1.000 ευρώ τον μήνα για τις «δωρεάν» σπουδές

«Έχω ζήσει για τα καλά τη φοιτητική ζωή. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχω δει να φεύγουν τα ευρώ από το πορτοφόλι μου σε χρόνο μηδέν για να καλύψω τα έξοδά μου» λέει στα «ΝΕΑ» ο 23χρονος μεταπτυχιακός φοιτητής Βίκτορας Μετεεβίτσι.

Oι σπουδές του και μαζί τα έξοδά του άρχισαν πριν από πέντε χρόνια και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. «Όταν πέρασα στο Πανεπιστήμιο ήμουν από τους λεγόμενους “μετανάστες” φοιτητές, αφού έφυγα από την πόλη μου και μετακόμισα στην Τρίπολη όπου ήταν το Τμήμα Τεχνολογίας και Επιστήμης Υπολογιστών. Ακολούθησαν οι μεταπτυχιακές σπουδές, αυτή τη φορά όμως στην Αθήνα, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Όπως δηλώνει ο φοιτητής, τα έξοδα που είχε στην Τρίπολη ήταν αρκετά. «Πλήρωνα 300 ευρώ τον μήνα για το ενοίκιο μιας γκαρσονιέρας σε καινούργια πολυκατοικία. Δεν μπορούσα άλλωστε να κάνω διαφορετικά, αφού το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο δεν έχει εστία».

Όσο για το φαγητό, σε αυτόν τον τομέα ξόδευε αρκετά χρήματα τον πρώτο καιρό. «Τουλάχιστον 15 ευρώ την ημέρα σπαταλούσα τους πρώτους μήνες σε γρήγορο φαγητό. Ώσπου ανακάλυψα τα δύο εστιατόρια με τα

Η ΑΠΟΥΣΙΑ

υποδομών για σίτιση και στέγαση ανεβάζει το κόστος της φοίτησης στο δημόσιο πανεπιστήμιο

οποία είχε σύμβαση το Πανεπιστήμιο. Τρώγαμε ένα κανονικό γεύμα δίνοντας μόνο πέντε ευρώ».

Παρόμοια ποσά αναγκάζονται να πληρώνουν κάθε μήνα χιλιάδες άλλοι φοιτητές στην Ελλάδα. Περισσότερα από έναν βασικό μισθό, δηλαδή περίπου 1.000 ευρώ, δίνουν οι οικογένειες των φοιτητών που σπουδάζουν μακριά από το σπίτι τους για να καλύψουν τα μηνιαία έξοδα: ενοίκιο, φαγητό, μετακινήσεις, αγορές. Εκτιμάται ότι το ετήσιο κόστος σπουδών ανέρχεται στα 10.000- 11.000 ευρώ. Πολλές φορές μάλιστα, οι ελληνικές οικογένειες καταφεύγουν σε δανεισμό προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες. Υπολογίζεται ότι το 2006 εκταμιεύθηκαν περίπου 50.000 ειδικά δάνεια για φοιτητές.

Ενοίκια-φωτιά
Βαθιά το χέρι στην τσέπη βάζουν οι γονείς, προκειμένου να νοικιάσουν ένα σπίτι όσο το δυνατόν πιο κοντά στις σχολές που φοιτούν τα παιδιά τους. Ενδεικτικό είναι ότι το ενοίκιο για γκαρσονιέρα 20ετίας, 45 τετραγωνικών μέτρων στην περιοχή του Ζωγράφου φτάνει τα 380 ευρώ. Οι «μετανάστες» φοιτητές- δηλαδή αυτοί που σπουδά- ζουν μακριά από το σπίτι τους- υπολογίζεται ότι είναι 147.000. «Μετανάστης» φοιτητής είναι και ο Απόστολος Ζαμπουνίδης που σπουδάζει στη Νομική Αθηνών, μακριά από τον μόνιμο τόπο διαμονής του, την Ορεστιάδα. Μένει σε σπίτι που είχε αγοράσει η οικογένειά του στην Αθήνα και έτσι δεν χρειάζεται να πληρώνει χρυσάφι για το ενοίκιο μιας γκαρσονιέρας. Αλλά και πάλι δηλώνει: «Περνάω οριακά κάθε μήνα με τα χρήματα που μου στέλνουν οι δικοί μου που είναι 400-500 ευρώ. Εάν θα έπρεπε να πληρώνω και ενοίκιο, το ποσό θα έφτανε σίγουρα στα 800 ευρώ», λέει στα «ΝΕΑ».

