[ Πρόσωπα ] «Ο Φιντέλ μπορεί να είναι ήσυχος»

Διακριτικότητα και μεθοδική εργασία: αυτά τα δύο στοιχεία χαρακτηρίζουν τον νέο ηγέτη της Κούβας. Και όπως λένε αυτοί που τον γνωρίζουν, έτσι θα προωθήσει και τις μεταρρυθμίσεις.

Ποιος είναι ο μεγάλος άγνωστος που ανέλαβε την προεδρία της Κούβας; Τι ομοιότητες και τι διαφορές έχει με τον αδελφό του; Ένας πρώην στρατιωτικός που συνεργάστηκε χρόνια με τον Ραούλ Κάστρο ξεχωρίζει τρία χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του που θα σημαδέψουν την πολιτική διαδικασία η οποία ξεκινά. Το πρώτο είναι η πίστη προς τους φίλους και συνεργάτες του. Ο Ραούλ έχει επανειλημμένα προστατεύσει συγγενείς και συντρόφους που έπεσαν σε δυσμένεια και αναζήτησε γι΄ αυτούς μια αξιοπρεπή έξοδο. «Όποιος νομίζει ότι ο Ραούλ Κάστρο θα προδώσει τον αδελφό του κάνει λάθος», τονίζει ο στρατιωτικός στην «Ελ Παΐς». «Ο Φιντέλ μπορεί να είναι ήσυχος».

Το δεύτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι «θέλει τις Κυριακές δικές του». Αντίθετα με τον Φιντέλ, ο Ραούλ είναι οικογενειάρχης, άνθρωπος που τον απασχολούν οι λεπτομέρειες και κατά συνέπεια έχει μεγαλύτερη ευαισθησία για τα καθημερινά προβλήματα του κόσμου. Σε μια περίφημη συνεδρίαση του Κοινοβουλίου όπου ο Φιντέλ μιλούσε ακατάπαυστα, ο Ραούλ κάποια στιγμή τον διέκοψε: «Φιντέλ, μιλάς σχεδόν εφτά ώρες». Η απάντηση του αδελφού του ήταν ότι δεν είχε κουραστεί και ότι ήθελε να πει ακόμη μερικά πράγματα.

Ο Ραούλ έχει επίγνωση των ικανοτήτων και ορίων του. Όταν δεν γνωρίζει κάτι, ζητά διάφορες γνώμες, και αυτό το τρίτο χαρακτηριστικό του έχει μεγάλη σημασία στον νέο τρόπο διακυβέρνησης της Κούβας. Ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνει αποφάσεις δεν έχει καμιά σχέση μ΄ εκείνον του αδελφού του, που τον καθοδηγούσε πάντα το ένστικτο. «Με τον Ραούλ δεν υπάρχουν αυτοσχεδιασμοί», λέει ο στρατιωτικός. «Όταν δεν καταλαβαίνει κάτι ή δεν το βλέπει καθαρά, ζητά μια έκθεση, κι ύστερα μια άλλη πιο σαφή, κι ύστερα μια άλλη, μέχρι να δει φως. Είναι αργός, αλλά όταν αποφασίσει, πηγαίνει μέχρι το τέλος».

Τους τελευταίους μήνες, ο Ραούλ έχει προετοιμάσει το έδαφος για να επιφέρει ορισμένες αλλαγές που ζητά έντονα η κοινωνία. Χωρίς καμιά προβολή, και με τη στήριξη των ενόπλων δυνάμεων, έχει πειραματιστεί με νέες μορφές οργάνωσης της παραγωγής τροφίμων που αφήνουν μεγαλύτερο περιθώριο στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Τα αποτελέσματα του πειράματος αυτού δεν έχουν γίνει γνωστά, όπως δεν έγιναν γνωστά τα συμπεράσματα από τη συζήτηση που οργανώθηκε πέρυσι για να πει ο κόσμος τη γνώμη του και να προτείνει λύσεις. Το βέβαιο είναι ότι συγκεντρώθηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο απόψεις, οι περισσότερες από τις οποίες είναι υπέρ των αλλαγών.