Το μαρτύριο της σταγόνας

Έρχονται μέτρα για τη λειψυδρία

Προ των πυλών βλέπει ξαφνικά η κυβέρνηση τον εφιάλτη της λειψυδρίας, διαπιστώνοντας ότι οι ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ βρίσκονται στο κόκκινο παρά τις πρόσφατες χιονοπτώσεις, καθώς έχουν 353,7 εκατ. κ.μ. λιγότερο νερό σε σχέση με πέρυσι.
O υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς δεν απέκλεισε χθες το ενδεχόμενο- στην περίπτωση που δεν βρέξει ώς τον Μάιο- να ληφθούν έκτακτα μέτρα για την κατανάλωση νερού εν όψει του καλοκαιριού. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι μέχρι στιγμής δεν τίθεται θέμα αύξησης στα τιμολόγια της εταιρείας.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα- επάρκεια αλλά και αξιοποίηση των υδατικών πόρων- αντιμετωπίζουν η Θεσσαλία, η Ανατολική Πελοπόννησος και τα νησιά του Αιγαίου. Κι αν δεν αλλάξουν οι ρυθμοί αύξησης των αναγκών, προβλήματα με το νερό θα έχουν η Βόρεια Πελοπόννησος, η Ανατολική Στερεά Ελλάδα, η Αττική, η Κεντρική Μακεδονία και η Θράκη. Η χρήση του νερού- ακόμη και για άρδευση- θα κοστολογείται (από το 2010 βάσει Κοινοτικής απόφασης), αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει ξεκαθαριστεί ο τρόπος που θα χρεώνονται οι αγρότες.

Αυτά προκύπτουν από το Εθνικό Πρόγραμμα Διαχείρισης και Προστασίας των Υδατικών Πόρων που παρουσίασε

ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΙΨΑΣ

Η Θεσσαλία, η Ανατολική Πελοπόννησος και τα νησιά του Αιγαίου θα είναι οι πρώτες περιοχές που θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα αν συνεχιστεί η καλοκαιρία

χθες ο κ. Σουφλιάς και το οποίο έχει τεθεί σε διαβούλευση. Πυρήνα του προγράμματος αποτελεί η παρουσίαση της υδρολογικής κατάστασης καθενός από τα 14 υδατικά διαμερίσματα και η καταγραφή των προβλημάτων, των δυνατοτήτων και των προοπτικών τους.

Η Ελλάδα θεωρείται ότι διαθέτει επάρκεια σε επιφανειακούς και υπόγειους υδατικούς πόρους, ωστόσο υπάρχει πρόβλημα στην πραγματική διαθέσιμη ποσότητα εξαιτίας, μεταξύ άλλων, των διαφορών στα ύψη των βροχών, στην άνιση κατανομή της ζήτησης του νερού- με μεγαλύτερο καταναλωτή τη γεωργία και τον τουρισμό- αλλά και τα πολλά άνυδρα νησιά.

Μάστιγα αποτελούν οι ανεξέλεγκτες γεωτρήσεις που έχουν ως συνέπεια την υφαλμύρωση, τη μείωση της στάθμης των νερών και τις καθιζήσεις. Στις λίμνες Κορώνεια, Βιστωνίδα και στον Ασωπό το νερό δεν πίνεται, ενώ προβληματική- αν και εντός ορίων- είναι η ποιότητα των νερών του Πηνειού, του Αξιού, του Τιταρήσιου, του Κόσυνθου και κυρίως του Έβρου.

Ουραγοί και στα φράγματα
Όπως επεσήμανε ο κ. Σουφλιάς, σε ό,τι αφορά τα φράγματα «η Ελλάδα κατατάσσεται στην τελευταία θέση, μεταξύ των 24 ευρωπαϊκών και μεσογειακών χωρών, με 46 φράγματα. Η Ισπανία διαθέτει 1.196 φράγματα και η Τουρκία- που είναι στη 2η θέση- 625». Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ τόνισε ότι πρέπει να γίνει στροφή στην αφαλάτωση προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υδροδότησης, ενώ επέρριψε ευθύνες στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης για την απώλεια νερού από τα δίκτυα ύδρευσης. Σε ό,τι αφορά τις απώλειες από το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ, ο κ. Σουφλιάς κατηγόρησε την εταιρεία ότι δεν κάνει επενδύσεις σε υποδομές από τότε που εισήχθη στο Χρηματιστήριο.

Με το Εθνικό Πρόγραμμα τα ποτάμια και οι λίμνες θα παρακολουθούνται συστηματικά ανά τρίμηνο, με δίκτυο 200 σημείων για 70 παραμέτρους ρύπανσης. Επίσης, σε 50 επιλεγμένα σημεία θα παρακολουθούνται συστηματικά 156 τοξικές ουσίες. Την ίδια ώρα εφαρμόζονται προγράμματα για την αντιμετώπιση της νιτρορρύπανσης στη γεωργία- Θεσσαλία, Αργολίδα, Θεσσαλονίκη- και ειδικά προγράμματα μείωσης της ρύπανσης στις λίμνες Βεγορίτιδα και Κορώνεια.


