Εναλλακτικά Μια βόλτα στα Βαλκάνια

«Ε ΚΑΙ, τι θα μας κάνουν;». Η φράση επανέρχεται στα στόματα πολιτικών που δεν μιλούν μεταξύ τους. Είναι πενηντάρηδες, ΠΑΣΟΚ ή Ν.Δ. Οι δεύτεροι είναι υπουργοί. Οι πρώτοι είχαν μεγάλες κυβερνητικές θέσεις πριν από το 2004. Και όλοι- μέχρι την περασμένη εβδομάδα- εθεωρούντο φιλοαμερικανοί. Ή, εν πάση περιπτώσει, ακομπλεξάριστοι και ρεαλιστές στη σχέση με την Υπερδύναμη.

Το Μακεδονικό- και ο καβγάς για το όνομα των Σκοπίων- εθεωρείτο επί χρόνια παράδειγμα για το πώς μια διπλωματία μπορεί να παγιδευτεί στα σύμβολα και να χάσει την ουσία. Η υπόθεση αυτή κόστισε το 1992-93 την εξουσία στη Ν.Δ., με αποτέλεσμα ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης να απολέσει την πρωθυπουργία και ο Αντώνης Σαμαράς- κατ΄ εξοχήν δελφίνος της εποχής- να βρεθεί στο περιθώριο. Ωστόσο, όλα τα πράγματα έχουν την αντιστροφή τους.

Δεκαπέντε χρόνια μετά η Ελλάδα- Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, Αριστερά και Αρχιεπίσκοποςήταν έτοιμη να συμφωνήσει σε σύνθετη γεωγραφική ονομασία και να συνυπογράψει την είσοδο των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ. Είναι η άτσαλη αμερικανική πολιτική- από Μπους και Ράις μέχρι Φριντ- που ενεργοποίησε το βέτο της Αθήνας. Οι Σκοπιανοί- ίσως και ως νεαρό κράτος- φάνηκαν πολιτικά υπανάπτυκτοι.

ΚΑΠΩΣ ΕΤΣΙ ο Καραμανλής απέκτησε πολιτικό raison d΄etre- ελληνιστί, λόγο ύπαρξης- και η Ντόρα Μπακογιάννη απέβαλε το στίγμα του Ατλαντισμού. Ο αντιαμερικανισμός του 2008 δεν είναι θερμός όπως τη δεκαετία του ΄80, αλλά κουλ. Όσο για τη χειραφέτηση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, αυτή χρωστάει τα μέγιστα σε έναν πολιτικό τον οποίο ο διάδοχός του στο ΠΑΣΟΚ δεν υποστήριξε όσο έπρεπε από το 2004 και μετά, ενώ η κυβέρνηση Καραμανλή – με κάνα- δυο εξαιρέσεις- τον συκοφάντησε σε κάθε ευκαιρία: τον Κώστα Σημίτη.

Επί μία οκταετία, ο Σημίτης έφερε την Ελλάδα στο κέντρο της Ευρώπης, με αποκορύφωμα την ΟΝΕ. Άλλαξε τη φορά των σχέσεων με την Τουρκία. Και αποκατέστησε τη θέση της Αθήνας στα Βαλκάνια. Τούτο δε, υπό σκληρή- και κατά περιπτώσεις χυδαία- αντιπολίτευση της Ν.Δ. Ωστόσο, χάρη σε αυτές τις δομικές κινήσεις είχε η Ελλάδα δυνατή διαπραγματευτική θέση στο Βουκουρέστι.

«Ισχυρή Ελλάδα», ήταν το σύνθημα της εξωτερικής πολιτικής του Σημίτη. Ακόμη και τη λέξη «αυτοπεποίθηση» που χρησιμοποίησε ο Καραμανλής την περασμένη εβδομάδα, την έχει πάρει από το μπλοκάκι του Σημίτη. Μεγάλοι πολιτικοί σημαίνει μεγάλες πολιτικές. Δηλαδή, πολιτικές με διαρκή αποτελέσματα. Οι επιλογές Σημίτη στην εξωτερική πολιτική προσδιορίζουν το τοπίο γύρω από τη χώρα, ενώ αυτός πίνει τον καφέ του στην Πλατεία Κολωνακίου.