[ Δρόμοι ]

Ο ερχομός…
…της άνοιξης εδώ και κάμποσα χρόνια έχει κάτι ελαττωματικό. Όσο κι αν την περιμένουμε, ποτέ δεν έρχεται στην ώρα της. Ένας παγωμένος άνεμος φουσκώνει ακόμη τις φυλλωσιές των δέντρων, αλλά τα οπωροφόρα βιάζονται να ανθίσουν κι οι μέλισσες τριγυρίζουν σαστισμένες. Η φύση βιάζεται πριν ακόμη υποχωρήσει ο χειμώνας. Κάποτε ο χειμώνας έφευγε βήμα-βήμα. Έλεγε την τελευταία του λέξη κι ύστερα πέφταμε στην αγκαλιά της άνοιξης. Ευτυχώς, τούτη τη χρονιά, ο ανοιξιάτικος ήλιος κι οι ποτιστικές βροχές προμηνύουν πως το καλοκαίρι δεν θα έρθει ξαφνικά, αμέσως μόλις φύγει ο χειμώνας.

Τα παιδιά…
…δεν ξεχωρίζουν την άνοιξη. Στα μάτια τους όλα φαίνονται καινούργια, δεν θαμπώνονται από θαύματα. Η άνοιξη της ζωής αρχίζει με την εφηβεία. Για να σε αγγίξει η άνοιξη, πρέπει να ξέρεις πώς να τη νιώσεις στο πετσί σου. «Μόλις ζεσταίνεται ο αέρας κι ο ουρανός ξαναγίνεται γαλανός, θέλω να εξατμίζομαι σε ολόκληρη τη φύση, να με παρασέρνει η περαστική αύρα, να λικνίζομαι χωρίς τόπο, πότε εδώ και πότε εκεί», έγραφε ο Αντρέ Ζιντ στην «Άνοιξη» το 1939. «Η άνοιξη είναι ένα γίγνεσθαι. Είναι η εποχή της προετοιμασίας, της ελπίδας. Πάντοτε, από το πληθωρικό λουλούδι, προτιμούσα το μπουμπούκι της ελπίδας, από την κατάκτηση την επιθυμία, από το τελείωμα την εξέλιξη, από την ωριμότητα την εφηβεία». Όχι πως υπάρχει στο καλοκαίρι κάτι απογοητευτικό. Είναι όμως μια τέλεια εποχή, που ύστερα από αυτή μονάχα η παρακμή μπορεί να ακολουθήσει. Γι΄ αυτό έλεγε ο Βίκτωρ Ουγκώ: «Το καλοκαίρι είναι η εποχή των μωρών».

Αν το λουλούδι…
…δεν ήταν κολλημένο στον μίσχο του, έγραφε ο Αντρέ Ζιντ, θα έτρεχε μακριά και δεν θα άφηνε να το πλησιάσει άνθρωπος. Γιατί ο άνθρωπος το τρομάζει. Υποτάσσει τα πάντα στο θέλημά του. Βάζει σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια την ευτυχία του. Οι κήποι που φτιάχνει είναι ωραίοι. Μα θα μπορούσαν να ήταν ακόμη πιο ωραίοι. Αν έμπαινε στον κόπο να προστατέψει το σπάνιο και το τρυφερό, που σχεδόν πάντα είναι ευαίσθητο και εύθραυστο, αν είχε βάλει πιο βαθιά μέσα στην καρδιά του τη χαρά των άλλων, τότε το πρόσωπο του κόσμου θα ήταν διαφορετικό. Αυτή η εξόρμηση προς την ευτυχία που μας πιάνει κάθε άνοιξη, μένει απατηλή, όσο και η καλοκαιριάτικη αφθονία. Τα μάτια μας βλέπουν μόνο τους κερδισμένους, που είναι πολύ λίγοι μπροστά στους αμέτρητους χαμένους, τους αποκλεισμένους, εκείνους που δεν θα νιώσουν ποτέ την ευτυχία.

Το αιώνιο…
…καλοκαίρι των τροπικών έχει κάτι βαρετό: εμποδίζει την ανανέωση. «Μέσα στην ίδια μέρα, η πορτοκαλιά βλασταίνει και καρπίζει», έλεγε ο Σαίντ Αμάν. «Κι όλους τους μήνες, το φθινόπωρο μπερδεύεται με την άνοιξη και το καλοκαίρι». Στον Αντρέ Ζιντ άρεσαν οι ξεκάθαρες εποχές. Ανάμεσα στα λουλούδια, ξεχνούσε τους καρπούς. Και από τη συνέχεια, προτιμούσε πάντα να βλέπει γύρω του να αλλάζουν όλα.