«Κοιμώμενες» βόμβες και στις ελληνικές αποθήκες

Εκατομμύρια παλαιά πυρομαχικά και νάρκες- ακόμα και από την εποχή που εφαρμοζόταν το Σχέδιο Μάρσαλ- βρίσκονται σε στρατιωτικές αποθήκες ανά την Ελλάδα και περιμένουν την… ελεγχόμενη καταστροφή τους.

Το τραγικό δυστύχημα στην Αλβανία με τους 15 νεκρούς και τους εκατοντάδες τραυματίες επικαιροποίησε ένα πρόβλημα που εδώ και περίπου 15 χρόνια προκαλεί ισχυρό πονοκέφαλο στην ηγεσία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Μάλιστα, εντός του Μαρτίου η Ελλάδα μπαίνει

8 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ

υπολογίζεται ότι θα κοστίσει η εξουδετέρωση των πυρομαχικών

στη μαύρη λίστα του ΟΗΕ, καθώς δεν κατέστρεψε 1.568.139 νάρκες κατά προσωπικού, ως όφειλε, βάσει συνθήκης που υπέγραψε το 2004!

Βέβαια μπορεί οι συνθήκες αποθήκευσης και αχρήστευσης των παλαιών και επικίνδυνων πυρομαχικών στην Ελλάδα να μην έχουν, όπως διαβεβαιώνουν οι αρμόδιοι, καμία σχέση με την Αλβανία, ωστόσο το πρόβλημα δεν είναι ανύπαρκτο. Ιδίως, όταν διεθνώς έχουν συμβεί και άλλες παρόμοιες καταστροφές- στη Σλοβακία πριν από ένα χρόνο ισοπεδώθηκε ολόκληρο χωριό.

Θαμμένα στον βυθό
Τα… βουνά παλαιών πυρομαχικών, ακόμη και σφαιρών Ένφιλντ και Μ1, άρχισαν να μεγαλώνουν μετά το 1993-94, όταν η Ε.Ε. επέβαλε αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους: Μέχρι τότε τα βλήματα τσιμεντώνονταν σε μεγάλους κύβους και ποντίζονταν στα βαθύτερα σημεία του Αιγαίου- κυρίως μεταξύ Ύδρας και Μήλου. Έκτοτε στην Ελλάδα έγιναν ελάχιστες μεγάλες οργανωμένες ελεγχόμενες καταστροφές εκατοντάδων χιλιάδων βλημάτων και ρουκετών μπαζούκας- η μία από τη ΝΑΤΟϊκή ΝΑΜSΑ στο εξωτερικό. Τα Χριστούγεννα του 1987 στο μεγάλο ατύχημα της Μαλακάσας καταστράφηκαν 13.000 τόνοι επιστρεφόμενων (ληγμένων) πυρομαχικών.

Όπως λέει ο πυροτεχνουργός και ειδικός εμπειρογνώμων της Εισαγγελίας Αθηνών και Πειραιώς συνταγματάρχης ε.α. Βασ. Καπράλος, «η επίδραση του χρόνου, οι μεταβολές υγρασίας και θερμοκρασίας, ο κακός χειρισμός και η μη τήρηση κανόνων ασφαλείας προξενούν στα πυρομαχικά φθορές, αλλοιώσεις, ατυχίες πυροδοτήσεως και πρόωρες λειτουργίες, με αποτέλεσμα πολλές φορές να προκαλούνται σοβαρά δυστυχήματα, τα οποία παίρνουν πολύ μεγάλες διαστάσεις όταν δεν τηρούνται οι σωστές αποστάσεις αποθήκευσης». Κατά τον κ. Καπράλο η ελεγχόμενη καταστροφή (disposal) πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένα άτομα σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους με υψηλή τεχνολογία και προδιαγραφές, και υπό την επίβλεψη αξιωματικών πυροτεχνουργών για να τηρούνται οι όροι ασφαλείας.

Ο διαγωνισμός
Η μη έγκαιρη έναρξη καταστροφής του 1,5 εκατ. αποθηκευμένων ναρκών κατά προσωπικού από το 2004, όπως προβλέπει η Συνθήκη της Οτάβας, έχει δημιουργήσει πιεστικό περιβάλλον, παρά την ταχύτερη άρση των ναρκοπεδίων. Με καθυστέρηση ετών (η πρώτη προέγκριση είχε γίνει το 2000), το υπουργείο Άμυνας ανέθεσε το έργο στα ΕΑΣ (πρώην ΠΥΡΚΑΛ- ΕΒΟ).

Αυτά προκήρυξαν διαγωνισμό για την καταστροφή των ναρκών εκτός Ελλάδας και βάσει προδιαγραφών ΝΑΤΟ και Ε.Ε. Κλήθηκαν 21 εταιρείες, ανταποκρίθηκαν 9 (από Ελλάδα, Ισραήλ, Γερμανία, Βουλγαρία, Ιταλία) και τελικά για το έργο επιλέχθηκε βουλγαρικήμε γκρίνιες και ενστάσεις από άλλους διαγωνιζομένους. Ο αρχικός προϋπολογισμός είναι 3,5 εκατ. ευρώ, αλλά η σύμβαση δεν έχει υπογραφεί ακόμα. Να σημειωθεί ότι αλβανικές και τουρκικές εταιρείες δεν είχαν κληθεί…

Για την καταστροφή των εκατοντάδων χιλιάδων άλλων πυρομαχικών, που υπολογίζεται ότι θα κοστίσει περίπου 8 εκατ. ευρώ δεν έχει αρχίσει ακόμη προετοιμασία. Ωστόσο, το δυστύχημα στην Αλβανία ταρακούνησε τους αρμοδίους.