Τους κούρασε η μεταρρύθμιση

Η διεύρυνση της Ε.Ε. προς Ανατολάς φιλοδοξούσε να ενσωματώσει τις πρώην κομμουνιστικές χώρες σε έναν συμπαγή συνασπισμό, ταγμένο στον πλουραλισμό, τη δημοκρατία και τη χρηστή διακυβέρνηση. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση, ωστόσο, τα νέα κράτη-μέλη επιδεικνύουν μια τάση «οπισθοχώρησης» και «μεταρρυθμιστικής κόπωσης»- που βάζει τους γραφειοκράτες των Βρυξελλών σε σκέψεις.

Τα τελευταία δύο χρόνια, οι εκστρατείες εναντίον της διαφθοράς στη Λετονία, τη Σλοβακία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία δέχονται πιέσεις από κυβερνήσεις ή μέλη του Κοινοβουλίου που προσπαθούν να «χαμηλώσουν» τους στόχους. Την περασμένη εβδομάδα,

ΤΙ ΕΔΕΙΞΕ Η ΕΚΘΕΣΗ

Από την επομένη της ένταξης των νέων κρατών, η επιρροή της Ε.Ε. χάνεται σαν αναισθητικό βραχείας δράσης

μεγάλες εφημερίδες της Σλοβακίας δημοσίευσαν στα πρωτοσέλιδά τους κείμενα διαμαρτυρίας εναντίον νομοσχεδίου το οποίο, υποστηρίζουν, θα υπονομεύσει την ελευθερία του Τύπου. Στη Σλοβενία πέρυσι πολλοί γνωστοί δημοσιογράφοι υπέγραψαν επιστολή διαμαρτυρίας για την «κυβερνητική άσκηση επιρροής». Τον Φεβρουάριο η Κομισιόν έδωσε στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία (τα δύο νεώτερα μέλη της Ένωσης) διορία έξι μηνών, ώστε να διορθώσουν σοβαρές αδυναμίες στον τομέα της δικαιοσύνης και της εσωτερικής πολιτικής- ειδάλλως θα αντιμετωπίσουν κυρώσεις. Στην έκθεσή της για τη Ρουμανία, η Κομισιόν στηλίτευσε τον αργό ρυθμό των ερευνών γύρω από τη διαφθορά στα υψηλά κλιμάκια, ιδίως σε ό,τι αφορά οκτώ εν ενεργεία ή πρώην υπουργούς.

Η βαθμολογία
«Η διεύρυνση», σχολίασε σε πρόσφατη έκθεσή της η Αλίνα Μούνγκιου-Πιπίντι, ιδρύτρια της Ρουμανικής Ακαδημαϊκής Ένωσης και καθηγήτρια Δημοκρατικών Σπουδών στη Σχολή Διοίκησης Ηertie του Βερολίνου, «είναι σχεδόν θαυματουργή ως κίνητρο, αλλά μάλλον αναποτελεσματική ως ενισχυτική διαδικασία». Προς επίρρωσιν, η Ρουμάνα ακαδημαϊκός παραθέτει τη βαθμολογία που έδινε η διεθνής μη κυβερνητική οργάνωση Freedom Ηouse στη δημοκρατία των πρώην κομμουνιστικών κρατών την περίοδο 1999-2000, κατά την έναρξη της ενταξιακής διαδικασίας, και επτά χρόνια αργότερα, το 2007. Ορισμένες χώρες, με πρώτη και καλύτερη την Πολωνία, αντί να βελτιωθούν χειροτέρεψαν. Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, οι μεταβολές ήταν ελάχιστες – και όχι επειδή δεν ήταν απαραίτητες.

«Το κίνητρο της ένταξης έκανε τις χώρες αυτές να σημειώσουν εντυπωσιακή πρόοδο τη δεκαετία του 1990, μέσα σε μόνο λίγα χρόνια… Από την επομένη κιόλας της ένταξης, όμως, η επιρροή της Ε.Ε. χάνεται, σαν αναισθητικό βραχείας δράσης. Τα πολιτικά προβλήματα σε αυτές τις χώρες, ιδίως η αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά της πολιτικής ελίτ και η καχυποψία των πολιτών για τα κόμματα, είναι απολύτως άσχετα με την ένταξη. Υπήρχαν εξ αρχής, απλώς σπρώχτηκαν στην άκρη λόγω της συλλογικής προσήλωσης στον στόχο- και μετά την επίτευξή του επανεμφανίστηκαν».
Ανησυχούν οι Βρυξέλλες

ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ αναγνωρίζουν πως, συχνά, τα χέρια τους είναι δεμένα: «Από τη στιγμή που έχουν ενταχθεί στην Ε.Ε., δεν μπορούμε να κάνουμε διαχωρισμούς ανάμεσα σε παλιά και νέα κράτη-μέλη», λέει Ευρωπαίος αξιωματούχος.

Ένα παράδειγμα: όπως λέει η Μούνγκιου-Πιπίντι, στην Ανατολική Ευρώπη «ομάδες συμφερόντων αγοράζουν ΜΜΕ στη μάχη για πολιτική και οικονομική επιρροή». Δεν μπορεί όμως να ζητηθεί από τα νέα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν υψηλότερα στάνταρ από αυτά που ισχύουν σε χώρες όπως η Ιταλία- όπου ο Μπερλουσκόνι είναι, εκτός από πρώην και επίδοξος νέος πρωθυπουργός, και μεγιστάνας των ΜΜΕ.

Σε κάθε περίπτωση, η «μεταρρυθμιστική κόπωση» των νέων κρατώνμελών ανησυχεί τις Βρυξέλλες.