Χρήμα / Επενδύσεις

Με καταθέσεις και μετρητά, άμυνα στην κρίση

Στη δίνη της κρίσης που έχει χτυπήσει τα χρηματιστήρια ανά τον κόσμο και τώρα απειλεί να εισβάλει στην πραγματική οικονομία βρίσκονται τα νοικοκυριά, οι δανειολήπτες και οι επενδυτές.

Από τη μια η κρίση που ξεκίνησε από τα ενυπόθηκα δάνεια στις ΗΠΑ και πέρασε στην κερδοφορία των τραπεζών συνεχίζει να προκαλεί κλυδωνισμούς στα χρηματιστήρια που έχουν χάσει τουλάχιστον 20% από την κεφαλαιοποίησή τους σε σχέση με τις αρχές του έτους. Και από την άλλη, το εκρηκτικό κοκτέιλ ανόδου στις τιμές του πετρελαίου- που έφθασαν τα 106 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά στα χρονικά- μαζί με την εκτίναξη της ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου πάνω από το 1,53 φέρνουν ανατροπές και δημιουργούν νέα δεδομένα στον επενδυτικό χάρτη.

Επενδυτές- νοικοκυριά
Στο μάτι του πρωτοφανούς αυτού κυκλώνα βρίσκονται όχι μόνο οι επενδυτές- που βλέπουν την αξία των χαρτοφυλακίων τους να κατακρημνίζεται – αλλά και τα νοικοκυριά, που αντιμετωπίζουν αφενός τα αλλεπάλληλα κύματα ανατιμήσεων και αφετέρου τις επιπτώσεις της ύφεσης στις δόσεις των δανείων τους και στις αποταμιεύσεις.

Υπομονή- ρευστότητα
Ως απάντηση στη «φουρτούνα» των αγορών, τραπεζίτες, χρηματιστές αλλά και ειδικοί της κτηματαγοράς συνιστούν υπομονή αλλά και όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ρευστότητα, προκειμένου οι επενδυτές αλλά και οι δανειολήπτες να εκμεταλλευθούν τις ευκαιρίες που προκύπτουν σε περιόδους έντονων αναταράξεων.

«Ο έχων μετρητά είναι βασιλιάς», τουλάχιστον σε αυτή τη συγκυρία, αναφέρει υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος, παραφράζοντας το αγγλοσαξονικό ρητό «cash is king». Με τις αποδόσεις των προθεσμιακών καταθέσεων στην Ελλάδα να έχουν εκτιναχθεί ακόμα και πάνω από το 5%, λόγω της έλλειψης ρευστότητας στις διεθνείς αγορές, το «κλείδωμα» των χρημάτων σε τραπεζικούς λογαριασμούς όχι μόνο αποτελεί αντίδοτο στην κρίση αλλά και προσφέρει υψηλές, εγγυημένες αποδόσεις.

Μικρότερες δόσεις
Την ίδια στιγμή, παλιοί και νέοι δανειολήπτες μπορούν να μειώσουν τις δόσεις τους, είτε «ποντάροντας» στην αναμενόμενη μείωση των επιτοκίων του ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είτε «κλειδώνοντας» τα χρέη τους σε σταθερό επιτόκιο, αξιοποιώντας τις προσφορές των τραπεζών για νέα δάνεια ή μεταφορά οφειλών. Οι πιο ριψοκίνδυνοι μπορούν επίσης να επιλέξουν να μετατρέψουν τα χρέη τους σε ξένο νόμισμα- ελβετικό φράγκο ή δολάριο- αρκεί να παρακολουθούν τις εξελίξεις στις αγορές συναλλάγματος, ώστε να μη βρεθούν προ εκπλήξεων.

Όσο για τους επενδυτές, τα προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου δίνουν πρόσβαση με σχετική ασφάλεια σε πολλά υποσχόμενες επενδύσεις, όπως τα μέταλλα, η ενέργεια και οι πολύτιμοι λίθοι, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων είναι ιδιαίτερα δελεαστικές για όσους είναι διατεθειμένοι να περιμένουν τη λήξη τους, αδιαφορώντας για τις αναταράξεις των αγορών.

tips

«Ο έχων μετρητά είναι βασιλιάς», τουλάχιστον σε αυτή τη συγκυρία, αναφέρει υψηλόβαθμο

τραπεζικό στέλεχος.

Κλειστά τα χρήματα σε προθεσμιακές καταθέσεις

Η παγκόσμια οικονομία περνά μια πρωτόγνωρη κρίση, που δεν έχει σχέση με αυτές του παρελθόντος, καθώς σε αυτήν τη φάση οι αναπτυσσόμενες οικονομίες παίζουν πολύ πιο αναβαθμισμένο ρόλο και είναι πιθανόν να λειτουργήσουν σαν αντίβαρο σε μια πραγματική κρίση στην Αμερική. Πρόκειται για μια κρίση που θα διαρκέσει τουλάχιστον μέσα στο 2008 και πλέον ευχόμαστε να μην επεκταθεί στα επόμενα χρόνια.