Ποτάμι οικο-αντιδράσεων για την εκτροπή του Αχελώου

«Μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια» αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η εκτροπή του Αχελώου, ανακοίνωσε χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς- προβάλλοντας το επιχείρημα ότι «πρέπει να πάει νερό στους αγρότες του θεσσαλικού κάμπου». Η κίνηση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ προκάλεσε εντονότατες αντιδράσεις…

«Πρόκειται για το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό έγκλημα. Ο Αχελώος δεν “αντέχει” καμία εκτροπή. Το πρόσχημα ότι ο θεσσαλικός κάμπος δεν έχει νερό είναι λάθος και πρόκειται για ένα έργο με κομματικές σκοπιμότητες», απάντησε στα «ΝΕΑ» ο νομάρχης Αιτωλοακαρνανίας κ. Σώκος. «Πρόκειται για παρόμοιο έγκλημα με αυτό που συντελέστηκε στη λίμνη Κάρλα, προκειμένου να αυξηθούν οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, η ξήρανση ήταν λάθος», προσθέτει.

Αντίθετη γνώμη έχει ο κ. Σουφλιάς. «Αυτό που πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε είναι ότι οι εκτροπές ή μεταφορές νερού στην Ελλάδα είναι αναπόφευκτες, για τον απλούστατο λόγο ότι σε πολλές περιοχές έχουμε τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων και σε άλλες περιοχές έχουμε τη μεγαλύτερη

ΣΠΑΤΑΛΗ

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν πως το έργο θα ενισχύσει τη σπατάλη νερού που γίνεται στη Θεσσαλία

ζήτηση νερού», ανέφερε ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ.

Η Greenpeace
Όπως επισημαίνει ο διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace κ. Νίκος Χαραλαμπίδης, «η εκτροπή του Αχελώου είναι ένα καταδικασμένο έργο, υπόδειγμα της δεκαετίας του ΄50, και γίνεται για να ποτιστεί η προβληματική καλλιέργεια του βαμβακιού». Ο κ. Σουφλιάς ωστόσο υποστηρίζει ότι «η ανάπτυξη υδατικών πόρων και η κατασκευή έργων δεν προκαλεί περιβαλλοντική υποβάθμιση, όταν βέβαια τα έργα υλοποιούνται με τρόπους και δαπάνες που διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχουν αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τουναντίον, είναι δυνατόν ακόμη και να βελτιωθεί η υπάρχουσα περιβαλλοντική κατάσταση.

Για παράδειγμα, με το φράγμα Ταυρωπού και τη δημιουργία της τεχνητής λίμνης Πλαστήρα, όχι μόνον υδροδοτείται η Καρδίτσα και παράγεται “πράσινη” ενέργεια, αλλά η ποιότητα του νερού και του οικοσυστήματος είναι σε κατάσταση που δεν υπολείπεται ή είναι αντίστοιχη των φυσικών λιμνών».

Η WWF
Από την πλευρά της, η υπεύθυνη πολιτικής της WWF κ. Θεοδότα Νάνσου είπε στα «ΝΕΑ» ότι «το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει εκδώσει τέσσερις καταδικαστικές αποφάσεις κατά του έργου, αλλά ο κ. Σουφλιάς επιμένει». Όπως λέει, «για εμάς πρόκειται για ένα έργο καταστροφικό και παράλογο. Κανένας δεν μπορεί να εκτιμήσει πόσο νερό θα χρειάζεται η Θεσσαλία όταν γίνουν οι αλλαγές στις καλλιέργειες. Σήμερα, στη Θεσσαλία γίνεται σπατάλη νερού και η εκτροπή του Αχελώου θα ενισχύσει αυτήν τη σπατάλη».

Σύμφωνα με τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ, που παρουσίασε χθες το Εθνικό Πρόγραμμα Διαχείρισης και Προστασίας των Υδάτινων Πόρων που θα τεθεί σε διαβούλευση, «μέσα στην επόμενη πενταετία πρέπει να γίνουν 20 μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα που έχουν μελετηθεί (στον Αχελώο, στον Αλιάκμονα, στον Αώο, τον Καλαμά και τον Άραχθο) και περίπου 250 μικρά υδροηλεκτρικά έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί.


Στερεύουν οι ταμιευτήρες της ΔΕΗ

ΚΩΔΩΝΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ κρούει η ΔΕΗ για την επάρκεια των υδροηλεκτρικών της αποθεμάτων, τα οποία βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών. Τα αποθέματα στους ταμιευτήρες της ΔΕΗ έχουν μειωθεί περαιτέρω τις τελευταίες ώρες καθώς από χθες το πρωί η επιχείρηση αναγκάζεται να τα χρησιμοποιεί για να καλύπτει τα κενά στην ηλεκτροδότηση της χώρας. Έτσι, τα υδατικά αποθέματα της ΔΕΗ, από τις 1.379 γιγαβατώρες (GWh) που ήταν την 1η Μαρτίου, εκτιμάται ότι βρίσκονταν χθες το απόγευμα στα επίπεδα των 1.372

GWh. Μέσα σε μια ημέρα δηλαδή, εκτιμάται ότι χρησιμοποιήθηκαν 8- 9 πολύτιμες γιγαβατώρες.

