ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΤΑΝ ΣΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΚΟΣΜΟ

Το βιβλίο του Χαλικιά αποδίδει εξαιρετικά το κλίμα της εποχής. Τις κρυφές συναντήσεις, τα πλαστά διαβατήρια, την πολιτικολογία τόσο στους αποκλειστικά ελληνικούς κύκλους του Παρισιού όσο και στους «συντρόφους» άλλων εθνικοτήτων- από τους Γάλλους επαναστατημένους του Μάη του ΄68 μέχρι τους αντιφρανκικούς Ισπανούς αντιστασιακούς. Μυστικές συναντήσεις σε καφέ και σε σπίτια, αποστολές για οργάνωση πυρήνων στη Ρώμη, συναντήσεις εκπροσώπων πολλών διαφορετικών ελληνικών οργανώσεων στο Αμβούργο. Στην πραγματικότητα μια χούφτα άνθρωποι ήταν όλοι, λέει ο Χαλικιάς, γνωρίζονταν μεταξύ τους και απλώς, λόγω στεγανών, δεν ήξεραν πάντα τη συμμετοχή του άλλου. Έρωτες με Γαλλίδες, αλλά και αρκετή άγνοια. Ο αφηγητής αναγνωρίζει στον Λευτέρη ότι ουσιαστικά ήταν ο μόνος που κάτι έκανε όταν όλοι λούφαζαν.

Και συναισθάνεται τη συντριβή του όταν, κατόπιν εορτής, μόλις έπεσε η χούντα, εμφανίστηκαν στην παρισινή Πανεπιστημιούπολη, τη Σιτέ, όλων των ειδών οι αριστεροί, να φωνάζουν υπέρ του ένοπλου αγώνα. Για να βολευτούν λίγο αργότερα- πολλοί από αυτούς, σε θέσεις στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, πράττοντας τα αντίθετα από όσα διακήρυσσαν τότε.

Σωτήρης Χαλικιάς

ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΑ ΤΕΙΧΗ

ΕΚΔ. ΙΝΔΙΚΤΟΣ 2008, ΣΕΛ. 516, ΤΙΜΗ: 17 ΕΥΡΩ

Διάβαζαν κόμικς
Από την άλλη μεριά, δεν αποφεύγει να πει ότι οι Έλληνες αντιστασιακοί ήταν στον δικό τους κόσμο και δεν έβλεπαν τι συμβαίνει γύρω τους. Την ώρα που η ιταλική Λότα Κοντίνουα αποφάσιζε διάλυση, αυτοί ήθελαν ένοπλο αγώνα. Και ζούσαν στο Παρίσι κλεισμένοι όλη μέρα σε ένα δωμάτιο, διαβάζοντας κόμικς, μέχρι την ώρα των παράνομων ραντεβού.

Ο συγγραφέας περιγράφει πολύ καλά τις εσωτερικές συγκρούσεις, τις βεβαιότητες της εποχής αλλά και την αποσταθεροποίηση της αμφιβολίας, τη «μαγευτική θέα από τα ύψη της ιδεολογίας», τη σαγήνη της συλλογικότητας και της παρανομίας που καταργούσε τα όρια καταλήγοντας σε «καθαρή μισανθρωπία». Τις «πολτοποιημένες ζωές» που προϋπέθεταν οι «άγραφες σελίδες» της επανάστασης. «Τι στέκει ακόμη όρθιο;», αναρωτιέται, προτού αποφανθεί ότι στο ταξίδι αυτό, «τίποτα δεν βρήκαμε…». Θαρραλέα αυτοκριτική, από έναν άνθρωπο που περίμενε διακριτικά να φύγει το θέμα από την επικαιρότητα για να μιλήσει, παίρνοντας το ρίσκο να κατηγορηθεί από κάποιους ότι άργησε, και από άλλους ότι τώρα ασκεί κριτική εκ του ασφαλούς. Μάλλον η ψυχή του το ξέρει…