«Η μουσική μου έχει γεννηθεί στα βουνά»

Οι ήχοι του βουνού που καταγράφηκαν μέσα της, η φτώχεια της μεταπολεμικής Αθήνας, οι «ζωές» που έχει ζήσει… Η μουσική της Ελένης Καραΐνδρου για το σίριαλ «Δέκα» είναι αφιέρωμα σε όλα αυτά
Κάθε μουσικό θέμα που γράφει έχει τη δική του μικρή (ή μεγαλύτερη) ιστορία. Είναι ένα μίνι ντοκιμαντέρ ζωής. Αλλιώς δεν έχει νόημα λέει. «Δεν μπαίνω καν στον κόπο». Και για το «Δέκα» (την τηλεοπτική σειρά του Αlpha που στηρίζεται στο βιβλίο του Καραγάτση) «ταξίδεψε» όπως ταξιδεύει συνήθως με τις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου, «γιατί με έπεισε η ματιά της Πηγής Δημητρακοπούλου, ο υπέροχος σκηνικός χώρος, οι ηθοποιοί».

Οι μουσικές της για το σίριαλ κυκλοφόρησαν ήδη από την ΕCΜ (που τώρα εκπροσωπείται απ΄ την Μικρή Άρκτο) σε ειδική έκδοση για την Ελλάδα και εντός ολίγου θα βγουν και στα αγγλικά, στοχεύοντας στη διεθνή αγορά. Παρά τον καθαρά ελληνικό χαρακτήρα των θεμάτων (ταξίμια, χασάπικο, ρεμπέτικο, μουσικές που θυμίζουν μεταπολεμική Ελλάδα) το CD συμπεριελήφθη στον εστέτ κατάλογο της γερμανικής δισκογραφικής εταιρείας. «Δεν το περίμενα» λέει. «Αλλά μόλις το άκουσε ο Μάνφρεντ (ο Μάνφρεντ Άιχερ, ιδιοκτήτης της ΕCΜ, παραγωγός, συνεργάτης και φίλος της πλέον) είπε ότι βγαίνει το στίγμα μου…».

Και πραγματικά, η ποιητική ματιά, η λιτότητα, η νοσταλγία, η υπόγεια ένταση, η κομψή ενορχήστρωση έχουν τη δική της υπογραφή. Τόσο κοντά η μουσική της στο μότο της ΕCΜ (με την οποία συνεργάζεται για όγδοη φορά) «See ears as eyes- Δες τα αυτιά σαν μάτια».

Τι είδαν τα δικά της, μέσα από τις σελίδες του Καραγάτση; «Είναι η Ελλάδα που έχω ζήσει σαν παιδί», λέει. «Τα βιώματά μου… Ο Εμφύλιος, ο Βαμβακάρης, ο Καραγκιόζης, η γειτονιά, το ρεμπέτικο, το τανγκό… Αν δεν συνδεθεί κανείς με το “κλίμα” ενός έργου δεν γίνεται να ανακαλέσει μνήμες, να δει ανθρώπους, να βρει μια σχέση μ΄ αυτό που συμβαίνει στο χαρτί».

Της θυμίζω τα βροχερά, χειμωνιάτικα τοπία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, την αίσθηση νοσταλγίας

«Η τηλεοπτική σειρά “Δέκα” είναι η Ελλάδα που έχω ζήσει σαν παιδί»

που σου μεταφέρουν, τη «βόρεια» αισθητική του που ταιριάζει τόσο με τον ήχο της ΕCΜ.

Γελάει. «Φυσικά», λέει. «Τυχαίο είναι που ήρθε κι έδεσε το κλίμα ΕCΜ; Η μουσική μου έχει γεννηθεί στα βουνά. Όλες τις εικόνες των ταινιών του Θόδωρου, τα πέτρινα σπίτια, τα θολωμένα τζάμια, τους παγωμένους δρόμους, τις έχω μέσα μου, τις έζησα σαν παιδί. Φύση ωραία. Ξυποληταριό, πουλιά να κελαηδάνε και νερό απ΄ τις πηγές. Κάποιοι μου λένε ότι στις μουσικές μου ακούνε θάλασσα. Νερό είναι τους λέω, αλλά είναι νερό των βουνών».

