Φαινόμενα

Η ασθένεια είναι και κοινωνική

Πρώτο το «Sex and the city» αποδραματοποίησε τη μάχη για την αντιμετώπιση του καρκίνου της Σαμ και ακολούθησαν οι σειρές «νέας γενιάς» αγγίζοντας πτυχές-ταμπού της ασθένειας
Προκάλεσε έκπληξη η φυσικότητα με την οποία η σειρά «Sex and the city» ενέταξε στις ζωές των τεσσάρων πρωταγωνιστριών την ασθένεια της μιας εξ αυτών, της Σαμ, η οποία ανακάλυψε ότι πάσχει από καρκίνο του στήθους. Η Σαμ, η πιο σέξι και ερωτικά τολμηρή απ΄ όλες, ανακαλύπτει ότι έχει κακοήθη όγκο όταν πηγαίνει στον πλαστικό χειρουργό για κάνει προσθετική στήθους.

Κανένας πανικός και κυρίως καμία ακραία δραματική τροπή στο σίριαλ δεν ανέδειξε τον καρκίνο σε εφιάλτη χωρίς διέξοδο. Εντάχθηκε στην καθημερινότητα των τεσσάρων νέων γυναικών, αναδεικνύοντας περισσότερο την τρυφερότητα και τον συναισθηματισμό τους, ενώ ακόμη και τα αποτελέσματα της χημειοθεραπείας στην εμφάνιση της Σαμ αντιμετωπίστηκαν χωρίς να υποχωρήσει διόλου από το μοναδικό νεοϋορκέζικο στυλ της. Άρχισε να αλλάζει περούκες κάνοντάς τες αναπόσπαστο μέρος της εμφάνισής της.

Στον 4ο κύκλο τής επίσης πολύ πετυχημένης αμερικανικής σειράς «Νοικοκυρές σε απόγνωση», η παραγωγή κάνει ένα βήμα πιο πέρα και αγγίζει ένα θέμα-ταμπού, τη σχέση καρκίνου και ερωτικής ζωής του ζευγαριού. Το ζευγάρι είναι η Λινέτ- μητέρα τεσσάρων παιδιών- και ο σύζυγός της Τομ. Εκείνη κάνει χημειοθεραπείες, αλλά σε μια στιγμή κεφιού τού ζητεί να κάνουν έρωτα. Πέφτουν στο κρεβάτι, γελούν, φιλιούνται, αλλά κατά λάθος εκείνος της τραβάει την περούκα, εκείνη γελώντας τη βγάζει, λέγοντας ότι της προκαλεί φαγούρα έτσι κι αλλιώς και τότε εκείνος, αντικρύζοντας το κεφάλι της χωρίς μαλλιά, χάνει κάθε ερωτική επιθυμία.

Μια πολύ ανθρώπινη αντίδραση. Ωστόσο προσπαθεί να την κρύψει για να μην την πληγώσει. Εκείνη το καταλαβαίνει. Η σειρά δείχνει όμως ότι κανένα απολύτως δράμα δεν χρειάζεται να ξεσπάσει όταν η σχέση είναι βαθιά και ειλικρινής. Εκείνη αναζητεί τρόπους να προσπεράσουν τον σκόπελο και η ιδέα έρχεται από την κολλητή της, που της προτείνει να φορέσει μια περούκα κοκκινομάλλας πολύ προκλητική και να παίξουν με τον σύζυγό της ένα ερωτικό παιχνίδι όπου θα υποδύονται ρόλους. Το «κόλπο» πιάνει, η βραδιά των συζύγων είναι εκρηκτική, αλλά όταν εκείνος της ζητεί να το επαναλάβουν, εκείνη θυμώνει, απορρίπτει τη διαρκή προσποίηση ρόλων για να ξυπνά η ερωτική επιθυμία, του ζητεί να την αγαπάει όπως είναι, χωρίς μαλλιά, εκείνος επιμένει, εκείνη τότε ξεσπά θυμίζοντάς του ότι είναι άρρωστη και τότε εκείνος και πάλι αντιδρά πολύ ανθρώπινα θυμίζοντάς της με τη σειρά του ότι και αυτός πρέπει να είναι ο σύζυγος-ήρωας, που όλοι του ζητούν να υπομένει και κανείς δεν τον ρωτάει αν και ο ίδιος είναι καλά.

Όλα αυτά αντί να προκαλέσουν τραγωδία, αλληλοκατηγορίες, άγρια ξεσπάσματα εγωκεντρισμού ένθεν κακείθεν φέρνουν τους δύο συζύγους αντιμέτωπους με την πραγματικότητα της ζωής τους, που είναι κοινή, τη μοιράζονται και θέλουν να είναι μαζί. Ξεσπούν σε γέλια, εκείνη του ζητεί συγγνώμη που έγινε μια εγωκεντρική άρρωστη και εκείνος της ζητεί να κάνουν έρωτα χωρίς να προσποιηθούν ρόλους, αλλά να είναι ο εαυτός τους, χωρίς να θυμούνται την αρρώστια.

Οι σκηνές αποτελούν υπόδειγμα καλοχωνεμένων αρχών της ψυχολογίας και δη της αμερικανικής σχολής της συμβουλευτικής ψυχολογίας (η δικαίωση του Γιάλομ), που σημαίνει σκληρή δουλειά για το σενάριο, αλλά όπως κι αν έχει, δύσκολα μπορεί κανείς να αρνηθεί ότι επιχειρούν να διαμορφώσουν μια κουλτούρα κοινωνικής αντιμετώπισης του καρκίνου, πολύτιμη για τις ανθρώπινες σχέσεις.


«Χρησιμοποιημένοι», αλλά ζωντανοί

Τη σχέση του καρκίνου με τη σεξουαλικότητα αγγίζει και μια ακόμη σειρά από τη «νέα γενιά» των αμερικανικών σουξέ, το πολύ προχωρημένο «Weeds», με κεντρικό χαρακτήρα μια γυναίκα που έμεινε χήρα με δύο αγόρια και για να τα μεγαλώσει πουλάει «χόρτο» στο πλούσιο προάστιο όπου μένει. Σε ένα από τα επεισόδια η ηρωίδα βρίσκεται στην πρώτη ερωτική επαφή της με το φλερτ της, αλλά δεν τον αφήνει να αγγίξει το στήθος της. «Είχα καρκίνο, δεν είναι αληθινά, είναι αντίγραφα» του λέει με τη δέουσα δόση χιούμορ και εκείνος της απαντά «κι εγώ στην ηλικία μου δυσκολεύομαι να έχω ερωτικές επαφές, γι΄ αυτό πριν από λίγο πήρα ένα βοηθητικό χάπι για να τα καταφέρω. Είμαστε χρησιμοποιημένοι (!), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε δικαίωμα στον έρωτα».

Αν έχει κάτι να προσφέρει εντέλει η δύναμη της τηλεοπτικής προπαγάνδας είναι και αυτός ο διαρκής εκσυγχρονισμός των κοινωνικών νοοτροπιών σύμφωνα με τα νέα δεδομένα που προσθέτει η εξέλιξη του πολιτισμού και αυτό επίσης το έχει διδάξει σε όλο τον κόσμο η αμερικανική τηλεόραση.