[ Δρόμοι ]

Η γη…
… ξερνάει φωτιά και σκίζεται στα δύο. Οι ωκεανοί της στέλνουν μακρινά τσουνάμι και οι ουρανοί της εκσφενδονίζουν στη στεριά υδάτινους ουρανοξύστες. Θύελλες και πλημμύρες καταπίνουν γέφυρες, σπίτια κι ανθρώπους. Και μέσα από όλο αυτό το σκηνικό ξεπροβάλλει ο δημοσιογράφος- αν δεν βρισκόταν κιόλας εκεί, προτού ακόμη αρχίσει η καταστροφή. Με το στυλό, την κάμερα ή το μικρόφωνο στο χέρι, παλεύει για λίγο να αποφύγει τα κλισέ μπροστά σε τόσο ανθρώπινο πόνο, μα στο τέλος συνήθως υποκύπτει. Γιατί μια γερή δόση τρόμου πάντα τραβάει την προσοχή του κοινού, ξυπνώντας το από την καθημερινή ληθαργική του σχέση με την εφημερίδα ή την τηλεόραση.

Τον μαγικό…
… τύπο γι΄ αυτή τη δόση από τρομολαγνικά κλισέ είχε δώσει πριν από κάμποσα χρόνια ο Αλεξάντερ Κόκμπερν στο περιοδικό «Μore»: «Σε περίπτωση σεισμού, κάντε μια γρήγορη σύγκριση με άλλους σεισμούς. Πού έγινε; Συνήθως γίνονται στην “απομακρυσμένη Ανατολική Τουρκία” ή στο “άγονο Κεντρικό Ιράν”. Με λίγη τύχη θα μπορούσε να είχε γίνει κάπου πιο κοντά. Άλλα κτίρια έχουν σωριαστεί κι άλλα στέκονται ακόμη γέρνοντας παράξενα. Άνθρωποι ξετρυπώνουν στο φως της ημέρας από τα συντρίμμια. Φωτογραφήστε ένα κτίριο που σώζεται ακόμη (μια εκκλησία αν πρόκειται για χριστιανική χώρα, ένα τζαμί αν πρόκειται για μουσουλμανική). Και το πιο σημαντικό: βρείτε τον αριθμό των θυμάτων και φροντίστε να ανεβαίνει κάθε μέρα. Υπενθυμίστε στο κοινό πως 200.000 άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους στον σεισμό της Λισαβώνας». Σύμφωνα με τον Κόκμπερν, οι αργοί φονιάδες, οι λιμοί, οι επιδημίες, οι γενοκτονίες ή το ολοκαύτωμα στους αυτοκινητοδρόμους (όπου περίπου 42.000 Αμερικανοί χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους) δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Γιατί ο γρήγορος θάνατος είναι αυτός που τραβάει την προσοχή. Σήμερα η Κόλαση. Αύριο θα έχει κιόλας ξεχαστεί.

Ο Κόκμπερν…
… συμβουλεύει τους δημοσιογράφους να δίνουν μεγάλη προσοχή στην ηλικία των θυμάτων. Όσο περισσότερα από τα θύματα είναι παιδιά ή ηλικιωμένοι, που δύσκολα μπορούν να σωθούν από μόνοι τους, τόσο μεγαλύτερη φαίνεται η καταστροφή. Και όσο πιο κοντά στην Αμερική ή την Ευρώπη είναι ο σεισμός τόσο πιο καλά μπορούμε να διακρίνουμε την εικόνα των θυμάτων, τόσο πιο σπαρακτικά μπορεί να φτάσει στ΄ αυτιά μας ο οδυρμός τους.

Η καταστροφή…
… όταν έχει πια συντελεστεί, πάντα βρίσκει τον προφήτη της: έναν σεισμολόγο που θα ισχυριστεί πως είχε προβλέψει έγκαιρα τον σεισμό, έναν πολιτικό που θα καταγγείλει πως βρήκε εντελώς απροετοίμαστες τις αρχές. Επιστήμονες και πολιτικοί γίνονται εύκολα και πρόθυμα θύματα στα «παράθυρα» του εντυπωσιασμού. Η δημοσιογραφία δεν υπάρχει για τους δημοσιογράφους, αλλά για τους τηλεθεατές και τους αναγνώστες. Για να τους τραβήξουν κοντά τους, συχνά οι δημοσιογράφοι μπαίνουν στον πειρασμό να τους τρομοκρατήσουν. Η σεισμολογία δεν υπάρχει για τους σεισμολόγους, αλλά για τους πολίτες. Για να τους κρατήσουν κοντά τους, οι σεισμολόγοι δεν πρέπει να μπαίνουν στον πειρασμό των δημοσιογράφων.