Εξαγωγή αρχαίων λόγω «οικονομικής στενότητας»

Πάνω από 200 αρχαιότητες ξενιτεύονται για εκθέσεις στο εξωτερικό, με το πρωτοφανές αιτιολογικό ότι «το υπουργείο Πολιτισμού δεν διαθέτει χρήματα για τη διοργάνωση εκθέσεων»
Ελλείψει χρημάτων, στάση αρχαιολογικών εκθέσεων: αυτή είναι η πολιτική που υιοθετεί το υπουργείο Πολιτισμού. Και την ώρα που επικρατεί σιγή ιχθύος (με ελάχιστες εξαιρέσεις) στα κρατικά μουσεία, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε υπέρ της εξαγωγής 200 και πλέον αρχαιοτήτωνανάμεσά τους μοναδικά και χαρακτηρισμένα ως αμετακίνητα- ώστε «να προβληθεί ο ελληνικός πολιτισμός» σε τρεις εκθέσεις στο εξωτερικό!

«Είναι μεγάλη η δαπάνη για τη διοργάνωση εκθέσεων, γι΄ αυτό ούτε κάνουμε τόσες εκθέσεις εδώ ούτε στέλνουμε έτοιμες εκθέσεις στο εξωτερικό. Καλύτερα να συμμετέχουμε με 50 μουσεία σε εκθέσεις του εξωτερικού, παρά να κάνουμε 50 στο εσωτερικό», υποστηρίζει η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Μαίρη Πάντου, που διευκρινίζει ότι πρόκειται για απόφαση του υπουργείου. Ειδικά για την τρέχουσα χρονιά έχει επιλεγεί η προβολή του ελληνικού πολιτισμού στο Πεκίνο εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων, ενώ το βάρος των περιοδικών εκθέσεων εντός Ελλάδος σηκώνουν στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων μουσεία όπως το Μπενάκη και το Κυκλαδικής Τέχνης, που δεν είναι κρατικά.

Την μερίδα του λέοντος έχει η έκθεση «Αγών» που θα ταξιδέψει το καλοκαίρι στο Capital Μuseum του Πεκίνου (την είχαμε δει πιο πλούσια στην Αθήνα το 2004) με 167 αρχαιότητες από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Νομισματικό και από πολλές γωνιές της Ελλάδας. Ενώ

«Στον πολιτισμό και την παιδεία δεν επιτρέπεται καμία τσιγκουνιά» υποστήριξαν μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου για τη «στάση» εκθέσεων στα ελληνικά μουσεία

36 κυκλαδικά ειδώλια φεύγουν από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης για την έκθεση «Κυκλάδες- Αριστουργήματα ενός αιγαιακού πολιτισμού» στο Μουσείο Τεχνών του Πεκίνου στην Αυτοκρατορική Πόλη (στο παρελθόν είχε παρουσιαστεί στην Ιταλία).

Η «αμετακίνητη» όμως ανάγλυφη πλάκα από τον βωμό της Μαντίνειας- έργο που αποδίδεται στο χέρι του Πραξιτέλη- αφήνει και αυτή τις αίθουσες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου για να ξενιτευτεί στο Μουσείο Liebieghaus της Φρανκφούρτης για την έκθεση «Ολυμπιακά καπρίτσια: ο μύθος της Αθηνάς, του Μαρσύα και του Απόλλωνα» (Απρίλιος- Ιούλιος).

«Να μην είμαστε επιφυλακτικοί και εσωστρεφείς, αλλά δεν κάνουμε εκθέσεις επειδή μας στοιχίζουν και τις αφήνουμε στους ξένους;», ήταν η οργισμένη αντίδραση μελών του ΚΑΣ, που παρ΄ όλ΄ αυτά γνωμοδότησαν υπέρ του δανεισμού των αρχαιοτήτων.


Αλαλούμ στη λίστα με τα «αμετακίνητα»

Η μαρμάρινη ανάγλυφη πλάκα της Μαντινείας (έργο Πραξιτέλη) που απεικονίζει τον μουσικό αγώνα ανάμεσα στον Απόλλωνα και τον Μαρσύα και άλλες 16 αρχαιότητες του «Αγώνος», οι οποίες συμπεριλαμβάνονται στα 200 εξαγόμενα αρχαία, φέρνουν για μια φορά ακόμη στην επιφάνεια το αλαλούμ στη λίστα των λεγόμενων αμετακίνητων αρχαιοτήτων -εκείνων δηλαδή που δεν επιτρέπεται να εξαχθούν από τη χώρα (παρά το γεγονός ότι μέρος της βάσης της Μαντινείας είχε ταξιδέψει στην έκθεση για τον Πραξιτέλη στο Λούβρο). Τάξη στο χάος δεν πρόκειται να μπει πριν από το Πάσχα, οπότε αναμένεται να ανανεωθεί η λίστα των αμετακίνητων, ενώ για να πάρουν διαβατήριο τα 17 προαναφερθέντα αρχαία θα πρέπει να εξαιρεθούν από την επίμαχη λίστα.
«Χρειάζεται σοβαρή εκθεσιακή πολιτική»

Μαρίνα ΛαμπράκηΠλάκα, διευθύντρια Εθνικής Πινακοθήκης: «Δεν θεωρώ επιχείρημα την έλλειψη χρημάτων. Υπάρχουν τρόποι να βρεθούν χρήματα μέσω χορηγιών. Βεβαίως και να δανείζουμε τα αρχαία μας- που είναι περιζήτητα-επειδή θέλουμε όμως, όχι επειδή δεν μπορούμε να κάνουμε εκθέσεις στο εσωτερικό. Και να μην τα δανείζουμε χωρίς ανταλλάγματα. Όσον αφορά στη νεώτερη ελληνική τέχνη, επειδή εκεί τα σύνορα είναι κλειστά, θέλουμε να συμμετέχουμε σε εκθέσεις του εξωτερικού, ώστε να βγει η ελληνική τέχνη προς τα έξω».

καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας, μέλος του ΚΑΣ: «Δεν έχουμε λεφτά για απαλλοτριώσεις, αφήνουμε τα αρχαία να καταστραφούν.

Δεν έχουμε λεφτά για εκθέσεις, στέλνουμε τα αρχαία έξω. Δεν είναι πολιτική αυτή. Πρέπει να υπάρξει σταθερή και σοβαρή εκθεσιακή πολιτική εκ μέρους του υπουργείου Πολιτισμού. Να καθιερωθεί ένα κονδύλι για τον σκοπό αυτό.

Σαφέστατα και θα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί και εξωστρεφείς και να δανείζουμε αρχαιότητες διότι αποτελούν επενδύσεις που φέρνουν τουρισμό. Θα πρέπει ωστόσο να εισάγουμε εκθέσεις άλλων πολιτισμών και βεβαίως να μην ξεχνάμε και τις εσωτερικές παραγωγές».

Πέτρος Θέμελης,