Τα επίπεδα αυτά ωστόσο είναι από τα χαμηλότερα των τελευταίων ετών, χαμηλότερα ακόμη και από τα αντίστοιχα του 2007, μιας χρονιάς έντονης ανομβρίας, όπου τα αποθέματα στους ταμιευτήρες της ΔΕΗ κυμαίνονταν στις 1.394 GWh. Επισημαίνεται ότι στις αρχές Μαρτίου του 2006, έτος έντονων βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων, τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες της επιχείρησης βρίσκονταν στα επίπεδα των 2.482

GWh, δηλαδή ήταν κατά 85% υψηλότερα σε σχέση με τα σημερινά.

Το καλοκαίρι της αγωνίας
Ούτως ή άλλως, όπως λένε στελέχη της ΔΕΗ, η σημερινή κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους για την ασφαλή ηλεκτροδότηση της χώρας κατά το φετινό καλοκαίρι. Και αυτό διότι οι πρόσφατες βροχές και χιονοπτώσεις, παρά την έντασή τους, είχαν τέτοια γεωγραφική κατανομή, ώστε ελάχιστα συνέβαλαν στην αύξηση των αποθεμάτων των ταμιευτήρων της ΔΕΗ. Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται σύμφωνα με τη ΔΕΗ, στους ταμιευτήρες του Πολυφύτου στον Αλιάκμονα και του Νικολάου Πλαστήρα στην περιοχή της Καρδίτσας.


Οι αγρότες ετοιμάζονται για τον πόλεμο του νερού

ΣΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ επίπεδο των τελευταίων πενήντα χρόνων βρίσκονται τα αποθέματα νερού στη Θεσσαλία με αποτέλεσμα οι αγρότες της Καρδίτσας, της Λάρισας και περιοχών της Φθιώτιδας να ετοιμάζονται για «πόλεμο» λόγω των περιορισμένων ποσοτήτων νερού που θα διατεθούν από τη λίμνη Πλαστήρα και το Σμόκοβο για την άρδευση των καλλιεργειών τους.

Οι προχθεσινές μετρήσεις έδειξαν ότι το έλλειμμα στη λίμνη Πλαστήρα- σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρσι – φθάνει τα 40 εκατ. κυβικά μέτρα νερού (πέρσι είχε 169 εκατ. κυβικά και τώρα έχει 129 εκατ. κυβικά, 5 εκατ. κυβικά πάνω από το όριο ασφαλείας της λίμνης, αφού δεν αντλείται νερό όταν το διαθέσιμο είναι 124 εκατ. κυβικά μέτρα). Στο Σμόκοβο η κατάσταση είναι χειρότερη, καθώς τα αποθέματα είναι μόλις 5 εκατ. κυβικά μέτρα νερού, έναντι περίπου 30 εκατ. κυβικών μέτρων πέρσι.

Ήδη, οι αγρότες καλούνται να συντηρήσουν παλιές γεωτρήσεις και να προσπαθήσουν να συγκεντρώσουν ρέοντα νερά. «Από τη συνεχιζόμενη λειψυδρία διακυβεύεται το σύνολο της αξίας του γεωργικού προϊόντος του νομού με ό,τι αυτό συνεπάγεται…», είπε ο αντινομάρχης Καρδίτσας κ. Μ. Καρατσιώρης.

Η κατάσταση προκαλεί έντονο προβληματισμό στους αγρότες της Λάρισας, που βλέπουν πως με τη σημερινή κατάσταση δύσκολα θα φθάσει νερό στον νομό τους. Ήδη από χθες άρχισαν οι πρώτες αψιμαχίες, όταν ο πρόεδρος του Αγροτικού Διαδημοτικού Συλλόγου Βόρειας Φθιώτιδας κ. Β. Γκανής έκανε λόγο για «αιτία πολέμου» αν το νερό δεν φθάνει και ζητηθεί να αποδεσμευθούν ποσότητες προς τη Λάρισα. «Δεν πρόκειται να μείνουμε με σταυρωμένα χέρια. Θα οργώσουμε τα δίκτυα με τα τρακτέρ και δεν πρόκειται να περάσει σταγόνα νερό προς τη Λάρισα» είπε στα «ΝΕΑ» ο κ. Γκανής.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ) Πηνείου κ. Γ. Λαδόπουλος ζήτησε αυτοσυγκράτηση λέγοντας ότι «δεν πρέπει να δημιουργούμε κακό κλίμα από τώρα, χρειάζεται ψυχραιμία». Και στη Λάρισα όμως, ο Πηνειός σε πολλά σημεία θυμίζει… ρυάκι, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γεμίσει τον ταμιευτήρα Ομορφοχωρίου χωρητικότητας 1.200.000 κυβικών μέτρων, που είναι το μοναδικό έργο που έχει ολοκληρωθεί από πέρσι.