Όμηροι των μικροσωματιδίων

«Όμηρος» των τοξικών μικροσωματιδίων είναι η Αθήνα. Οι λιγοστές μετρήσεις για τους επικίνδυνους νανορύπους ΡΜ2,5 δείχνουν ότι οι συγκεντρώσεις τους είναι υψηλές και ευθύνονται για δεκάδες πρόωρους θανάτους πολιτών κάθε χρόνο.

Εκατόν δεκατέσσερις λιγότεροι πρόωροι θάνατοι- στους 100.000 ετησίως- θα καταγράφονταν στην Αθήνα σε περίπτωση που μειώνονταν στα 10 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο οι συγκεντρώσεις των επικίνδυνων μικροσωματιδίων ΡΜ2,5.

Οι αισιόδοξες εκτιμήσεις των επιστημόνων από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Αpheis», όμως, αποτελούν μάλλον μακρινό όνειρο για την Αθήνα. Κι αυτό διότι μέχρι στιγμής οι αρχές στην Ελλάδα δεν πραγματοποιούν μετρήσεις για τους ρύπους ΡΜ2,5 καθώς δεν τις υποχρεώνει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έως σήμερα τέτοιες μετρήσεις γίνονται μόνο από πανεπιστήμια

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ

Οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων προέρχονται από τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα, τις κεντρικές θερμάνσεις κατοικιών και τις βιομηχανίες

ή ερευνητικά ιδρύματα και δείχνουν ότι οι συγκεντρώσεις των ρύπων ΡΜ2,5 είναι υψηλές. Κυμαίνονται μεταξύ 30 και 40 μικρογραμμαρίων ανά κυβικά μέτρο αέρα. Είναι δηλαδή περίπου τριπλάσιες από την τιμή – 15μg/m- που έχει θεσπίσει ως όριο η αμερικανική υπηρεσία περιβάλλοντος.

Εισχωρούν στους πνεύμονες
Τα μικροσωματίδια ΡΜ2,5 (έχουν διάμετρο μικρότερη από τα 2,5 εκατομμυριοστά του μέτρου) θεωρούνται πιο επικίνδυνα για την υγεία των πολιτών σε σύγκριση με τα ΡΜ10. Αυτό συμβαίνει, όπως τονίζουν οι ειδικοί, επειδή είναι πιο μικροσκοπικά και εισχωρούν βαθύτερα στους πνεύμονες. Μπορεί να προκαλέσουν αναπνευστικά προβλήματα, βλάβες στους πνεύμονες, πρόωρους θανάτους, ενώ ενοχοποιούνται και για την πρόκληση καρκίνων.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία του προγράμματος «Αpheis», σε περίπτωση που οι συγκεντρώσεις των ΡΜ2,5 μειώνονταν από τα 31,2μg/m στα 25, οι πρόωροι θάνατοι ανθρώπων ηλικίας άνω των 30 ετών θα ήταν λιγότεροι κατά 34 στους 100.000 κάθε χρόνο. Εάν μειώνονταν στα 20 μικρογραμμάρια – στην τιμή δηλαδή που είναι πολύ πιθανό να ισχύσει ως όριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση – θα ήταν ακόμη λιγότεροι.

«Όποια μείωση στις συγκεντρώσεις των μικροσωματιδίων κι αν γίνει στην Αθήνα, θα την ωφελήσει» λέει στα «ΝΕΑ» η καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Κλέα Κατσουγιάννη, η οποία συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Αυτό συμβαίνει διότι η Αθήνα είναι μία από τις πιο μολυσμένες πόλεις στην Ευρώπη. Οι συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων ΡΜ2,5, όπως τονίζουν οι επιστήμονες, προέρχονται από τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα, τις κεντρικές θερμάνσεις κατοικιών και τις βιομηχανίες. Μάλιστα αρκετοί επιστήμονες φοβούνται ότι εάν τελικώς επιτραπεί η πετρελαιοκίνηση σε όλα τα οχήματα, τότε οι τιμές των ΡΜ2,5 στην Αθήνα θα εκτιναχθούν στα ύψη.