Το κόστος ζωής στην Αθήνα είναι ούτως η άλλως πιο μεγάλο σε σύγκριση με την επαρχία, αναφέρει. «Έξοδα όπως οι μετακινήσεις με ταξί, οι αγορές βιβλίων για το πανεπιστήμιο, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού, νερού, κινητού αλλά και το φαγητό το ανεβάζουν ακόμη περισσότερο». Όπως προσθέτει, ειδικά για το φαγητό χρειάζεται να ξοδεύει περίπου 20-25 ευρώ την ημέρα, αφού σχεδόν πάντα τρώει έξω. Σε όλα αυτά, τονίζει, προστίθενται και τα μεταφορικά έξοδα για να δει τους γονείς του στην Ορεστιάδα. Πηγαίνει 3- 4 φορές τον χρόνο «και το ταξίδιαναγκαστικά με αεροπλάνο, διότι με τρένο ή λεωφορείο είναι πολύωρο και κουραστικόκοστίζει 200 ευρώ που είναι ένα σεβαστό ποσό».

Αρκετά είναι και τα έξοδα για τους φοιτητές που σπουδάζουν στην πόλη τους. Παρ΄ όλο που είναι απαλλαγμένοι από ενοίκια και κοινόχρηστα, το κόστος των σπουδών τους παραμένει υψηλό. «Τώρα διαπιστώνω ότι η Τρίπολη ήταν τελικά μία σχετικά φτηνή πόλη, συγκρίνοντάς την με την Αθήνα. Η πολυτέλεια που μπορεί να έχει ένας φοιτητής που σπουδάζει στην πόλη του, δηλαδή το αυτοκίνητο, κοστίζει. Χρειάζομαι τουλάχιστον 40 ευρώ την εβδομάδα για βενζίνη, αφού κάνω καθημερινά τη διαδρομή Μαρούσι- Πολυτεχνειούπολη», λέει ο 23χρονος Βίκτορας.
Οι πρυτανικές εκλογές αναζωπυρώνουν την κόντρα για τον νόμο- πλαίσιο

ΚΡΙΣΙΜΟ ΚΡΑΣ ΤΕΣΤ για την εφαρμογή του νέου νόμου- πλαισίου των ΑΕΙ από τους φοιτητές φέρνουν οι επόμενες εβδομάδες. Σε τρία ιδρύματα, στο Πολυτεχνείο Κρήτης και στα Πανεπιστήμια Πειραιά και Θεσσαλίας, πρόκειται να διεξαχθούν μέσα στον Μάιο πρυτανικές εκλογές, ενώ σχεδόν σε όλα τα πανεπιστήμια πρέπει να διενεργηθούν τον Μάιο και τον Ιούνιο δεκάδες εκλογές για την ανάδειξη νέων κοσμητόρων και προέδρων διαφόρων τμημάτων. Οι εκλογές αυτές όμως, είναι ενδεχόμενο να εμποδιστούν από ομάδες αυτόνομων και αριστερών φοιτητών που αντιδρούν δυναμικά στον νέο νόμο, όπως είχε γίνει τον περασμένο Δεκέμβριο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο όπου φοιτητές έκαψαν τις κάλπες για να ακυρώσουν την εκλογή αντιπρύτανη.

Στο Πάντειο έκτοτε δεν ξανάγιναν οι εκλογές με αποτέλεσμα σήμερα, πέντε μήνες αργότερα, οι αρμοδιότητες του αντιπρύτανη που δεν εξελέγη να έχουν μοιραστεί στον πρύτανη και τον έτερο αντιπρύτανη και να ασκούνται από αυτούς!

«Εύχομαι να μη συμβούν έκτροπα», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης κ. Ιωακείμ Γρυσμπολάκης, ο οποίος θα είναι εκ νέου υποψήφιος. «Τέτοιες ενέργειες βίας όπως στο Πάντειο καταλύουν την έννοια του πανεπιστημίου. Ωστόσο οι εκλογές έχουν προγραμματιστεί κανονικά για τις 20 Μαΐου και δεν σκοπεύουμε να καλέσουμε την αστυνομία ή να λάβουμε κάποια ειδικά μέτρα, αλλά να παρακαλέσουμε τους φοιτητές μας να δείξουν ωριμότητα και να συμμετάσχουν στη δημοκρατική αυτή διαδικασία. Αν όμως δε γίνουν οι εκλογές, τότε θα αντιμετωπίσουμε χάος στο πανεπιστήμιο, αφού δεν θα μπορεί να λειτουργήσει χωρίς διοίκηση».

