[ Δρόμοι ]

Οι Αλβανοί…
… του Κοσσυφοπεδίου στην ουσία δεν κήρυξαν την ανεξαρτησία τους, αλλά την εξάρτησή τους από το ΝΑΤΟ. Στην πορεία της ιστορίας τους πήγαιναν πάντα με το μέρος του ισχυρότερου προκειμένου να αποκτήσουν τον έλεγχο της περιοχής: πρώτα με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ύστερα με τη Αυστροουγγαρία, κατόπιν με τη μουσολινική Ιταλία και τέλος με το Τρίτο Ράιχ. Σίγουρα, σήμερα τους έρχεται πιο εύκολο και λιγότερο ταπεινωτικό να γίνουν μια ευρωαμερικανική αποικία.

Οι ταπεινωμένοι…
… είναι οι Ευρωπαίοι. «Η Αμερική εξευτέλισε την Ευρωπαϊκή Ένωση και την υποχρέωσε να βάλει κατά μέρος τις βασικές αρχές της», λέει ο Σέρβος πρωθυπουργός Βόισλαβ Κοστούνιτσα. «Η Ευρώπη υπέκυψε στην Αμερική και θα φέρει την ευθύνη για όλες τις συνέπειες από την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου». Η Ευρώπη έχει παραδοθεί στην Αμερική. Ήταν υποχρεωτικό να γίνει έτσι;

Το παράδοξο…
… είναι πως, όταν η Ευρώπη ήταν λιγότερο ενωμένη, ήταν πιο ανεξάρτητη, παρατηρεί ο Πέρι Άντερσον, καθηγητής της ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (UCLΑ). Οι ηγέτες της είχαν διαμορφωθεί πριν από τη μονοκρατορία των ΗΠΑ, όταν οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες μπορούσαν ακόμη να καθορίζουν οι ίδιες την εξωτερική πολιτική τους. Ήταν άνθρωποι σαν τον Ντε Γκωλ, τον Αντενάουερ και τον Μολέ, που δεν δίσταζαν να αγνοήσουν ή να αψηφήσουν την Αμερική, αν αυτό επέβαλλαν τα συμφέροντα των χωρών τους. Κάτι από αυτό το πνεύμα είχε απομείνει ακόμη και στον Ζισκάρ και τον Σμιτ. Αυτό το πνεύμα ξεθώριασε με τη νεοφιλελεύθερη στροφή, όταν ήρθε στην εξουσία η πρώτη μεταπολεμική γενιά στη δεκαετία του 1990. Οι νέες οικονομικές θεωρίες αμφισβητούσαν τον ρόλο του κράτους στο πολιτικό παιχνίδι και οι νέοι ηγέτες δεν είχαν γνωρίσει τίποτε άλλο εκτός από την Ρax americana. Τα παραδοσιακά ερείσματα της αυτονομίας είχαν πια χαθεί. Και όμως, η ευρωπαϊκή κοινότητα είχε διπλασιαστεί, είχε αποκτήσει ενιαίο νόμισμα και το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της είχε ξεπεράσει το αμερικανικό. Ποτέ άλλοτε οι συνθήκες δεν ήταν τόσο πρόσφορες για μια ανεξάρτητη Ευρώπη. Γιατί λοιπόν αυτός ο οικονομικός γίγαντας έμεινε ένας πολιτικός νάνος; Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπονόμευσε την εθνική κυριαρχία χωρίς να δημιουργήσει μια υπερεθνική κυριαρχία. Οι ηγέτες της έμειναν μετέωροι ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Η σύγκλιση των δεξιών και των σοσιαλιστικών κομμάτων εξουσίας στην ενιαία αγοραία σκέψη κατέστρεψε καθετί πολιτικό. Οι οραματιστές μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας βγήκαν χαμένοι.

Οι ενθουσιώδεις…
… υποστηρικτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μιλούν σήμερα γι΄ αυτήν σαν να είναι ένα κράτος, αλλά μια μεγάλη και επιτυχημένη εταιρεία. Ποια είναι αυτή η εταιρεία των Βρυξελλών; Μα, αυτή που έχουμε στο πορτοφόλι μας. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιάζει πιο πολύ με Visa παρά με κράτος», λέει με ενθουσιασμό ο Βρετανός Εργατικός Μαρκ Λέοναρντ «αναβιβάζοντας» την Ευρώπη στην κατηγορία μιας πιστωτικής κάρτας. Η πιστωτική μας κάρτα μπορεί να είναι ακόμη σε ισχύ, αλλά η ταυτότητά μας έχει λήξει προ πολλού.