Σε αυτό το περιβάλλον, συνιστώνται κινήσεις άμυνας και αναμονής, με τους επενδυτές να διατηρούν ρευστότητα προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις εξελίξεις. Μάλιστα, το τοπίο είναι ιδιαίτερα θολό με χαρακτηριστικό παράδειγμα το γεγονός ότι ενώ μια μελλοντική μείωση των επιτοκίων στην Ευρώπη θεωρείτο δεδομένη μέχρι πριν από μερικές μέρες, τώρα κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά τις εξελίξεις λόγω του πληθωρισμού, του ακριβού πετρελαίου και την εκτίναξη της ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου.

Με αυτά τα δεδομένα, συνίσταται η τοποθέτηση χρημάτων σε καταθέσεις ή άλλα σχετικά τραπεζικά προϊόντα, ξεκινώντας από μια απλή προθεσμιακή κατάθεση μέχρι λογαριασμούς ειδικού τύπου αλλά και σε αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων. Ειδικά σήμερα, με τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων να φτάνουν στο 5,5% και τον ανταγωνισμό μεταξύ των τραπεζών να μαίνεται για την προσέλκυση κεφαλαίων, το να «κλείσει» κανείς μέρος των χρημάτων του για μεγαλύτερο διάστημα (π.χ. 12 μήνες) είναι μια καλή και αμυντική κίνηση. Ανεξάρτητα πάντως από τον τύπο της επένδυσης, ο έχων ρευστότητα μπορεί να βρει ευκαιρίες, αρκεί να περιμένει και να ψάχνει την κατάλληλη στιγμή.


Χρονιά των καταθετών το 2008

Το 2008 είναι μια χρονιά που η οικονομία και οι αγορές αναμένεται να βαδίσουν σε ξεχωριστά μονοπάτια. Η μεν ελληνική οικονομία θα συνεχίσει τους ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης του παρελθόντος, οι δε αγορές θα βρίσκονται σε συνεχή αναταραχή, αποκλίνοντας από τη σταθερή πορεία των τελευταίων ετών.

Η διεθνής πιστωτική κρίση και η σχεδόν βέβαια ύφεση στην οικονομία των ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει εύλογες ανησυχίες και για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Όμως, η απευθείας σύνδεσή της με αυτήν των ΗΠΑ είναι μικρή, αφού μόνο το 4% των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ.

Δηλαδή, η ελληνική οικονομία επηρεάζεται μόνο έμμεσα, αφού η ύφεση στις ΗΠΑ επιδρά επιβραδυντικά σε όλη την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα, που με τη σειρά της επιδρά αρνητικά στις ελληνικές εξαγωγές και τον τουρισμό. Επιπλέον, η διεθνής αύξηση των επιτοκίων, καθώς και η αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και άλλων πρώτων υλών, επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Συνολικά, οι δυσμενείς αυτοί εξωτερικοί παράγοντες αναμένεται να μειώσουν τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2008 κατά περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα, περίπου στο 3,5%.

Οι αγορές, όμως, θα βρίσκονται σε συνεχή αναταραχή μέχρι ίσως το τελευταίο τρίμηνο του 2008. Η διακύμανση του Χρηματιστηρίου έχει ήδη αυξηθεί σημαντικά, γεγονός που οφείλεται στα νέα που φτάνουν με συνεχή ροή στις αγορές σχετικά με τη μελλοντική προοπτική των οικονομιών και των επιχειρήσεων.

Περνάμε λοιπόν μια περίοδο μεγάλων διακυμάνσεων, κατά την οποία είναι πολύ εύκολο είτε να κερδίσει είτε να χάσει κάποιος μεγάλα κεφάλαια.

Η αναταραχή στις χρηματιστηριακές αγορές και η αύξηση του κόστους χρήματος έχει κάνει τις ελληνικές τράπεζες πολύ πιο ανταγωνιστικές στην προσέλκυση καταθέσεων.

Συνεπώς, το 2008 είναι η χρονιά των καταθετών, οι οποίοι θα μπορούν να εισπράττουν ένα μεγαλύτερο επιτόκιο στις καταθέσεις τους.

Αυτό αναμένεται να διαρκέσει τουλάχιστον έως τα μέσα του 2008, έως ότου δηλαδή η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναγκαστεί να προβεί σε μείωση των επιτοκίωνκατά μισή περίπου ποσοστιαία μονάδα.