[ Πρόσωπα ] Ένας αποτελεσματικός ακτιβιστής

«Αν δεν μιλάμε για ένα θέμα, τότε δεν υπάρχει», λέει ο Ρομπέρ Μενάρ, ο ιδρυτής και επικεφαλής των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα που, μαζί με δύο συναδέλφους του, αναστάτωσε την τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας στην Αρχαία Ολυμπία.

Αυτό ακριβώς κάνουν ο Μενάρ και η οργάνωσή του, μιλούν στον κόσμο για τα θέματα ώστε να τα κάνουν γνωστά, άρα υπαρκτά. Όταν η Γαλλία και οι ΗΠΑ καλούν την Κίνα να επιδείξει «αυτοσυγκράτηση» στο Θιβέτ (θα μπορούσαν να ζητήσουν και από τον Δράκουλα να πάψει να τρέφεται ή, ακόμη καλύτερα, να τον διορίσουν επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας αίματος, σχολίασε η «Λε Μοντ»), ο Μενάρ οργανώνει μια διαμαρτυρία κατά την αφή της φλόγας για να μάθει όλος ο κόσμος για το Θιβέτ.

Η επιχείρηση στην Αρχαία Ολυμπία σχεδιάστηκε πριν από ένα μήνα στο γραφείο του. «Ψάξαμε να βρούμε τι θα έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση και συμφωνήσαμε σε μια δράση γύρω από τη φλόγα», αφηγείται στη «Λε Φιγκαρό». Οι τρεις έφτασαν στην Αθήνα το πρωί της Κυριακής και πέρασαν έξι μπλόκα της αστυνομίας πριν εμφανιστούν με το πανό πίσω από τον εκπρόσωπο της κινεζικής κυβέρνησης. «Οι Έλληνες ήταν έξαλλοι, δούλευαν έξι μήνες για την ασφάλεια της διαδρομής, αλλά τους αιφνιδιάσαμε». Όσο βρισκόταν στην Αθήνα, δέχτηκε ένα τηλεφώνημα από τη μητέρα του («Δεν ήξερε πού ήμουν, είναι 85 χρόνων και δεν θέλω να ανησυχεί»), που τον πληροφόρησε ότι η Γαλλική Δημοκρατία του απένειμε το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής.

Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF) ιδρύθηκαν το 1985 στο Μονπελιέ, όταν ο Μενάρ εργαζόταν για τον ραδιοσταθμό Radio France. Έχουν 25 ανθρώπους στο Παρίσι, 30 αντιπροσώπους στο εξωτερικό, 130 ανταποκριτές στον κόσμο. Έχουν κατηγορηθεί ότι χρηματοδοτούνται από την αμερικανική κυβέρνηση, μέσω του Εθνικού Ιδρύματος για τη Δημοκρατία (ΝΕD), όμως ο Μενάρ απάντησε πως δεν βλέπει κανένα πρόβλημα σ΄ αυτό και έδωσε στη δημοσιότητα τους χρηματοδότες της οργάνωσης («μόνο τους επιχειρηματίες δεν κατονομάζω, κάνουν δουλειές με την Κίνα και δεν θέλω να τους εκθέσω», σχολίασε). Γι΄ αυτόν, το σημαντικό είναι η αποτελεσματικότητα.

Πενήντα τεσσάρων χρόνων, γεννήθηκε στο Οράν της τότε γαλλικής Αλγερίας και στα νιάτα του ήταν τροτσκιστής. «Είμαι της γενιάς του ΄68», λέει υπογραμμίζοντας πάντως ότι είναι απελευθερωμένος από αριστερούς καταναγκασμούς. «Είναι πρόβλημα των περισσότερων μη κυβερνητικών οργανώσεων που έχουν αιμομικτικές σχέσεις με την Αριστερά, εγώ αισθάνομαι εντελώς ανεξάρτητος», υπογραμμίζει. Ωστόσο, από την υπεράσπιση του Τυνήσιου δημοσιογράφου Τάουφικ Μπεν Μπρικ ώς την κινητοποίηση για την απελευθέρωση του Κουβανού ποιητή Ραούλ Ριβέρο, της δημοσιογράφου Φλοράνς Ομπενά στο Ιράκ ή της Ίνγκριντ Μπετανκούρ στην Κολομβία, η στράτευσή του είναι αναμφισβήτητη. «Φέτος δώσαμε μάχες για περισσότερους από χίλιους δημοσιογράφους, αλλά όταν αγωνιζόμαστε για Ερυθραίους συναδέλφους, έχουμε λιγότερη απήχηση απ΄ ό,τι όταν πρόκειται για ομήρους στο Ιράκ», εξηγεί. «Χωρίς τις κάμερες…».