Το πνεύμα του τόνου

«Ανόσια πράξη»

Έτσι χαρακτήρισε την εκταφή των οστών του Βασίλη Τσιτσάνη και άλλων 47 καλλιτεχνών στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών και τη «συστέγασή» τους στο «Μαυσωλείο Καλλιτεχνών» ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος. Αγαπητέ κ. Δήμαρχε κι εσείς συνάδελφοι, πώς τολμήσατε να υπογράψετε μια παρόμοια «ανόσια πράξη;». Εκταφή της ιστορίας της τέχνης; Ποιοι λόγοι σας ώθησαν; Η αποσυμφόρηση του χώρου; Η αναγκαία εξοικονόμηση κενοταφίων; Μα τότε θα πρέπει να κάνετε εκταφή του μισού και πλέον νεκροταφείου, γιατί όλη σχεδόν η αφρόκρεμα της Ιστορίας αυτού του τόπου είναι θαμμένη εκεί: πολιτικοί, διανοούμενοι, εθνικοί ήρωες, ποιητές, συγγραφείς, κορυφές της γλυπτικής, της ζωγραφικής, του θεάτρου, του κινηματογράφου, της μουσικής, του τραγουδιού. Τα σβήνουμε όλα με μια μονοκοντυλιά, συσσωρεύουμε όλα τα λείψανα των επιφανών σε μεταλλικά κουτιά, το ένα πάνω στο άλλο, στο υπό ανέγερση «Μαυσωλείο»; Ο tempora o mores! Τους προσφέρατε εν τιμή τον τάφο και τώρα τον παίρνετε πίσω; Έχετε βρεθεί ποτέ σε εκταφή αγαπημένου προσώπου;

Έχετε ζήσει τη μαρτυρική επώδυνη αυτή τραγική στιγμή; Ακόμη, έχετε επισκεφτεί ποτέ νεκροταφεία μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων; Όλα τα λαμπρά ονόματα που έγραψαν καθ΄ οιονδήποτε τρόπο Ιστορία, είναι εκεί, αιώνια, κανείς δεν τόλμησε να τα αγγίξει. Είναι εκεί, εντός πόλεως, «μακριά» και κοντά, για πάντα ανάμεσα σε μας τους υπό αναχώρηση ζωντανούς.

Δεν λύνεται το πρόβλημα του χώρου με μια τέτοια «ανόσια πράξη». Χρειάζεται μια άλλη ευαίσθητη, πολιτισμένη αντιμετώπιση για όλους τους επιφανείς νεκρούς. «Με λογισμό και μ΄ όνειρο»!