«Τι στέκει ακόμα όρθιο;»

Ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΛΙΚΙΑΣ, ΜΕΛΟΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΩΝ
ΠΥΡΗΝΩΝ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ ΕΠΙ ΧΟΥΝΤΑΣ,
ΑΝΑΠΛΑΘΕΙ ΜΕ ΕΝΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΠΟΤΑΜΟ
ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΕΚΕΙΝΗ
ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΚΑΙ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΣΤΙΓΜΑ ΤΟΥ ΠΩΣ
ΑΡΧΙΣΕ ΣΤΗ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ
ΤΗΣ «ΕΝΟΠΛΗΣ ΠΑΛΗΣ»
«Άνευ σφαγών και θανάτων» πρέπει να ασκείται η πολιτική, γράφει ο Πλάτωνας στην ιδανική του Πολιτεία. Τότε όμως ήταν μια άλλη εποχή. Τα λόγια έβγαιναν εύκολα από τα στόματα, οι «δυναμικές ενέργειες» φαίνονταν περίπου φυσικές. Η Μαρί είπε κάποτε πως «θ΄ άξιζε να τους τινάξει κάποιος στον αέρα όλους αυτούς τους δικαστές». Και ο συνομιλητής της απάντησε πως δεν λύνεται έτσι το πρόβλημα. «Δεν μπορούμε να τινάξουμε στον αέρα όλο τον κόσμο». Η Μαρί στο τέλος, όταν έπεσε το Τείχος και πλάκωσε οριστικά τον κόσμο της, αυτοκτόνησε. Ο παλιός συνομιλητής της, συγκλονισμένος από το οριστικό αυτό διάβημα, αποφάσισε να πει όσα είχε κρατήσει καλά φυλαγμένα για χρόνια. Είναι ο Σωτήρης Χαλικιάς, συγγραφέας, μεταφραστής, που έβαλε κάμποσο από τον εαυτό του στον κεντρικό ήρωα του βιβλίου του Πριν και μετά τα τείχη (Εκδ. Ίνδικτος) και που αποδίδει, για πρώτη φορά με τόση πιστότητα και γλαφυρότητα, γιατί το αποδίδει από μέσα, το κλίμα των αντιστασιακών πυρήνων στο Παρίσι, επί επταετίας. Πυρήνων που αποτέλεσαν το πρόπλασμα για τη συγκρότηση του λεγόμενου αντάρτικου πόλεων, αργότερα στην Αθήνα. Τα βασικά βιογραφικά στοιχεία του αφηγητή συμπίπτουν με αυτά του συγγραφέα. Παιδί αριστερών γονιών, από μαθητής στις τοπικές οργανώσεις του νησιού του, της Λευκάδας, βρέθηκε στέλεχος της φοιτητικής νεολαίας στην Αρχιτεκτονική της Αθήνας και επί δικτατορίας έφυγε για το Παρίσι, προκειμένου να συμμετάσχει στα αντιστασιακά σχήματα εκεί. Αργότερα, όταν όλα είχαν τελειώσει και κατέβηκε ο Καραμανλής από το αεροπλάνο, ο Χαλικιάς επέλεξε να μη συμμετάσχει στις παράνομες οργανώσεις που αποφάσισαν να συνεχίσουν την «ένοπλη δράση», γύρισε στην Ελλάδα, πήγε στρατό, απογοητεύτηκε, ξανάφυγε στο Παρίσι. Αλλά μία μεγάλη ερωτική απογοήτευση – ένας μεγάλος έρωτας με την αδελφή της Μαρί του βιβλίου, έρωτας που είχε ανθήσει νωρίτερα αλλά χάθηκε απότομα στον δρόμο, τον οδήγησε να αποδεχθεί μία θέση μεταφραστή στις Βρυξέλλες, απ΄ όπου πρόσφατα συνταξιοδοτήθηκε.

Πολύτιμο εργαλείο
Το βιβλίο του, λίγο μυθιστόρημα, λίγο χρονικό, θα είναι στο μέλλον πολύτιμο εργαλείο για όσους θέλουν πραγματικά να ζωντανέψουν μπροστά στα μάτια τους τα χρόνια των ανατροπών και των μεγάλων ελπίδων. Ο ίδιος, τη δική του εσωτερική κατάρρευση, μετά την κατάρρευση ιδεολογιών και αξιών, κατάφερε να την ελέγξει με μία έξυπνη ενέργεια. Μαοϊκής κατεύθυνσης καθώς ήταν, στη θέση του Μάο επέλεξε να μελετήσει τον κινεζικό πολιτισμό από τις απαρχές του. Έμαθε κινεζικά και έγινε ο πρώτος Έλληνας σινολόγος που άρχισε να μεταφράζει κατευθείαν από τα κινεζικά τα βασικά κείμενα της σινικής- κομφουκιανής- γραμματείας. Έχει ήδη μεταφράσει και σχολιάσει τα Ανάλεκτα του Κομφούκιου και τον Μέγγιο, και συνεχίζει…

Το Πριν και μετά τα τείχη συγκροτεί έναν διπλό διάλογο. Ο αφηγητής, με αφορμή την αυτοκτονία της παλιάς συντρόφου, που εκλύει την εγκλωβισμένη ενέργεια, κάνει διάλογο με τον εαυτό του και συμφιλιώνεται με τις επιλογές του, βρίσκοντας μέσα από την αφήγηση κάποιου είδους λύτρωση. Ταυτόχρονα, κάνει ανοιχτό διάλογο με ένα άλλο κεντρικό πρόσωπο του βιβλίου, τον Λευτέρη. Πρόσωπο οπωσδήποτε πραγματικό, πιθανότατα γνωστή φυσιογνωμία που τάχθηκε τότε- και όχι μόνο- υπέρ της ένοπλης πάλης και που εκείνη την εποχή είχε το ίδιο ψευδώνυμο. Ο Λευτέρης ήταν ο άνθρωπος που δίδαξε στους πυρήνες τη συνωμοτικότητα και τους έφτιαξε οργανωτική δομή.