Τα προηγούμενα
Πριν από λίγες ημέρες το Βιολογικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης αντιμετώπισε ανάλογο πρόβλημα. Οι φοιτητές εκεί ήθελαν αρχικά να εμποδίσουν την εκλογή προέδρου, επειδή θα γινόταν βάσει του νέου νόμου, δηλαδή με καθολική ψηφοφορία όλων των φοιτητών, κάτι που προφανώς αποδυναμώνει τις οργανωμένες φοιτητικές παρατάξεις. Τον περασμένο Δεκέμβριο, μάλιστα, είχαν εμποδίσει για πρώτη φορά τις εκλογές. Όμως οι καθηγητές τούς διεμήνυσαν ότι αν συνεχίσουν αυτή την τακτική το τμήμα θα αναστείλει τη λειτουργία του και οι εξετάσεις δεν θα διεξαχθούν. Έτσι, οι φοιτητές αποφάσισαν τελικά να απόσχουν από τις εκλογές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με ψηφοφορία μόνο των διδασκόντων και των υπαλλήλων. Το παράδοξο είναι όμως, ότι σύμφωνα με τον νέο νόμο αν έστω ένας φοιτητής αψηφούσε την απόφαση των παρατάξεων και πήγαινε να ψηφίσει, τότε θα είχε στα χέρια του το… 40% της εκλογικής δύναμης, αφού η ψήφος των φοιτητών επηρεάζει το αποτέλεσμα κατά 40% ανεξάρτητα τού αν προσέλθουν όλοι ή ελάχιστοι στην ψηφοφορία! Οι πρυτανικές αρχές των τριών ιδρυμάτων βρίσκονται ήδη σε επιφυλακή και σε διαβουλεύσεις με τους φοιτητές τους προκειμένου να αποφευχθούν νέες βιαιότητες. Οι δυναμικές αντιδράσεις προέρχονται κυρίως από τους φοιτητές της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς και αυτόνομων σχημάτων, καθώς η ΠΑΣΠ και η ΔΑΠ, παρότι επίσης αντιδρούν στη διάταξη για την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών, δεν επιλέγουν ακραίες δράσεις για τη ματαίωση των εκλογών.


10% των φοιτητών καλύπτουν οι εστίες

ΛΙΓΟΣΤΕΣ είναι οι οικονομικές και άλλου τύπου διευκολύνσεις και παροχές που προσφέρει η Πολιτεία στους φοιτητές.

Χαρακτηριστικό είναι ότι οι φοιτητικές εστίες δεν επαρκούν για το σύνολο των φοιτητών. Μόλις το 10% αυτών βρίσκει στέγη σε φοιτητική εστία. Οι προσφερόμενες κλίνες σε φοιτητικές εστίες ή σε ξενοδοχεία που μισθώνουν τα πανεπιστήμια είναι 13.220, τη στιγμή που οι «μετανάστες» φοιτητές στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ έιναι 147.000. Ακόμη και το επίδομα στέγασης των 1.000 ευρώ δεν χορηγείται σε όλους τους «μετανάστες» φοιτητές.

Βασική προϋπόθεση είναι το ετήσιο εισόδημα της οικογένειάς τους να μην ξεπερνά τα 30.000 ευρώ.

Ανεπαρκείς επιδοτήσεις
Φειδωλές είναι οι παροχές της ελληνικής Πολιτείας στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Η επιδότηση για την απόκτηση φορητού υπολογιστή απευθύνεται μόνο στους πρωτεύσαντες πρωτοετείς φοιτητές, αποκλείοντας έτσι όλους τους υπόλοιπους σπουδαστές που έχουν όμως τις ίδιες ανάγκες. «Η Πολιτεία θα μπορούσε να φροντίσει να υπάρχουν διευκολύνσεις για να μειωθεί το κόστος σπουδών. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να δοθούν επιδοτήσεις σε όλους ανεξαιρέτως τους φοιτητές για την αγορά υπολογιστή και την πρόσβαση στο Ίντερνετ», λέει ο Αποστόλης Ζαμπουνίδης, φοιτητής στην Ορεστιάδα. Ακόμη όμως και αυτοί που δικαιούνται επιδότηση αγοράς υπολογιστή, επιχορηγούνται με το 80% της αξίας του φορητού υπολογιστή της επιλογής τους, με μέγιστη επιδότηση τα 500 ευρώ.

