Νέες πιέσεις ΗΠΑ για Σκόπια

«Νερό στο κρασί τους» φαίνεται πως βάζουν τόσο η Αθήνα όσο και τα Σκόπια στο ζήτημα της ονομασίας της FΥRΟΜ, υπό την πίεση του αμερικανικού παράγοντα. Η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών δέχθηκε τον Σκοπιανό ομόλογό της, Αντόνιο Μιλοσόσκι χθες στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ αναμένεται να συναντήσει την Ντόρα Μπακογιάννη αύριο.

Η κινητοποίηση των Αμερικανών συνδέεται τόσο με τα ασφυκτικά περιθώρια χρόνου- καθώς οσονούπω θα πρέπει το ΝΑΤΟ να πάρει την απόφαση για την ένταξη των Σκοπίων στη Συμμαχία, που απειλείται από το ελληνικό βέτο- όσο και με την ανακήρυξη ανεξαρτησίας του Κοσόβου, την οποία ελληνικές διπλωματικές πηγές τοποθετούν την Κυριακή.

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, ως κομβικό σημείο της διαπραγμάτευσης που διεξάγεται υπό τον κ. Νίμιτς για το θέμα της ονομασίας έχει αναδειχθεί το εάν θα υποχρεωθούν καθ΄ οιονδήποτε τρόπο τα Σκόπια να αλλάξουν το όνομά τους- και εκεί εστιάζεται η προσοχή των Αμερικανών. Το ζήτημα έχει προκαλέσει προβληματισμό και στην Αθήνα, που εκ των υστέρων αντιλαμβάνεται ότι στην απαίτησή της για αλλαγή του Συντάγματος της γείτονος δεν μπορεί να συναντήσει καμιά αλληλεγγύη σε επίπεδο εταίρων και συμμάχων,

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

για έλλειψη αλληλεγγύης από εταίρους και συμμάχους αφού παραβιάζονται διεθνείς συνθήκες περί αυτοπροσδιορισμού που και η ίδια έχει συνυπογράψει

αφού παραβιάζει διεθνείς συνθήκες περί αυτοπροσδιορισμού που και η ίδια έχει συνυπογράψει.

Η απειλή του βέτο
Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που και η κ. Μπακογιάννη, σε δηλώσεις της πριν από την άφιξή της στην Ουάσιγκτον, έκανε λόγο για «ουσιαστική και σοβαρή διαπραγμάτευση»- αφήνοντας για πρώτη φορά να εννοηθεί ότι η ελληνική πλευρά δεν είναι αμετακίνητη στις θέσεις της. Αντιστοίχως, ο Σκοπιανός πρόεδρος κ. Τσερβνκόφσκι υπογράμμιζε ότι η συνταγματική ονομασία είναι η «κόκκινη γραμμή» για τη χώρα του- αφήνοντας ανοικτά άλλα ενδεχόμενα. Ο δε κ. Αντώναρος απέφυγε επιμελώς να επαναλάβει την απειλή περί άσκησης βέτο στην ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, σαφής ένδειξη ότι οι συμβιβασμοί που αναζητεί το υπουργείο Εξωτερικών είναι γνωστοί στο Μέγαρο Μαξίμου, μετά και τη συνάντηση Μπακογιάννη- Καραμανλή.

Στο υπουργείο Εξωτερικών αλλά και στο Μέγαρο Μαξίμου εξακολουθεί να ειναι ισχυρή η άποψη ότι η Αθήνα πρέπει να εμμείνει μέχρι τέλους στη «σκληρή γραμμή»: αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας των Σκοπίων, αλλιώς βέτο. Αυτό- έλεγαν κυβερνητικές πηγές- θα διευκόλυνε και την κυβέρνηση προσωρινά, στη δύσκολη συγκυρία που διανύει, συσπειρώνοντας τη βάση πίσω από ένα εθνικό θέμα. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές σημείωναν πως σε μια διαπραγμάτευση- ιδιαίτερα με μεσολαβητή την Ουάσιγκτον- δεν μπορείς να θεωρείς εκ των προτέρων ότι θα είσαι εξ ολοκλήρου κερδισμένος και θα πρέπει να έχεις και δεύτερη γραμμή άμυνας. Μάλιστα, το ερώτημα που εξακολουθεί να απασχολεί την κυβέρνηση είναι ποια θα είναι η θέση της Ελλάδας μετά την ενδεχόμενη άσκηση βέτο.

Τα Σκόπια, την ίδια στιγμή, με επιτηδευμένες διαρροές έχουν κάνει γνωστό ότι σε περίπτωση βέτο της Ελλάδας όχι μόνο θα καταγγείλουν την ενδιάμεση συμφωνία και θα προσφύγουν στον ΟΗΕ για την κατοχύρωση της συνταγματικής τους ονομασίας, αλλά θα επιστρέψουν και σε προηγούμενα άλλων εποχών- σημαία με το αστέρι της Βεργίνας, μετονομασία δρόμων με το όνομα του Μ. Αλεξάνδρου και άλλα συναφή.


Παραλλαγή της διπλής ονομασίας

Η ΛΥΣΗ την οποία φέρεται να προωθούν οι Αμερικανοί, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αποτελεί μια παραλλαγή της διπλής ονομασίας, έτσι όμως που κι οι δύο πλευρές να μπορούν να παρουσιάσουν την υπόθεση στο εσωτερικό της χώρας τους ως επιτυχία. Μια σύνθετη ονομασία για τους διεθνείς οργανισμούς και τις σχέσεις με την Ελλάδα- κι από ΄κει και πέρα έναντι τρίτων μπορεί να ισχύσει η συνταγματική «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Ουσιαστικά πρόκειται για μια φόρμουλα που θα υποκαθιστά το περίφημο ΠΓΔΜ με μια άλλη ονομασία, αλλά δε θα έχει προσωρινό χαρακτήρα.

Η Αθήνα δεν ενθουσιάζεται ιδιαίτερα με τη φόρμουλα, παραδέχεται όμως πως είναι καλύτερη από προηγούμενες. Στο πλαίσιο αυτό, διπλωμάτες εισηγούνται τη βελτίωση της πρότασης με ρήτρα που θα προβλέπει ότι η σύνθετη ονομασία θα ισχύει και για τις σχέσεις των Σκοπίων με τους εταίρους- που έως τώρα έχουν υιοθετήσει το ΠΓΔΜ- αλλά και μια σειρά δεσμεύσεων για αποφυγή αλυτρωτικών πρακτικών και ενεργειών.