Μάχη για τα όρια στην Ευρώπη

ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ επί συζητήσεων πραγματοποιούνται στην Ευρώπη τα τελευταία δύο χρόνια για το όριο των ΡΜ2,5 που πρέπει να θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδίαζε να προτείνει ως όριο τα 25 μικρογραμμάρια.

Προκάλεσε όμως τις αντιδράσεις επιστημόνων και περιβαλλοντολόγων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το όριο είναι πολύ υψηλό. Πλέον η Επιτροπή προσανατολίζεται να θεσπίσει ως όριο τα 20 μικρογραμμάρια. Εάν τελικώς γίνει αυτό θα είναι η πρώτη φορά που η Ευρώπη θα αποδειχθεί λιγότερο «πράσινη» σε ένα περιβαλλοντικό θέμα σε σύγκριση με την Αμερική, η οποία εδώ και χρόνια έχει ως όριο τα 15 μικρογραμμάρια. Σημειώνεται πάντως ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει ως όριο προκειμένου να ελαχιστοποιούνται τα προβλήματα υγείας στους πολίτες τα 10 μικρογραμμάρια.


Κινδυνεύει να βρεθεί εκτός Πρωτοκόλλου Κιότο η Ελλάδα

Η ΕΛΛΑΔΑ κινδυνεύει να βρεθεί εκτός του συστήματος εμπορίας των ρύπων του θερμοκηπίου. Όπως υποστηρίζει η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Άννυ Ποδηματά, «η Επιτροπή Συμμόρφωσης των Ηνωμένων Εθνών, στη συνεδρίαση στις 4-5 Μαρτίου στη Βόννη, έκρινε ανεπαρκείς τις εξηγήσεις και τις διαβεβαιώσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ για το Εθνικό Σχέδιο Κατανομής Ρύπων». Όπως επισημαίνει: «Η Ελλάδα είναι η μοναδική από τις 141 χώρες που έχουν υπογράψει το Πρωτόκολλο του Κιότο, που παραπέμφθηκε στην Επιτροπή Συμμόρφωσης, επειδή δεν διαθέτει ένα αξιόπιστο σύστημα καταγραφής εκπομπών». Η οριστική απόφαση της Επιτροπής του ΟΗΕ θα ληφθεί στις 16-17 Απριλίου και σύμφωνα με την κ. Ποδηματά, «αν η Ελλάδα δεν παρουσιάσει άμεσα τεκμηριωμένες θέσεις προσαρμογής, θα βρεθεί εκτός συστήματος του Πρωτοκόλλου του Κιότο. Αυτό σημαίνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν θα έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν τα δικαιώματα εκπομπών αερίων του Θερμοκηπίου, ενώ ορατός είναι ο κίνδυνος να επηρεαστεί ολόκληρο το σύστημα εκπομπών της Ε.Ε.».

Από το ΥΠΕΧΩΔΕ επιρρίπτουν ευθύνες στην πρώην ομάδα του Αστεροσκοπείου και στον επικεφαλής καθηγητή κ. Δημήτρη Λάλα, αναφέροντας ότι «η Ελλάδα εγκαλείται για λανθασμένους υπολογισμούς εκπομπών που δόθηκαν την περίοδο 1996-97. Ο ίδιος ως πρόεδρος αυτής της ομάδας το 2007, κατήγγειλε στον ΟΗΕ ότι δεν θα υπάρξει επαρκές σύστημα παρακολούθησης».

Όπως επισημαίνεται σε χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου, «δημιουργεί τεράστια ερωτηματικά το γεγονός ότι η κ. Ποδηματά επιχειρεί να προκαταλάβει την απόφαση της επιτροπής του ΟΗΕ που θα εκδοθεί έπειτα από δύο μήνες. Συνιστούμε στην ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ να μην κινδυνολογεί και να μην προεξοφλεί χαιρέκακα το αποτέλεσμα».