Και το αστικό τοπίο της μεταπολεμικής περιόδου; Τo κλίμα δηλαδή που μας μεταφέρει «Το Δέκα»;

Δύσκολα χρόνια. Στερημένα. Η 7χρονη Ελένη βρέθηκε με την οικογένειά της σε ένα υπόγειο στους Αμπελόκηπους, όπου η μόνη της διέξοδος ήταν το σινεμά της γειτονιάς (το «Φλερύ»). Ο πατέρας της, καθηγητής μαθηματικών και άνθρωπος που είχε μια έμφυτη σοφία, προσπαθούσε να τα βγάλει πέρα. Η μητέρα της πέθανε νωρίς. Κι εκείνη ένα αγρίμι που τη στένευε η πόλη, την έπνιγε το υπόγειο και δραπέτευε όποτε μπορούσε βλέποντας σινεμά. Τη νύχτα, στον ύπνο της, έβγαιναν βόλτα οι δαίμονές της. «Φώναζα», λέει. «Φώναζα, γιατί με το έργο που είχα δει δεν μπορούσα να ηρεμήσω».

Το κλίμα εκείνης της εποχής το έζησε και με το ραδιόφωνο. Με τα τραγούδια των φίλων που έρχονταν. Με τις επιθεωρήσεις, με τις παρέες.

Και τo πιάνο; Πώς μπήκε στη ζωή σας; «Ο πατέρας μου ήθελε να ξαναπαντρευτεί και με έπαιρνε μαζί του να μου συστήσει τις υποψήφιες- γιατί αν δεν συμφωνούσα εγώ, δεν έκανε βήμα. Μια μέρα με πήγε σε ένα ωραίο αστικό σπίτι στο κέντρο της Αθήνας που ανήκε σε μια ώριμη κυρία ετών 30, από αριστοκρατική αλλά ξεπεσμένη οικογένεια της Πάτρας. Μόλις άνοιξε η πόρτα, είδα ένα καταπληκτικό πιάνο με ουρά και κάτι ασημένια κηροπήγια πάνω του. Μόλις είδα εγώ το πιάνο, του λέω: “Αυτή να πάρεις…”».


«Έχω ζήσει πολλές ζωές»

Βιβλίο γράφεις με την Καραΐνδρου να σου διηγείται φάσεις από τις ζωές της. «Γιατί έχω ζήσει πολλές ζωές», λέει. «Τι νόμιζες; Ξέραμε εμείς τότε να πιάνουμε τα μαχαιροπίρουνα στο τραπέζι;». Μιλάει γρήγορα, με νεύρο, με κέφι, με χαρά ζωής- κι αυτό είναι κάτι που σου το μεταδίδει αμέσως. Στη δουλειά όμωςμου διευκρινίζει- δεν είναι έτσι. «Παίρνω τον χρόνο μου», λέει. «Αφήνω τα πράγματα να λειτουργήσουν μέσα μου και μόνο όταν βρω διάθεση κάθομαι. Μου το ΄μαθε ο Άιχερ αυτό. Να μην αγχώνομαι, να μη βιάζομαι.

Τώρα, λόγου χάριν, μου έχει δώσει μια καταπληκτική ιδέα, να κάνω ένα δίσκο, με τα αστέρια της ΕCΜ αλλά δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα του.

Άλλωστε είναι και η ταινία του Θόδωρου, “Η Σκόνη του Χρόνου”, με γυρίσματα στη Ρωσία, τη Γερμανία, την Ιταλία και λίγο στην Ελλάδα όπου έπρεπε να γράψω μουσική για τον ήρωα σήμερα (Γουίλιαμ Νταφόε) και μουσική για τη ζωή των γονιών του, στο χθες».