συμβούλιο Πολιτικής Ελέγχου Τροφίμων).

«Ωστόσο, από ελέγχους που έγιναν κατά το παρελθόν βρέθηκαν μικρές ποσότητες σε τρόφιμα και επομένως οι επιστήμονες αναγκάστηκαν να διενεργήσουν τοξικολογικές μελέτες, με αποτέλεσμα να είναι σήμερα μερικώς αξιολογημένα. Σύμφωνα με τα δεδομένα, η αποδεκτή ημερήσια δόση είναι 20 μιλιγκράμ ανά κιλό βάρος σώματος την ημέρα. Εάν οι μετρήσεις στην Ελλάδα αποδειχθούν αντίστοιχες με αυτές που βρέθηκαν στη Γαλλία, δηλαδή 5,79 γραμμάρια ορυκτέλαιο ανά κιλό ηλιελαίου, τότε μιλάμε για τοξική βόμβα» συμπληρώνει.


Η κυβέρνηση μεταθέτει τις μεγάλες ευθύνες της

ΤΑ ΚΕΝΑ, τις τεράστιες αδυναμίες και τις παραλείψεις της κυβέρνησης στο μείζον ζήτημα της δημιουργίας ενός σύγχρονου μηχανισμού ελέγχου τροφίμων ανέδειξε σε συνέντευξη Τύπου και ο πολιτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ για θέματα Ανάπτυξης, Μ. Χρυσοχοΐδης. Όπως δήλωσε, «η Ελλάδα είναι ανυπεράσπιστη απέναντι σε οποιαδήποτε εγχώρια ή εισαγόμενη διατροφική κρίση καθώς δεν διαθέτει στοιχειώδεις υποδομές διαχείρισής τους», ενώ ακόμη επιτέθηκε στην κυβέρνηση για «την ενορχηστρωμένη προσπάθεια συγκάλυψης της υπόθεσης και μετάθεσης των δικών της ευθυνών προς διάφορα εξιλαστήρια θύματα, εις βάρος της δημόσιας υγείας, των λιγοστών αλλά άξιων δημόσιων ελεγκτών και βεβαίως της αναγκαίας ενημέρωσης της κοινής γνώμης».