Έπειτα από καθυστέρηση αρκετών μηνών, άρχισε να παρέχεται πριν από δύο χρόνια γρήγορο Ίντερνετ στους φοιτητές. Ωστόσο, αν και το κυβερνητικό πρόγραμμα της Ν.Δ. έκανε λόγο για «πλήρη απαλλαγή από το κόστος πρόσβασης για τους φοιτητές», αυτό δεν ισχύει, αφού οι σπουδαστές μπορούν να σερφάρουν έχοντας έκπτωση στους λογαριασμούς.


63.000 έφυγαν πέρσι για το εξωτερικό

ΠΟΛΛΟΙ ΕΙΝΑΙ οι φοιτητές- υπολογίζεται ότι το 2007 έφυγαν από τη χώρα μας 63.000

– που επιλέγουν τη λύση του εξωτερικού, καθώς το κόστος σπουδών και διαβίωσης είναι το ίδιο, και σε αρκετές περιπτώσεις μικρότερο από αυτό που καλούνται να πληρώσουν στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, μόλις 1.000 ευρώ περισσότερα- δηλαδή έως 12.000 ευρώ – θα πληρώσουν οι φοιτητές που θα σπουδάσουν σε πανεπιστήμια της Γαλλίας ή της Γερμανίας. Ακόμη λιγότερα θα δώσουν όσοι σπουδάσουν σε χώρες όπως η Τσεχία ή η Βουλγαρία.

Η Κωνσταντίνα Αγγελέτου αφού τελείωσε Διοίκηση Επιχειρήσεων στο ΤΕΙ Πειραιά, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές της στην ισπανική πρωτεύουσα, όχι μόνο γιατί δεν έβρισκε το αντικείμενο που την ενδιέφερε εδώ, αλλά κυρίως γιατί «στη Μαδρίτη έχω ευκαιρίες και αναγνώριση που στην Ελλάδα δεν υπάρχουν», όπως λέει η 26χρονη μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην πολιτιστική διαχείριση θεάτρου, χορού και μουσικής στο Universidad Complutense στη Μαδρίτη. Το πρόγραμμα που παρακολουθεί είναι διάρκειας δύο ετών και θα της στοιχίσει 5.200 ευρώ.

Τα έξοδα στη Μαδρίτη
Τα μηνιαία συνολικά έξοδά της φτάνουν περίπου τα 1.000 ευρώ. «Συγκατοικώ με δύο κοπέλες γιατί δυστυχώς δεν υπάρχουν αρκετές εστίες εδώ και το μερίδιο μου για το ενοίκιο του σπιτιού είναι 350 ευρώ. Για λογαριασμούς πληρώνω περίπου 50 ευρώ και για διατροφή γύρω στα 150 ευρώ τον μήνα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνω τόσο τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ όσο και τα λεφτά που δίνω για φαγητό έξω, μιας και αρκετές φορές, ειδικά όταν έχω μάθημα, είμαι αναγκασμένη να τρώω έξω», αναφέρει. Το μεγαλύτερο έξοδο της ωστόσο είναι η διασκέδαση, για την οποία ξοδεύει 250 ευρώ τον μήνα. «Βέβαια δεν βγαίνω απλώς για ένα ποτό, το οποίο είναι μια φθηνή μορφή διασκέδασης εδώ, αφού μια μπίρα κοστίζει από 1,30 ώς 2,50 ευρώ στα μικρά μπαράκια. Πηγαίνω στο θέατρο και σε συναυλίες, ακόμη και σε παραστάσεις φλαμένκο επειδή είναι και απαραίτητο για το μεταπτυχιακό μου», δηλώνει.

Για να καλύψει τα έξοδά της και να μην επιβαρύνει τους γονείς της, η Κωνσταντίνα παράλληλα με τις σπουδές της δουλεύει. «Έχω δουλέψει με συμβάσεις πρακτικής, τις οποίες υπογράφω πάντα μέσω του πανεπιστημίου μου, σε εργασίες μερικής απασχόλησης. Ο μισθός είναι συνήθως γύρω στα 500 ευρώ και είναι ένα καλό συμπλήρωμα». Προσθέτει δε ότι «από το πανεπιστήμιο είναι πάντα πολύ εξυπηρετικοί και βοηθούν όσο μπορούν όποιον ψάχνει για δουλειά».