[ Δρόμοι ]

Η ανηθικότητα…
… είναι μερικές φορές γοητευτική. Ένας κύριος Μπενζαμέν Λουβέ, διευθυντής γαλλικής εταιρείας επενδύσεων, εξηγεί γιατί, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Φιγκαρό». Περιμένει από μέρα σε μέρα μια έκρηξη στις τιμές των δημητριακών. Γι΄ αυτό τρέχει να αγοράσει από τώρα. «Η ξηρασία έχει στεγνώσει την Ουκρανία που είναι ο σιτοβολώνας της Ευρώπης», λέει ο Λουβέ. «Αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, η τιμή του σίτου θα ανεβεί 40-50% το 2009». Αν ψωμολυσσάξει η Ευρώπη, τότε ο κύριος Μπενζαμέν Λουβέ και οι επενδυτές του θα γίνουν πάμπλουτοι. Δεν είναι κακοί. «Είναι λογικοί. Οι επενδυτές απλώς αρπάζουν τις ευκαιρίες. Ας μην τους κατηγορούμε επειδή κερδοσκοπούν».

Το ξέραμε…
… πάντα πως η οικονομία και η ηθική κοιμούνταν σε χωριστά κρεβάτια. Στο κάτω κάτω, ποτέ δεν είχαν πολλά κοινά σημεία μεταξύ τους. Η μία ήταν υποχρεωμένη να ζει με τα βίτσια της και η άλλη να επιδεικνύει σε όλους την αρετή της. Ώσπου τον τελευταίο καιρό, τα οικονομικά σκάνδαλα άρχισαν να ξεσπούν το ένα μετά το άλλο. Τη μια το «μαύρο χρήμα» που τσέπωναν οι μάνατζερ της αμερικανικής Ένρον, την άλλη οι κολοσσιαίες και ύποπτες απώλειες της Σοσιετέ Ζενεράλ, την παράλλη… Και ξαφνικά, οι μεγαλοτραπεζίτες που βρέθηκαν εκτεθειμένοι αισθάνονται την ανάγκη να σκεπάσουν την οικονομία κάτω από το ίδιο πάπλωμα με την ηθική. Και οι κερδοσκόποι έχουν ψυχή, ψελλίζουν στην εξοργισμένη πελατεία τους, ανήμποροι να εξηγήσουν πώς χάθηκαν από τα χέρια τους μέσα σε μια νύχτα ποσά που είναι τριπλάσια από τον παγκόσμιο προϋπολογισμό της Unicef.

Όλοι ξέρουν…
… πως δεν είναι δουλειά του καπιταλισμού να είναι ενάρετος- ούτε καν να δείχνει. Αν και ο φιλόσοφος Αντρέ Κοντ-Σπονβίλ έγραφε στο βιβλίο του «Είναι ηθικός ο καπιταλισμός;»: «Θα προτιμούσαμε η οικονομία να είναι ηθική και η ηθική να είναι κερδοφόρα. Θα μας ήταν πολύ βολικό! Θα μας ήταν πολύ ευχάριστο!». Ασφαλώς. Μια όμως που αυτό δεν φαίνεται εφικτότουλάχιστον όχι σε αυτή τη ζωή- είναι άραγε υποχρεωτικό αυτή η οικονομία να μοιάζει τόσο πολύ με ένα άγριο Φαρ Ουέστ όπου οι σερίφηδες έχουν κρυφτεί και οι λήσταρχοι επιβάλλουν τον δικό τους νόμο; Ο τυχοδιωκτισμός των μεγαλοτραπεζιτών, επισημαίνει ο οικονομολόγος Αλέν Λουαγιό, κινδυνεύει να μολύνει ολόκληρη την οικονομία, η οποία, επειδή στηρίζεται κυρίως στον δανεισμό, χρειάζεται πρωτίστως αξιοπιστία.

Ο κύριος…
… Μπενζαμέν Λουβέ διαβάζει εναγώνια το μετεωρολογικό δελτίο κάθε μέρα. Αν βρέξει καλά στην Ουκρανία, ο κοσμάκης στην Ευρώπη θα φάει φθηνό ψωμί, αλλά αυτός θα «πνιγεί» στη νεροποντή, μαζί με τις επενδύσεις του. Είναι ο κύριος Μπενζαμέν Λουβέ ένας κακός άνθρωπος; «Είμαστε κι εμείς με τη μεριά των αγγέλων», δήλωνε πριν από μερικά χρόνια στο περιοδικό «Μπίζνες Γουίκ» ένας μεγάλος Αμερικανός μάνατζερ. Τα ίδια λέει και τώρα πίσω από τα σίδερα της φυλακής. Ήταν ο διευθύνων σύμβουλος μιας εταιρείας που δεν υπάρχει πια. Το όνομά της ήταν Ένρον.